Kültür Sepeti 2

Dear Heart...

2012-01-16T17:45:00.001+02:00

...there are other girls in the world, you know.

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 80

2011-05-28T21:30:00.001+03:00

"Gentlemen, you can't fight in here! This is the War Room."
(Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb -
Peter Sellers)

Dinlenmesi Gerekenler (59) - I Could Be Nothing

2011-05-01T20:30:00.000+03:00

Great Lake Swimmers - I Could Be Nothing by ultranil1905

It goes on forever along the shoreline
It never will end on the shores of my mind
I travel along ‘til the sleep takes me in
where have I ended, where do I begin?

Sand blankets are littered with stones whipped across
Dead things in the water, forgotten or lost
The branches have surfaced and now they are lean
The trees have washed up here
stripped bare, and washed clean

The waves kiss and gently caress on the shore
Kissing and winking, and calling for more
The waves like wagging tongues do adore
and whisper there softly to the sand on the shore

You would be nothing without me
I could be nothing
said the waves to the sand
I could be nothing without you

Each ones shifts and weakens a little
neither aware just how much they are brittle
Each one shifts and weakens a bit
allowing the other to live and exist

Water and patience, pressure and time
cuts through the faces of rocks we have climbed
The army of kisses, the lake never tires
the kisses that can put out all of my fires

You could be nothing without me
I could be nothing
said the waves to the sand
I could be nothing without you
without you, I would be nothing
without me, you could be nothing
said the waves to the sand
I could be nothing without you

GREAT LAKE SWIMMERS

23 Nisan'da Bu Blog Yağız'ın!

2011-04-23T00:00:00.000+03:00

YAĞIZ (6), UNICEF yararına Roche tarafından düzenlenen ‘Geleceğin Yıldızı Sensin! Ne Olmak İstersin?' resim yarışmasına katıldığı resmini paylaşıyor.

"Büyüyünce ne olmak istersin?" Şüphe yok, hayatımın en korkunç sorusuydu. Sanırım bana tek katkısı 'stres' sözcüğünün anlamını idrak etmemi sağlamış olmasıdır. Bilhassa akşam gezmelerinde üzerime yönelen her bakışın sonunda mutlaka bu soru gelirdi? Ne olabilirdim yahu! Çocukluk kahramanlarım vardı mesela, Power Rangers... Çok çalışırsam, yüreğimde umudu ve sevgiyi beslersem büyüdüğümde aralarına kabul ederler miydi beni? İş verirler miydi? Bukalemun Ranger olurdum hem, sürekli renk değiştirirdim. Çok afili olurdum, çok!

Bu blog bugün Yağız'ın... Resim de ona ait. Sanatçı olmak istiyor Yağız. Ne de güzel resmetmiş hayâlini... Bir hayâlim olsaydı peşinden koşabilirdim ben de, ya da Power Rangers gerçek olsaydı...

Bir gün perde kalkacak ve Yağız sahnede öyle bir performans ortaya koyacak ki izleyiciler onu ayakta alkışlayacak. Ben de orada olacağım, sana söz Yağız!

Başta Yağız olmak üzere tüm çocukların 23 Nisan'ı kutlu olsun!

Mutlu olun çocuklar...

90'lı Yıllar #16

2011-04-14T23:30:00.000+03:00

Platonik bir aşkın esiriyseniz, bu topraklardan çıkıp da hem kulağınıza hem de ruhunuza hitap edebilecek iki şarkı bilirim. Bunlardan ilki Hüseyin Turan'dan dinlediğimiz Söyleyemedim, bir diğeri ise az sonra dinleyeceğiniz Ajlan&Mine ikilisinden Mine'nin seslendirdiği Günahımsın'dır. Hayır, kendimden biliyorum. İnsan yaşanmışlıklarına şarkıları eklemezse, ruhunu nasıl huzura erdirebilir?
2008 miydi? Sanırım öyle. İkinci perdesi de var hatta... O da bir sene sonra oynandı. Mine Çağlıyan'ın her "Neden, neden bu imkansız aşka düştüm bilmiyorum" haykırışı "Sen asla benim olmayacak kadar uzaktasın, sen en büyük günahımsın" ile tamamlanırdı... Bense sorgulardım; "Bir insanın başka bir insanla beraber olması neden günah olsun ki?" Aslolan bu uğurda elinden gelebilecek çok fazla şey varken, hiçbir şeyle yetinmenin günah olmasıydı. Son kararımdı bu...
Günahımsın, kanımca, 1990'lı yıllarda çıkıp da kopan her takvim yaprağı ile birlikte biraz daha kaybolan birkaç başarılı şarkıdan biriydi. Bunca sene boyunca çok az kişinin bilinmesi, şarkının o az sayıdaki kişi tarafından sahiplenilmesine yol açmadıysa, ben de ne olayım. Yukarıda belirttiğim zaman aralığında öylesine sahiplendiğimi hatırlıyorum ki başka birinin şarkıyı hatırlamaması, keşfetmemesi; dolayısıyla popüler hâle getirmemesi için çok şey verebilirdim. Sular durulup, yolunu bulduğundan beri, bu şarkıyı unutturmamayı kendime görev ediniyorum sanırım. Ben yeteri kadar eskittim nihayetinde...
Şarkının öyle bir büyüsü var ki, bunu ancak kötü bir klip bozabilirdi. Doğru düzgün klip bulmayı bırakın, doğru düzgün şarkının dahi çıkmadığı, iyilerin değil kötülerin konuşulduğu 90'lı yıllarda böylesine başarılı bir şarkının kötü klibini sanırım görmezden gelebiliriz. Yine de öyle bir klip ki, "Mine, Arabistan'a tatile giderken, sanırım klibi yolda aradan çıkarmış" diye düşünmeden edemiyorum. Yahu, klipte şarkıyı anlatan bir tane bile tema yok! "Yasak bu sevda bana" diye seslenirken Arap çöllerinde kum kayağı yapmayı, "Sen asla benim olmayacak kadar uzaktasın" diye sızlanırken çölün göbeğine kurulmuş bir çadırda başbaşa kebap yemeyi bana nasıl anlatabilirsiniz ki! 2009'a kadar bekleyip, o dönemki beni kayda alsaydınız inanın yılının klibini çekerdiniz.
Neyse efendim, klipteki tek güzel şey Barış Manço. Şarkının hakkını yedirmem ama!

Mary and Max

2011-03-22T18:00:00.000+02:00

Hatırlıyorum... Yılbaşı öncesi aldığım kar temalı kartpostalların arka tarafına kalemim elverdiğince bir şeyler yazar sonra onu anneannem ve dedeme postalardım. Her sene tekrar ederdim bunu. İlkokuldaydım henüz ve internet denen şey girmemişti hayatımıza. Postacıların kredi kartı dökümanları ve icra tebligatlarından çok mektup taşıdığı yıllardı... Sonrasında da değişen pek bir şey yok aslında. Ara ara değreşen romantizmi bir kenara bırakırsak dilimizde pul tadı kalmadan, postaya para ödemek zorunda kalmadan kendi işimizi kendimiz görebiliyoruz artık. Hem öyle bir mektubun adrese ulaşmasını günlerce beklemek zorunda da değiliz. Sesini duymadığım, yüzünü görmediğim pek çok e-posta arkadaşım var(dı) benim. İnsanlar en yakınlarına anlatamadığı pek çok şeyi başka bir yerde nefes aldığını bildiği o insana rahatlıkla anlatabiliyor. Her şey tek bir "enter" tuşuna bakar...
İnsan neden mektup arkadaşı arar? Pek çok sebebi vardır muhakkak. İçimizde kopan fırtınaları tanıdık yüzlere anlatamıyor oluşumuz nedenlerden biri olabilir mi? Peki ya yalnızlık? Kesinlikle. Sosyalleşme konusunda sıkıntı yaşayan, toplum içerisinde kendini rahat hissedememe kaygısı güden, bununla birlikte yazılı olarak kendini güvenli evinde hisseden kimselerde bunun izlerini bulmak mümkün. "Ne insanlar tanıdım Twitter arkadaşları gerçek arkadaşlarından daha fazla" gibi bir muhabbete girmeden olayı bağlayacağım. Bir sosyolog değilim, psikiyatrist hiç değilim. Ancak insanın kendini yalnız hissettiği anlarda deniz kenarına gidip gözlerini daldırdığı ufuk çizgisinde bir şeylerin izini sürdüğünü ya da yağmurun ıslattığı caddelerde hiç kimse olmayan kalabalığın arasında kaldırımlarını dövdüğünü iyi bilirim. Sizin de bildiğinize ve bunun okulunu okumadığınıza eminim.
"Yağmur yağdığında koyunlar çeker mi? Peki göbek deliğimizde biriken pamukların rengi neden hep mavidir?" 8 yaşındaki Mary bunları düşünür çokça zaman. Sahip olduğu horozundan başka bir arkadaşı olmadığı için düşünmek için fazlasıyla zamanı vardır. İlgisiz ebeveynlerinin kendi hallerinde dertleri vardır. Mary kıvamı arttırılmış sütü çok sever. Bir de çikolatayı... Alnının orta yerinde konuşlanmış doğumdan kalma o çirkin izi aynaya her baktığında görmek zorundadır. Hayatında bir şeyleri değiştirmelidir. Afres defterinden rastgele bir isim seçer ve yazdığı mektup Avustralya'dan New York'a kadar uzanır.
Max Horovitz... Göbeğiyle tezat oluşturabilecek bir hayatı vardır. 44 yaşındadır. Toplumda herhangi bir yer edinememiş, aşkın tadına bakmamış, toplumun yazısız kurallarına karşı gelen, evcil hayvanları ve psikoloğu dışında arkadaşı olmayan, her şeye takıntılı, Asperger Sendromundan muzdarip bir adam... Hayatındaki renksizlik filme yansımıştır. Zira Max'in sahnelerinin tamamı siyah-beyazdır ve sahnelerdeki tek renk Mary'den gelen hediyelere aittir. Benzer olarak Max'in Mary'e gönderdiği hediyeler de Mary'nin yanındayken renklerini kazanır.
"Max hoped Mary would write again. He'd always wanted a friend. A friend that wasn't invisible, a pet or rubber figurine."
2009'da tamamlanan Mary and Max, Avustralyalı genç yönetmen Adam Elliot'un ilk uzun metraj stop-motion filmi. Daha önce 2003 yılında çektiği Harvie Krumpet ile en iyi kısa animasyon Oscar'ını kucakladığında haliyle sonraki projeleri için çıtayı da yükseltmiş oldu. İki film arasındaki altı sene Mary and Max'in yapımına harcandı ve beklenen film geç de olsa gelmiş oldu. Öyle ki sadece çekimler için ayrılan süre 15 ayı bulur.
Mary and Max bir animasyon, fakat bu haliyle bile türün diğer filmlerinden ziyadesiyle ayrılmayı başarıyor. Her şeyden önce yanınıza küçük yeğeninizi alıp da izleyebileceğiniz türden bir animasyon değil. Filmde çok fazla psikolojik unsur var. Satır aralarına sıkıştırılan ince espriler de İngiliz kara mizahı kokmuyor değil. Birbirine uzak iki insanın aynı gökyüzünde birbirlerini bulmaları yüzlere tebessüm yerleştirmeye yetiyor nihayetinde.
"You are my best friend. You are my only friend."

Zamanı Tutabilmek

2011-03-14T18:30:00.000+02:00

Kenan Doğulu - Tutamıyorum Zamanı [Akustik] by tayfuntulin

“Bir gün bir şarkı dinledim ve hayatım değişti” şarkısıdır. Bilinenin aksine Kenan Doğulu’nun değil, bizim şarkımızdır. Benim ve tabii ki onun…

EYLÜL 2002

Hayatta hiçbir şeyin çocukluğumdaki kadar gerçekçi olmayacağını kavrayışım lise yıllarıma tekabül eder. Bilgisayar mühendisi olacağımı iddia edişim çok yeniydi oysa. Fakat lisedeki ilk senemi tamamlayıp da bir bölüm seçmek zorunda kaldığımda anlamıştım ki ben hiçbir zaman bilgisayar mühendisi olamayacaktım. Bunun için 2x+y=? denkleminden daha iyisini yapmam gerekiyordu. “Neyse yahu, hukukçu oluruz biz de” diyerek sözel bölüme adım attık. Avukat olmanın yolunun eşit ağırlıktan geçtiğini öğrenmek içinse bir süre daha beklemem gerekecekti. Ama bu başka bir öyküdür, başka bir zaman anlatılmalı…

Mühendisliğe yol vermiştim ama en azından hayalini kurduğum kızla er ya da geç tanışacaktım ve ikimiz de büyüdüğümüzde dünyanın en mükemmel çifti olacaktık. Çocukken böyle düşünüyordum. Nihayetinde hayat dediğin bir çocuk nasıl düşündüyse öyle olmalıydı. Sonra yeni sınıfımdaki ilk gün onu gördüm. Uzun sarı saçları, güzel büyük gözleri… Henüz her şey yeniydi, zamana bırakılmalıydı. Önümüzde kocaman bir iki sene vardı. Daha muhabbeti pekiştirecek yeterince zaman olacaktı.

KASIM 2002

Bir şarkıda sözü edildiği gibi ben beklerdim ama zaman beklemezdi, beklemedi de. Okulun en güzel kızı S’nin elini sınıfın en züppe elemanı C tutuyordu. Eros okunu yanlış kıça saplamış olmalıydı. “Olmayacak bu” dedim kendi kendime, “sepeti koluna herkes kendi yoluna…” O sene bitene kadar sinirimden ve tabii ki çekingenliğimden ne S ile ne de C ile tek çift laf etmedim, aynı sınıfın birer elemanı olmamıza rağmen etkisiz eleman olmayı ben seçtim.

SONBAHAR 2003

Lisedeki son senem oluyordu bu. Üniversite sınavı stresi tüm aileyi sarmış ama bende bünyeyi sarsacak en ufak bir sıkıntı yok. Dershaneye gidiyorum ama kâğıt üzerinde. Yoklama alındıktan sonra ilk teneffüs firar ediyorum genellikle. Sonra aklıma geliyor, “Lan denyo, baban o kadar para akıtıyor” deyip vicdana geliyorum. Son sınıfın ilk günü S’yi yeniden görüyorum. 3 aylık ara ne de iyi gelmişti oysa. Şimdi işin yoksa koca bir sene boyunca yine her gün onu bul karşında…

OCAK 2004

Nasıl olduğunu idrak edemediğim bir şekilde bir buçuk senenin ardından S ile muhabbet etmeye başlıyoruz. Hâliyle ister istemez C de kaynıyor arada. Salak espriler yapıyorum ama gülüyor. Ben mutlu oluyorum. Akşamları evde gözlerim ders kitabına bakıyor ama aklım başka bir boyuta taşınıyor.

İLKBAHAR 2004

ÖSS yaklaşmış… Tüm sınıf stres altında… Herkes son aya girip sahte doktor raporlarıyla kamp kurmanın derdinde. Benim derdim başka. En yakın arkadaşlarım “Yapma, mesafeli dur” diyorlar, ben onları “Neyi yapıp yapmayacağımın farkındayım” diyerek yanıtlıyorum. Bir ödev muhabbetine geceleri mesajlaşmaya başladığımızda işin geri dönülmesi güç bir noktaya eriştiğinin farkında bile olmuyorum.

MAYIS 2004

26 Mayıs akşamı için planlarım farklıydı. Cips, kola, her şey tedarik edilmiş, Şampiyonlar Ligi finali beklenirken cep telefonuma gelen mesaj beni bir yerde buluşmaya davet edince, ne maç dinledim o saatten sonra ne de annemin “Bu saatte nereye gidiyorsun?” sorusuna cevap verdim. Bir parkta buluştuk. Birkaç saat sohbet ettik. Tiyatro provası iptal olmuş, erken eve dönerse ailesi şüphe edermiş, vakit geçirmek için birine ihtiyacı varmış, gelmeyeceğimi bile bile bana mesaj atmış… Gelirdim ben… Her yere… İstediği zaman!

HAZİRAN 2004

Tatsız olayların vuku bulduğu bir dönemdir bu. Belki anlatılmamalı, çünkü bu da başka bir öykünün konusudur. Aynı zamanda tüm perde arkası oyunlarımızın tek tek ortaya çıkışı yine bu döneme rast gelir. S’yi uzunca bir süre benden uzakta tutan dönemdir…

EYLÜL 2004

Sular durulmuş, üniversite için İstanbul’un yolu tutulmuş. Memleket hasreti son haddine dek yaşanıyor. Aileden ilk defa kopmanın, hayvani bir şehirde tek başına kalmanın ne demek olduğunu o vakit anlıyorum. Yapacak bir şey yok. 4 günlük tatillerde bile soluğu şehrimde, ailemin yanında alıyorum. Bu bir şeyi değiştirmiyor.

NİSAN 2005

Hazırlık sınıfının sıkıcılığına ısınan havalar da ekleniyor. Bir gün öğleden sonraki derslere girmemeye karar veriyorum. Dört saat servis bekleyecek halim de olmadığından otobüsle Nakkaştepe’deki yurdun yolunu tutuyorum. Koca yurt bomboş. Üzerimi değiştirip en üst kata, kantine çıkıyorum. Bir kahve alıp eşsiz Boğaz manzarasını seyre dalıyorum. Televizyonda birileri şarkı söylüyor: “Hiçbir yüz güzel değil senin yüzünden…” Derken bir mesaj beliriyor telefonumda. İsim yok, sadece numaralar… Bir yerlerden aşinayım ama dur bakalım... “Nasılsın?” diye soruyor. Tanıyorum numarayı ama bilmeze yatıyorum. “Kimsiniz?” diyerek yanıtlıyorum. Yanıtıma yanıtı kısa ve öz: “S”
O akşam birkaç sene önce inanmayı bıraktığım çocukluk kanunlarıma yeniden biat etmeye başlıyorum. Uzunca bir mesajlaşma evresinin ardından “Biliyor musun, C’den ayrıldım” diyor. Ne diyeceğimi bilemiyorum, “Üzüldüm” demekle yetiniyorum.

MAYIS 2005

19 Mayıs tatili için memlekete dönüyorum. Geride bırakılan 3 haftada pek çok olay gelişiyor. Bizim görüşmelerimiz devam ederken, S’nin eski sevgilisi işin peşini bırakmamakta ısrarcı. S de onca yaşanmışlığın ardından zor günler geçirdiğine inandığı C ile de bağlantısını kesmiyor. C’nin ona ihtiyacı olduğuna inancı sonsuz. Yine de memlekete döndüğüm gün görüşeceğiz ya, ben sadece o ana odaklanıyorum. Yolculuğum bittiği gibi soluğu evde alıyorum. Hızla yapılan kahvaltı ve alınan bir duşun ardından hışımla evden çıkıyorum. Şehrin uzak köşelerinde, gözlerden ırak, denize karşı saatlerce oturuyoruz. Liseden sonra olup bitenleri anlatarak eksik parçalarımızı tamamlıyoruz. Tatil bitene kadar da her gün buluşmaya karar veriyoruz.

HAZİRAN 2005

Önümdeki iki aylık yaz okulu belasından önce üç haftalık kısa bir yaz tatili imkânım oluyor. O sürede işin adını koyuyoruz. Öte yandan karşı taraftan alınan tehditlere göğüs geriyoruz. Yine bir gün, her zaman oturduğumuz yerde gözlerimin içine bakarak beni sevdiğini söylüyor. O an hayatımda ilk kez dudaklarımı başka birinin dudakları ile birleştiriyorum. Biliyorum ki dünya üzerinde benden daha mutlu başka biri daha yok. Ay sonunda İstanbul’a yeniden dönene kadar zamanımı sürekli onunla geçiriyorum. Saçlarımı uzatmamı söylüyor, o günden itibaren bir daha makas değdirmemeye karar veriyorum.

TEMMUZ 2005

Pek çok şey birden oluyor. Sıcaklar, yaz okulu, sevdiceğe olan hasret… Hepsi harmanlanınca elimde isyan edecek çok şeyim oluyor aniden. Tüm sıkıntılarımın arasında bir gün telefonda benden süre istediğini dile getiriyor. İkimiz arasında her şey güzel giderken ne süresi olabilirdi ki bu? Benden uzun süredir sakladığı şeyi o gün anlatıyor. Bir zamandır C’den gelen mesajlardan sonra ne yapacağını bilemez bir halde telefonda ağlıyor. Sonra konuşabileceğimizi, kendini toparlaması gerektiğini söyleyip kapatıyorum. Sonra kafam bozulunca e-posta yazıp gönderiyorum. Yazının altına bir şarkının sözlerini ekliyorum, şu kısmı koyulaştırıyorum: “Kal, gittiğin yerde mutlu ol. Ya da gel, kalbimde tahta sahip ol. Senin gülen yüzüne kurban bu serseri kalbim. Ama karar ver, tutamıyorum zamanı.”
Daha sonra çalan telefonu açtığımda, karşımdaki titrek ses ne olursa olsun onun iyiliğini istediğim için çok iyi olduğumu ve benim için savaş vereceğini söylüyor. Mutlu oluyorum. Bir süre daha yürütüyoruz, her seferinde aynı şarkıyı mırıldanıyorum ona.

AĞUSTOS 2005

Hiçbir neden sunmadan ayrılıyor benden. Bunu yüzüme karşı söyleyemediği gibi telefonda sesini duyurarak da yapmıyor. Her şeyin sonunda elimde kalan iki adet fotoğraf ve kısa mesaj oluyor. Daha sonra fotoğraflarını da istiyor. Yaktığımı söylüyorum. Bunun üzerine hakaretlerini dinliyorum. Elimdeki ona ait tek şey söz konusu fotoğraflarken bunları ona nasıl geri verebilirdim, bunu hiçbir zaman bilemeyecekti. Sonrasında yaz okulu bitmek bilmedi… Hayat mı? Bir şekilde devam etti işte.

EYLÜL 2005 - MART 2011

Saçlarım uzadı. Üniversiteye ve İstanbul’a çok alıştım, bitmesini istemedim. Yurdun bunalım ortamından sıyrılıp canım kadar sevdiğim iki arkadaşım ile birlikte evde kalmaya başladım. 3.sınıfta P’ye aşık oldum. Çok sevdiğim halde bir türlü dökemedim içimdekileri. Son senemde dayanamayıp yapabileceğimin en iyisini yapmam gerektiği konusunda kendimi ikna ettim. E-posta attım! Evet, yapabileceğimin en iyisi buydu. Gelen cevabın “Bana mail attığın için ben de sana buradan cevap vereyim bari” ile başladığını görünce, devamını okumadım bile. Ama kendisini sonra da çok sevdim. Aldığım yanıttan sonra çok fazla isyan edince iki gün sonra sol köprücük kemiğimi kırdım. Benden bir dönem önce mezun olacak P ile girdiğimiz sınav onun okul hayatının son sınavıydı. Kâğıdını teslim edip sınıftan çıkarken kırık omzumun üzerinden P’ye son kez baktım. Bir şekilde o sınavı tamamladım. Temmuz 2009’da mezun olduktan sonra Aralık ayında askere gittim. Orada, bir gün S görür umuduyla yıllardır kestirmediğim saçlarıma yarım dakikada kıydılar. Askerden döndüğümde bir dergide sinema üzerine yazılar yazmaya başladım. Telif konusundaki anlaşmazlıklar sonucu derginin kapısından çıkarken “Ben büyüyünce bilgisayar mühendisi olacağım” dedim kendi kendime.

5 MART 2011

Arkadaşımla vakit buldukça gittiğimiz cafe-bar’a doğru yol aldık. Mekânda iki aydır çalan grup çocukluk arkadaşlarımız… Onları dinlemek, dinlerken kadeh tokuşturmaksa en büyük zevkimiz. O gece mekândan içeriye adımımı atarken gecenin nasıl biteceği konusunda en ufak bir fikrim yok. Arkadaşımla birlikte sahnedeki dostlarımıza yakın bir masaya kuruluyoruz. Kısa bir süre sonra içeriye gelişi güzel göz gezdirirken onu görüyorum, S’yi… En köşedeki masada oturuyor işte. Saçları hâlâ aynı renk ama hatırladığımdan daha da uzun sanki. Tek başına değil. İri, güzel gözleri tam karşısındaki gözlere gülümsüyor. Birkaç yüz metrekarelik ortamda, aynı havayı soluduğumuzun farkında bile değil. Bir süre zamanın akıp gitmesine izin veriyorum. Birkaç kadehin ardından kendimden hiç beklemediğim bir şeyi yapmaya karar veriyorum. O an biraz soluklanmak için müziğe ara veren arkadaşlarımın yanına gidip yarım saat sonra beni sahneye çağırmalarını rica ediyorum. İsteğimi çakırkeyifliğime veren arkadaşlarım bu durumu onaylıyorlar. Sonra o an geliyor. Ben mikrofonu almak için sahneye doğru yol alırken bana baktığını hissediyorum. Sonra başlıyorum: “İnadına yenilmeden, aşık olmadan gel…”

Ömrüm boyunca kalbimin bir daha bu denli hızlı atacağını sanmıyordum. O an adeta tüm mekân bomboştu ve ben sadece ona hitap ediyordum. Gözlerinin gözlerimi yakaladığı o anda çok şey birden oldu. Yüzündeki ifadenin adı sevgi değil, nefret değil; olsa olsa hüzündü. Yanında her şeyden bihaber oturan şapşal, o an S ile aramızda oluşan bağın farkında dahi değildi.

“Kal, gittiğin yerde mutlu ol
ya da gel, kalbimde tahta sahip ol
Senin gülen yüzüne kurban bu serseri kalbim
ama karar ver tutamıyorum zamanı”

Bir tepki vermesini bekledim. Oysa sadece ağladı. Gözlerinden dökülen yaşın ne anlama geldiğini bilmiyordum. O andan sonra başka bir şey bilmem gerekiyor mu, ondan da emin değilim. Tek bildiğim o an S ile zamanı tutmayı başardık. Zamanla günleri günlere katacağız belki… Belki de çoluk çocuğa karışacağız. Fakat bir yerlerde birbirimizi hep o an ile yâd edeceğiz. Hep S ile aramızda tamamlanmamış bir şeylerin olduğuna inanırdım. Artık eksik kalan hiçbir şey hissetmiyorum. Mühendis değilim, dünyanın en güzel kızıyla çok mutlu bir birlikteliğim de yok, ama en azından artık hayatın getirileri üzerine peşin hükümlü olmayacağım. Rüyaların da gerçek olabileceğini gördükten sonra buna hakkım yok sanırım.

Dinlenmesi Gerekenler (58) - Green Grass

2011-02-07T21:35:00.000+02:00

Agathe & Fine - Green Grass by firarland

Lay your head where
my heart used to be
Hold the earth above me
Lay down in the green grass
Remember when you loved me

Come closer don't be shy
Stand beneath a rainy sky
The moon is over the rise
Think of me as the train goes by
Clear the thistles and brambles
Whistle didn't he ramble
Now there's a bubble of me
and it's floating in thee
Stand in the shade of me
Things are now made of me
The weather vane will say
it smells like rain today
God took the stars and he
tossed 'em can't tell
The birds from the blossoms
You'll never be free of me
He'll make a tree from me
Don't say goodbye to me
Describe the sky to me
and if the sky falls mark
my words - we'll catch mucking birds

Lay your head where
my heart used to be
Hold the earth above me
Lay down in the green grass
Remember when you loved me

(Agathe & Fine)

Dinlenmesi Gerekenler (57) - Kaçacağım

2010-12-28T23:25:00.000+02:00

Zardanadam - Kacacagim by ultranil1905

Ne sevda sığar içime,
ne sevinç, ne hüzün.
Bir başka olurum,
yağmur yağınca.

Kaçacağım bir gün buralardan,
gözlerimi kapatıp, gökkuşağı düşleyerek…
Al beni rüzgar götür uzaklara, götür sonsuza…

Ne umut kaldı içimde,
ne gözümde gözyaşı.
Nasıl aşsam,
yüreğimdeki uçurumları.

ZARDANADAM

Ömer Hayyam'dan (11)

2010-12-14T21:15:00.000+02:00

Daha nice sürsün yalan dolanı ömrün;
Daha nice dert sunsun sâkisi ömrün;
Uzatma; kadehindeki son yudum gibi
Bırak dökülsün yere kalanı ömrün.
Her gün şarap cümbüşüne dalanların da
Her gece mihrap önünde kalanların da
Islanmayanı yok, yağmur altında hepsi:
Bir uyanık var, ötekiler hep uykuda.
Ben şarabı eskimiş acı acı içerim;
En çok da ramazanda cumaları içerim;
Helâl üzümümü ezdim doldurdum küpe:
Ne olur, içinceyedek ekşitme Tanrım.
Şarap iç, azlık çokluk silinsin kafandan
Kurtul yetmiş iki milletin kaygusundan
Perhize kalkma sakın dokunur diye şarap
Şarap ki bir dirhemi bin bir derde derman.
Can yoldaşı dostlar çekildi gittiler
Ecel çiğnedi hepsini birer birer
Yan yana oturmuştuk hayat sofrasına
Bizden birkaç kadeh önce sızdı gittiler.
Yokluk suyuyla ekilmiş tohumum benim
Gam ateşiyle tutuşmuş yanar yüreğim
Alındığım toprağa verilmeden önce
Dünyanın serseri yelleri önündeyim.
Seher yeli eser yırtar eteğini gülün
Güle baktıkça çırpınır yüreği bülbülün
Sen şarap içmene bak, çünkü nice gül yüzler
Kopup dallarından toprak olmadalar her gün.
Mezarda yatanların toz toprak her biri
Zerre zerre dağılıp gitmiş bedenleri
Ne şarap ki bir içen sızmış mahşere dek
İşten güçten habersizler yıllardan beri.
Bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye?
Ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe?
Aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen
Mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işde.
Bu dünya sırrını söylemez kimseye;
Bin Mahmud'u, bin Ayaz'ı serdi yere;
Şarap iç, dünyaya gelinmez iki kez:
Bir kez giden bir daha gelmez geriye.
Bilmem, Tanrım, beni yaratırken neydi niyetin,
Bana cenneti mi, cehennemi mi nasip ettin;
Bir kadeh, bir güzel, bir çalgı bir de yeşil çimen
Bunlar benim olsun, veresiye cennet de senin.

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 79

2010-12-13T23:00:00.000+02:00

- Böyle zar atmayı nereden öğrendin?
+ Küçükken babam kardeşimle bana hep zar attırır ve kazanan kaybedene tokat atardı.
- Dayak yememek için zar atmayı öğrendin yani...
+ Hayır, kardeşime vurmamak için!

(Kırık Zar)

Batman: Arkham City

2010-12-12T20:40:00.000+02:00

Batman: Arkham Asylum'u yeni bitirmiş biri olarak 2011 sonbaharına kadar nasıl bekleyeceğim, onun muhasebesini yapıyorum şu an.

Video Games | Batman: Arkham City | VGA 10: Exclusive Hugo Strange Reveal Trailer HD

XBox 360 | Playstation 3 | Nintendo Wii

Bilimkurgu: Hayal Gibi, Değil Gibi...

2010-12-08T17:00:00.000+02:00

Bulunduğu zamanın ötesinde bir varlık olan insanoğlunun yaradılışından bu yana hayatın satır aralarında kendine yer bulur bilimkurgu. Özellikle elde edilmesi içinde bulunulan şartlara göre mümkün görünmeyen olayları düş gücünün de yardımıyla canlandırma gayesi güden sinemanın bu dalı, yedinci sanatın geldiği noktayı rahatlıkla kavrayabilmemiz bakımından bir hayli mühimdir. Sırada, sayfalar arasında doğan ve objektiften beyazperdeye yansıyan kurgubilimin ütopik ve kimi zaman distopik dünyasına göz atmak var…

GELECEĞE DÖNÜŞ

21 Ekim 2015 tarihinde dünya sıra dışı bir konuğu ağırlayacak. Hayır, kâinatın herhangi bir yerindeki herhangi bir gezegenden gelen bir konuk olmayacak. 1989 yılında bunun haberi verilmişti aslında, sadece belleğimizi biraz zorlamamız gerekiyor. Vazgeçtim! Ne de olsa bir zihin oyunu oynamıyoruz burada. Sadede gelelim… O gün geldiğinde başınızı umutla gökyüzüne kaldırın ve Marty McFly isimli gencin DeLorean adlı aracıyla bir uçak misali süzülmesini bekleyin. Marty kim mi? Bir zaman yolcusu… 1989 yılında gaza basıp, zamanda 26 yıl atlayıp, 2015 senesinde fren pedalına basacak olan ve tüm bunları sadece saniyeler içinde yapacak olan kişi… Bu büyük buluşma yalnızca 5 sene sonra. Şimdilik yapabileceğimiz tek şey beklemek.
1911 Amerika’sındayız… Hugo Gernsback isimli genç bir yayıncı Amazing Stories adlı dergiyi piyasaya sürdü. Derginin adından da anlaşılabileceği gibi kamuoyuna alternatif bilim hikâyeleri sunan Gernsback, daha o yıllarda 27’nci yüzyılın teknolojisini kurguluyordu. Yazarın öykülerine göz atıldığında karşılaşılan ve öngörülen şeyler takdire şayandı. Televizyonlar, radar sistemleri, hayatı kolaylaştıran ev aletleri, otomatik içecek dağıtım makineleri… Neyse ki insanoğlu tüm bunları görmek için 27’nci yüzyılda yaşamak zorunda kalmayacaktı.
Yapmaya çalıştığı iş beklediğinden fazla ilgi görünce, yazar ve yayıncı olan Gernsback başka bir dergi daha çıkartmaya başladı. Derginin adı ‘Scientifiction’dı. Yani, ‘bilimsel’ ve ‘kurgu’ kelimeleri tek bir sözcük altında toplanıyordu. Bu terim daha sonra, Gernsback’in yoğun uğraşları sonucunda bir edebiyat akımını tanımlamak için kullanılmaya başlandı. Yeni olmayan, çok eskiden beri var olan bir tür bu sayede adsız kalmaktan kurtuluyordu. Öyle ki her yıl düzenli olarak dağıtılan Hugo Ödülleri, bilimkurgunun isim babası Hugo Gernsback’a karşı bir saygı duruşudur.

BİR EDEBİYAT BİÇEMİ OLARAK BİLİMKURGU

Bilimkurguyu salt sinema ürünü olarak nitelemek pek tabii sık düşülen büyük bir yanılgı. Objektiflerin ve sahne ışıklarının dünyasına girmeden çok önceleri dergi ve kitaplarda rastlanan, ataları arasında Jules Verne, Arthur C. Clarke, H.G. Wells, Aldous Huxley, Mary Shelley ve hatta George Orwell gibi isimlerin bulunduğu bir türdü bilimkurgu. Sinema sadece bu alanda yaratılmış fikirlerin görsel bir şölene dönüştürülmesine katkıda bulundu. Bilimkurgunun sinemaya olan katkısı ise hiç kuşkusuz çok daha büyüktü.
Pek çokları bilimkurguyu bir zaman kaybı olarak niteleyip, türün insan hayatına en ufak bir katkı yapmadığı görüşünce birleşir. Tüm bunların aksine bilimkurguyu çağdaş bilimin sunduğu veriler ile hayal gücünün birleşimi olarak yorumlayabilirsek göz ardı edemeyeceğimiz bir diyarın kapılarından içeriye adım atabiliriz. Bu açıdan bakıldığında kurgulanmış bilimle anlatılmaya çalışılanın sadece bir öykü olmadığını, aynı zamanda ütopik ve distopik geleceğin anarşizm ve totalitarizmin ışığında yansıtıldığını düşünürsek, türün köklerinde yatan gerçeği nasıl yok sayabiliriz ki! Bu noktada Ray Bradbury’nin Fahrenheit 451’i rahatlıkla örnek teşkil edebilir. Rejim tarafından dayatılan kitapsız bir toplum düşünün… Geleceğin dünyası teknolojinin gelişimiyle bu hâli alabilir mi? Şu an dahi elimizi uzatsak anlatıldığı gibi bir toplumu ucundan yakalayabiliriz. Orwell’in başyapıtı 1984’ün dünyasında çizilen portre de farklı değildir. İletişim araçlarının dahi dinlenebildiği bir evrende özel hayat kavramının yıkılması mesaj gayesi güdülerek anlatılmıştır. Orwell bunu yapan ilk kişi de değildir üstelik ama 1984 en bilindik örnektir.
Kurgusal bilimin ana hatlarını yabancı yaşam formları, paralel evrenler, uzay ve zamanda yolculuk ile ileri çağ teknolojileri oluşturur. Jules Verne, Ay’a Seyahat’i yazdığında Neil Armstrong bırakın Ay’ı, dünyaya dahi ayak basmamıştı. Denizler Altında 20.000 Fersah basıldıktan yıllar sonra insanoğlu denizaltı gibi bir aracı tasarlayabilmişti. Öyle ya, öykülerinde kurguladığı teknolojilerin zamanla hayat bulması değil miydi Jules Verne’e “Bilim Falcısı” unvanını kazandıran? Şimdi kim iddia edebilir ki kurgubilimin insan hayatında bir gelişmeye katkıda bulunmadığını? “İnsan hayal ettiği müddetçe yaşar” der Yahya Kemal.
Gelecek öngörülerinin izini Arthur C. Clarke’nin eserlerinde de sıklıkla görürüz. Bilimkurgu filmlerinin miladı olarak addedilen 2001: Bir Uzay Destanı’nın yazarı Clarke’den başkası değildir. 2008 yılında, 91 yaşındayken, hayata gözlerini yuman yazar, Heinlein ve Asimov ile birlikte türün en büyük üç yazarından biri olarak kabul edilir. NASA’nın son yıllarda üzerinde en çok durduğu konu olan Uzay Asansörü Projesi’nin fikir babası da Clarke’nin ta kendisidir. Yazar, Cennetin Çeşmeleri adlı eserinde bu öngörüsüne yer veriyordu.
1898 yılında yayınlanan ve iki defa sinemaya uyarlanan Dünyalar Savaşı’nın yazarı ise sıkça duyduğumuz bir isim: H.G. Wells. Hollywood bilimkurgularının vazgeçilmezlerinden biri olan Wells, Dr.Moreau’nun Adası, Görünmez Adam ve Zaman Makinesi gibi türün en iyi örneklerinden bazıları ile tanınır. Jules Verne’i örnek aldığını açıkça belirten yazar imgelem yeteneği sayesinde bilimkurgunun sınırlarını genişletmiş, Verne gibi geleceğe dair öngörülerinde başarılı olmuştur.
Jules Verne zamanından kalma bir bilimkurgu evreni yok artık insanların. Elbette geleceğe dair öngörülerin ardı arkası kesilmiyor fakat pek çoğu kendini tekrar ediyor ne yazık ki. Bunda teknolojinin yüz sene öncesine kıyasla büyük ilerleme kaydetmiş oluşunun payı çok büyük. İnsanlık artık ‘bilinmeyen’ olarak gördüğü pek çok şeye erişmiş durumda. Yüz yıl evvel atmosferin dışına adım atmak bir hayal iken, artık gezegenlerin yapıları hakkında hemen hemen tüm bilgilere sahip olabiliyoruz. O yüzden günümüz bilimkurgu eserlerinde gelecek zaman teknolojilerinden ziyade elimizdeki teknolojinin bizi nasıl bir kaos ortamına doğru götürebileceğine dair öngörülerle karşılaşıyoruz.

SİNEMANIN BİLİMKURGU İLE İMTİHANI

Bilimkurgu edebiyatının günümüz şartlarında takındığı maskeyi az çok ifade ettik. Bambaşka bir kulvarı var artık… Yalnız sinema için aynısını söylemek mümkün değil. Neticede sinema ne yaparsanız yapın tüketilen bir olgu. Türlü oyunlarla izleyiciyi şaşırtmak tamamen hayal gücünüze ve pek tabii ki yeteneğinize kalmış… Edebiyatta ise ipler okuyucunun elindedir ve yazar kesinlikle orijinal bir konu sunmak zorundadır. Dedik ya, sinema geleceği yansıtma kaygısı gütmez, dönem filmlerinde dahi istikrarı yakalayabilirsiniz. İyi bir gelecek senaryosu gibisi de yoktur tabii…
Beyazperde ile bilimkurgunun işbirliği aslında sinemanın ilk yıllarına uzanır. Sinema sanatının babası olarak kabul edilir George Méliès. İlk film stüdyosunun da sahibi olan bir dönemin illüzyon sanatçısı, bugün dahi kullanılmaktan vazgeçilmeyen pek çok tekniğin yaratıcısıdır. Sinematografı keşfeden ve sinemayı bir bilgi toplama aracı olarak gören Lumiere kardeşlerin aksine Méliès sinemayı olay aktarımı için kullanmış ve belki de yedinci sanatın şu anki hâlini almasında en büyük rolü oynamıştır. Méliès hiç şüphesiz en çok Le Voyage Dans La Lune (Ay’a Seyahat) filmiyle ünlenmiştir. 15 dakikalık bu kısa ve sessiz film sinemanın ilk örneklerinden biri olduğu kadar bilimkurgu türünde sunulan ilk filmdir. 1902 yılının bir ürünü olan yapım dünyadan fırlatılan roketin Ay’ın gözüne saplandığı sahneyle meşhurdur.
Sinemanın ilk örneklerinden itibaren görmeye alışık olduğumuz bir şey edebiyat uyarlamaları. Gelişen teknolojinin de yardımıyla buna en çok yakışacak tür de kuşkusuz bilimkurguydu. Ay’a Seyahat’in ardından George Méliès, Jules Verne eserlerini meraklı ve ilgili izleyiciye sunmaya devam etti. Üst üste çekilen Denizler Altında 20.000 Fersah ve Dünyanın Merkezine Yolculuk gibi yapımlar da kitlelerin ilgisini çekmek konusunda sıkıntı yaşamadı. Sinema aynı imkânlarla devam ettiği sürece bilimkurgu alanında üretilen eserlerde de pek bir yenilik görünmedi. 1920’li yıllarla birlikte uzun metraj çalışmaların üretiminde adeta patlama yaşandı. 1927’de Metropolis, 1931’de Frankenstein, 1933’de King Kong ve 1935’de Bride of Frankenstein gibi bugün dahi beğenilerek izlenen kült filmler farklı bir hayran kitlesinin oluşumuna katkıda bulundu. Özellikle Mary Woolstonecraft Shelley’in aynı adlı romanından uyarlanan ve içinde ziyadesiyle korku temaları barındıran eseri Frankenstein’in sinemayla buluşması müthiştir. Aynı zamanda ilk korku filmlerinden biri de olan yapımda Doktor Frankenstein’in canavarına hayat veren isim uzun boyu ve göz alıcı makyajıyla Boris Karloff’tur. Ceset parçalarının birleştirilmesi ve ortaya çıkan yeni bedenin elektrik akımıyla canlandırıldığı sahne dönemin şartları düşünüldüğünde takdire şayandır.
Bilimkurgu ve fantezinin harmanlandığı en iyi örneklerden biri de 1939 yapımı Oz Büyücüsü’dür. Kullandığı teknikle çok şey anlatan film renkleri ustalıkla yönetir. Başkarakter Dorothy’nin Kansas’da bulunan evi daima siyah-beyazdır. Gerçeklikten koptuğu ve hayal evrenine düştüğü anlar ise gökkuşağının bir yanılsaması gibidir. Fantezinin düş gücü ele alındığında akıl sınırlarını zorladığı bir gerçek. Aynı şekilde kendimizi bilimkurgu evrenine bıraktığımızda oranın, içinde bulunduğumuz dünyanın aksine başka renklerle bezeli olduğunu görüyoruz. Orada hikâyeler kadar hayatlar da çarpık ve çelişkilidir. Karakterler büyük bir istisna olmadığı sürece yanlış zamanda yanlış yerde bulunurlar. Tüm zamanların en kült eserlerinden olan ve Steven Spielberg’in imzasını taşıyan E.T. (Extra-Terrestrial) bu tezi doğrulayabilecek filmlerin başında geliyor. Uzak bir gezegenden dünyamıza gelen ve burada mahsur kalan ‘yabancının’ bu sıfatı neden hak ettiğini ancak izleyen bilebilir. Bir başka örnekte avucumuza konan kuş Edward Makaseller oluyor. Tim Burton’un en başarılı masalı olarak niteleyebileceğimiz film hüzün kokar. Yarım kalmış bir makine, insan devşirmesi… Edward’ın özeti budur.
Bilimkurgunun varoluşunun basılmamış toprakları arşınlama, gidilmemiş yerlere ulaşma kaygısı olduğu bilinmeli. Bunun için gerekli olan malzeme ise belli: özel efekt. Özel efekt sanatının gelişimiyle birlikte yönetmenler zamanlarını kamera önünden çok kamera ardından harcamaya başladılar. Düz bir ortamda elde edilen basit görüntüler bilgisayar ortamında, deyim yerindeyse, göz alıcı kıyafetleri üzerlerine geçiriyordu. Gişelere hükmetmenin yolu da buradan geçiyordu.
1968’de Stanley Kubrick yapılmamış olanı yaptı. Özel efektlerin başkalaşım gösterdiği ilk eserler arasında başı çekiyordu 2001: Bir Uzay Macerası… Arthur C. Clarke’nin romanından uyarlanan film konu bakımından vasatı aşamamış, ancak kullandığı teknolojiyle bilimkurgu filmlerinin miladını oluşturmayı başarmıştı. 2001: Bir Uzay Macerası’ndan sonra ve önce… Filmin yakaladığı başarıya ancak 10 sene sonra George Lucas’ın Star Wars’u erişebilecekti.
Geleceğe yönelik düşleri olanlar sadece Amerikalılar değildi. Başta Rus sineması olmak üzere Avrupa da rüzgâra kapılmıştı. Yakov Protazanov, Rusların bilimkurgu alanındaki ilk ürününü 1924 yılında Aelita ile verdi. İçinde romantizmden, komedi unsurlarına kadar her türlü duyguyu bulabileceğiniz filmde Mars üzerine farklı bir gelecek öngörüsü bulmak mümkün. Bu ilk denemeden sonra yaklaşık 50 sene boyunca elle tutulur bir bilimkurgu çalışması olmadı Rus sinemasının. Yarım asır sonra ortaya çıkan ünlü yönetmen Andrei Tarkovski, Solaris (1972) ve Stalker (1979) ile dikkatleri toplamayı başardı. Özellikle Solaris özel efektlere gerek duyulmaksızın çekilmiş ve buna rağmen gayet başarılı olmuştur. Yıllardır izleyici üzerindeki etkisini kaybetmeyen Stalker ise sıra dışı bir grubun ürkütücü yolculuğunu işler. Film gerilim dolu atmosferini siyahî tonlamasından alır.
Türün akımına kapılıp yatağını bulan ülkelerden bir diğeri ise Fransa’ydı. René Clair imzalı ilk deneme, gizemli ışınların yardımıyla Parislileri dondurmayı amaçlayan çatlak bir bilim adamını konu alıyordu. 35 dakikaya sığan Paris Qui Dort (At 3:25), Méliès’in Ay’a Seyahat’iyle teknik açıdan birçok benzerlik taşıyordu. Bunların başında zamanın animasyon üretiminde en çok tercih edilen yöntemi olan stop-motion teknolojisi geliyordu. Bu teknoloji fotoğraf sanatını ustalıkla kullanarak aslında durmakta olan nesneleri hareket ediyormuş hissi verme olanağı tanıyordu. Böylece bilimkurgu için ihtiyaç duyulan ilk teknolojinin bugün dahi kullanılan stop-motion olduğunu rahatlıkla ifade edebiliriz.
Almanya’da ise Fritz Lang, Metropolis ile büyük ses getirmişti. İnsan mahiyetindeki bir makine sinema yoluyla ilk kez izleyici karşısına çıkıyordu. Filmde kapitalist düzenin işçi sınıfı üzerinde yarattığı sıkıntılar metaforik nesneler yardımıyla anlatılmak isteniyor, işverenleri tarafından zulme uğradıklarını iddia eden işçiler çareyi ürettikleri robotlarda buluyordu. Öte yandan Lang başka çalışmalar için de kollarını sıvamıştı. Metropolis’ten üç sene sonra By Rocket to the Moon’un çekimlerini tamamladı. Filmde Ay’da yığınla altın bulunduğuna inanan bir bilim adamının roketle Ay’a ulaşıp, uydumuzu ele geçirme çabaları işlenir. Böylece Neil Armstrong dünyaya gelmeden bir sene evvel, Fritz Lang insanoğlunun Ay’a ulaşma rüyasını bir kez daha mümkün kılar. Dolaylı yoldan da olsa…
Japonların bilimkurguya yaklaşımı ise biraz farklı oldu. Japonya, Hiroşima’da büyük bir trajedi ve yıkım yaşamıştı. Hayata yükledikleri anlam farklı, bünyeler yeterince duygusaldı… Haliyle bu hüzün her ne kadar içsel de olsa dışavurumu biraz değişik oluyordu. Nefret bu duyguların en yoğunuydu… Hiroşima’dan on sene sonra Japon sinemasında patlak veren Godzilla serisinin namı ülke dışına da hızla yayılmıştı. Nükleer radyasyonun yayımı ile tetiklenen ve mutasyona uğrayan Godzilla ve türevleri halka dehşet saçıyor, bir yandan da Japon halkının geçmişiyle yüzleşmesine üstü kapalı olarak olanak tanıyordu.

BİLİMKURGU MARKALARI

Steven Spielberg: Film stüdyolarının politikalarını kendine yakıştıramayan ve nihayetinde kendi stüdyosu Dreamworks’ü kuran bir yönetmen Spielberg. Yani, olağan görünen şeylere karşı bir isyankâr o. Kendi stüdyosunu açması demek kendi tercihleri doğrultusunda sanatını icra edebilmesi anlamına geliyordu. Kendisine sahip olduğu ünü bahşeden ilk önemli filmleri Close Encounter with the Third Kind ve E.T. The Extra-Terrestrial’da dost yabancıların ziyaretlerini ele alır. En büyük vurgununu ise 1993 yılında çektiği Jurassic Park ile yapan Spielberg, bu filmle sinemada bir devri kapayıp yenisini açar. Bilgisayar ortamında yaratılan dinozorlar başlı başına bir gövde gösterisidir.
George Lucas: Sinemanın eğitimini okulda almış ilk yönetmenlerden biridir George Lucas. Hocası ise Francis Ford Coppola’da başkası değildir. Coppola’nın stüdyosundan ayrıldıktan sonra ilk denemesini THX-1138 ile yaptı, fakat film izleyiciler tarafından aşırı karmaşık bulundu. 1977 senesinde çocukluğunda hayranlıkla izlediği Flash Gordon’dan ilham alarak Yıldız Savaşları efsanesinin ilk filmini izleyiciye sundu. Tamamen kendi imkânları ile çektiği film gişede büyük başarı elde edince Lucas bir anda Hollywood’un en zengin yönetmenlerinden biri oldu ve kurduğu Industrial Lights and Magic adlı görsel efekt şirketinde tüm enerjisini devam filmleri çekmek uğruna harcadı.
James Cameron: Cameron, Hollywood’un en çok kazanan yönetmenleri listesinde en tepedeki birkaç isimden biri. İkinci Piranha filmi ile kendini tanıtsa da bu filmden sadece üç sene sonra, 1984’de, bir bilimkurgu klasiği olarak kabul gören Terminatör ile kariyerinin dönüm noktasına ulaşacaktı. Kendisi kadar oyuncu Arnold Schwarzenegger’in da kariyeri için büyük önem teşkil eden filmde gelecekten gelen makinelerin, insanoğlunun tek umudu olan John Conner karakteri ile oynadıkları kedi fare oyununa tanık oluruz. 1991 yılında çekeceği bir diğer efsane Terminatör 2: Hüküm Günü’nden önce, serinin iki filmi arasına Aliens ve The Abyss gibi yaratık temalı kült filmleri sıkıştırmayı da başardı. 1997 yılında aylarca vizyonda kalan Titanic ile belki de bir dönemin en çok sözü edilen yönetmeni oldu. Titanik’in derin sulara kavuşması Cameron’u da etkilemiş olacak ki yönetmenliğe tam on üç sene ara verip, kendini açık denizleri keşfetmeye adadı. 2010’un ilk yarısında görücüye çıkan ve insanoğlunun kolonileşme sevdasını uzak gezegenlere taşıdığı Avatar ise tüm zamanların en çok izlenen filmi oldu.
Andrei Tarkovsky: “Sinemanın görsel yönünü en vurucu şekilde kullanan yönetmen kimdir?” sorusunun cevabı net bir şekilde Tarkovsky’dir. Onun şiirsel anlatımı bugün yakından tanıdığımız yönetmenlere esin kaynağı olmuştur ki bunlar arasında Andrei Zvyagintsev ve Nuri Bilge Ceylan’ı sayabiliriz. Tarkovsky dram yönünün ağır bastığı filmlerin yönetmeni iken Solaris ve Stalker için kırmızı çizgilerinden bir süreliğine arınmayı başarmıştır. Bilimkurguya armağan ettiği bu iki filmde teknolojik kolaylıkları ve özel efektleri reddetmiş, buna karşın bilimkurgunun ihtiyaçlarına ziyadesiyle yanıt verebilmiştir.

ELİMİZDE NE KALDI?

Gelecek öngörüsünde bulunanları hangi sıfatla çağırırsınız? Falcı, büyücü, kâhin… Sinemada bu işi bilimkurgu yapıyor işte. Yüz yıldır birileri hayalini kurdukları geleceği insanlığa aktarmaya çalışıyor. Sinema bu yolda sadece bir mecra, bir araç… Önce hayaller vardı… Hayalleriniz yoksa nasıl gerçek olabilirler ki? Jules Verne’nin kitabından 99, Méliès’in filminden 62 sene sonra Ay’a ulaşabildi insanoğlu. Hayalsiz, kurgusuz olur muydu sizce?
21 Ekim 2015’e kadar önümüzde beş seneden biraz daha fazla bir zaman var. Marty McFly gezegenimizin o günkü hâlini nasıl karşılar bilemeyiz. Hatta uçan arabaları bile yetiştiremeyebiliriz. Fakat uçan kaykayın hesabını kimselere veremeyiz. Yetkililer, harekete geçin!

Pazartesi Notları #117

2010-12-06T22:00:00.001+02:00

Sosyal medya bu denli popüler olmaya başladığında zaten dış dünya denen şeyle pek bir bağımız kalmamıştı. Tanışıklık derecesi bir "merhaba"yı geçmeyen ilişkiler özellikle Facebook sayesinde gelişti. Fotoğrafını biliyoruz mesela, ama sokakta yanından geçsek fark eder miyiz? Bu işler böyle... Ne kadar hayıflansak da çağın gerekleri bunu emrediyor. Bilgisayarın ve internetin ısrarla tembelleştirdiği bünyeler bugün micro-bloglar yüzünden eski halini de aratır oldu sanırım. Başa kendimi koyarsam eğer, bloglara karşı hissedilen kutsal yazma içgüdüsü yerini 140 karaktere bıraktı. Oysa buralar bir zaman hep blog girdisiydi. WALL-E dünyasına doğru koşar adım gidiyoruz bakalım. Hayırlısı...
2006'da başladım ben blog yazarlığına. Okul-ev-okul üçgeninde geçen bir hayatın boş zamanlarında beğenilme kaygısı güderek yapabileceği en zevkli işti o zamanlar. Çalışma masasında spot ışığın aydınlattığı klavye tuşlarının cezbeden bir yanı vardı. Şimdi yok mu peki? Aynı ortamı yaratabilsem olacak belki. Hatta daha iyisi... Ancak hiçbir zaman da o ortam olmayacak. Bunu da biliyorum. Belli bir yaşa kadar kendimi inandırdığım bir gerçeğim vardı benim. Hayat denilen şey tamamen benim etrafımda kurulmuş bir oyundu. Sen sahteydin mesela, annem sahteydi, babam sahteydi. Çevremde vuku bulan her şey nabzımı ölçmek, tepkimemi kayda almak içindi. En sona ben kalacaktım. Tanrı beni huzuruna çıkardığında da kayıt kopacaktı. Hayır, Truman Show'u izledikten sonra yerleşen bir fikir değil bu. Ölüm kavramına anlam vermeye başlayıp da, hüngür hüngür ağladığım o günün mahsulüdür bu ruh hali. Avunmanın kelime anlamı olarak bunu vermiyor TDK, halt etmiş, aksine ben veriyorum. Çok şey değişiyor be blog, hızına yetişemiyorum...

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 78

2010-11-25T22:55:00.001+02:00

We see a deadly sin on every street corner, in every home, and we tolerate it. We tolerate it because it's common, it's trivial. We tolerate it morning, noon, and night. Well, not anymore. I'm setting the example. What I've done is going to be puzzled over and studied and followed... forever.

(Se7en - Kevin Spacey)

Hayat...

2010-11-25T22:10:00.000+02:00

Çocukluğumuzda apartmanının altında çok gürültü yaptığımız ve defalarda camını kırdığımız için bizi kovalayan Bekir amca yok artık. Biz büyüyoruz, hayat daha güzel olmuyor. Annemizin sırtımıza fırlattığı terliğin bile tatlı bir yanı vardı o zamanlar...

Ana Somnia

2010-11-10T19:40:00.000+02:00

Öncelikle az sonra tanıtmaya çalışacağım siteden haberdar olmamı sağladığı için Bilog'a teşekkürü bir borç biliyorum. Bunu söylemesem olmazdı, hakikaten...

Şimdi sadede gelelim. Uyku dışı durumlarda da rüya alemine erişebilmek, o eşsiz fantazi dünyasının tarifi mümkün olmayan kokusunu ayık halimizle de içimize çekebilmek mümkün müdür? Anasomnia adlı internet sitesi bu durumu, inanması zor ama, mümkün kılıyor. Son zamanlarda internette rastladığım en olağanüstü site budur kesinlikle. Anasomnia sizi sitede bulunduğunuz süre boyunca Tim Burton'un hayal dünyasına çok yakın bir noktada ağırlıyor. Sizinse siteden tam verim alabilmek için yapmanız gereken sadece iki şey var: Bir internet kamerası (web-cam) ve zifiri karanlık bir oda. Siteye girdiğinizde uykuya dalmaya hazırlanan küçük kız ışığı kapatmanızı söyleyecek. Bu isteğini yerine getirirseniz, onu rüyalarında ziyaret edebilirsiniz. Fazla zaman kaybetmeden şöyle buyrun:

http://www.anasomnia.com

Zaman Düşer Ellerimden Yere...

2010-11-10T01:45:00.000+02:00

Bülent Ortaçgil - Değirmenler by Eftal

Adını hatırlayamadığım bir filmde hayatın en kilit noktası çok güzel bir cümle ile açıklanır. Denir ki; yaşamda en mühim şey zamanlamadır. Tüm paradokslar, paralel evren kuramları da bu noktada ortaya çıkmıyor mu? Karar vermemiz gereken anlarda işin ulaşacağı boyutu bilmeden bir doğrultuda ilerleriz. Tüm geç kalmışlıklar ve 'keşkeler'in çıkış noktası da budur.

Geçmişime ait fotoğrafların bazı şeyleri anımsatması için illa ki siyah-beyaz olması gerekmiyor. Farklı bir zaman diliminde evrene merhaba demiş olmam ya da teknolojinin farklı boyutlara eriştiği bir neslin ahvadı olmam hiçbir şeyi değiştirmiyor. Benim de geçmişime ait beslediğim çok şey var. Yarısının ümüğünü sıkmışımdır, ama bir o kadarını da beslerim içimde, büyütürüm. Dün bir yaş daha yaşlandım ben ve doğum günleri her daim hüzünlü gelmiştir bana... Konfetilerin fışkırdığı bir havayı yaşamak şöyle dursun, düşlememişimdir bile.

Geçtiğimiz gün mesela... Çocukluğumu harcadığım sokaktan geçtim. Yanımdaki arkadaşıma yolun ortasını işaret ederek, "Şu taştan kaleye az gol atmadım abi" dedim. Öylece baktı, ve ekledi "Hani, hangi taştan kale?" diye. Haklı olduğunu söyledim, bakmak ve görmek arasındaki fark basbayağı önümüzdeydi işte, anlattığım benim anımdı, taşları ancak ben görebilirdim. Ama arkadaşlar iyidir... Mahsun Süpertitiz'e selam olsun.

Arkadaşlar iyidir... Ölümden önce, hep bahsedildiği gibi, hayatımız film şeritlerine bölünecekse eğer, bence her kısım başka bir arkadaşımız ile birlikteyken sahip olduğumuz anıları içermeli. Elde ettiğimiz tüm dostlukların belirli zaman dilimlerine mahkum olması ve giderek zaman tarafından infaz edilmesi ise işin trajik yönüdir. Misal... İlkokulda sınıfta arkadaş edinebilirsiniz, fakat dost edinemezsiniz. O yaşlardayken dost olarak addedebileceğiniz birileri varsa eğer onlar sokaktan çıkmıştır. Apartmanların zillerine basıp kaçtığınız, gizlice sızdığınız bahçelerden birlikte erik aşırdığınız, taş üstüydü goldü tartışması yaşadığınız adamlardır bunlar. Başkası değil... Annenize sabah kahvesi içmeye gelen bir akrabanın çocuğu hiç değil!

Sokakta elde edilen dostlukların ömrü uzun olur. En sevdiğiniz dostunuzun ailesi bir başka semte taşınmaya karar verdiğinde aniden de bitebilir mesela. Bilemezsiniz, vurgun ani olur. Orta öğretime geçmeniz ise başlı başına bir değişimdir. Ergenliğin getirdiği değişim, sadece dış görünüşünüze etki etmez. Arkadaşlarınızı da buna göre seçersiniz. Bu dönemde arkadaşlarınız hemcinslerinizdir. Karşı cinsi ancak arkadaş yaftası altında aldatırsınız. Duygularınıza karşılık vermiyorsa eğer, zaten hiçbir zaman arkadaşınız olmamıştır. Her şeyin bittiğini düşündüğünüz dönemde ise üniversitede bulursunuz kendinizi. Başka şehirler, başka dostlar, başka öyküler demektir bu...

Bir insan akrabalarını seçemez mesela... Size bunlar verilmiştir, elinizdekiler budur. Ve siz kuzeninizi, teyzenizi, amcanızı ya da kan bağı taşıdığınız herhangi birini değiştirme kudretine sahip değilsinizdir. Verileni kabullenirsiniz. Yine bu yüzdendir akrabalar arasındaki anlaşmazlıkların çoğu. Ana-baba gibi birincil kavramları dışarıda tutarsak, geride kalan alayının size karşı hissettiği sevgi saygı zorunludur. Aksini iddia eden beri gelsin... Fakat dostluk böyle değildir. İnsan dostunu kendisi, duygularına kulak kabartarak seçer. Yanıldıysa değiştirebilme ihtimali de vardır üstelik. Birbirlerini tüm yönleri ile tanıyan bu insanların, birbirlerini kardeş olarak görmelerinin altında da bu ortak paylaşılmışlık hissi yatar. Öz kardeşiniz ile buzdolabında kalan o tek gofret için tartışmaya girebilirsiniz, ama dostunuza bunu yapamazsınız, yapmazsınız. Üniversite yıllarımda aynı evi paylaştığım, zaman zaman evimizin salonundan da küçük o yurt odasının buhran havasını birlikte soluduğum adları bende saklı dostlarım... Sevdiğimiz kız yüz vermeyince birbirimiz için programlarımızı iptal eden bizdik. "Olsun be abi, bu ay da elektriği ben öderim"i içtenlikle dile getiren hangimizdik acaba? O gün için birimizdik işte, başka gün olsa öteki olurdu. Şimdi aynı şehrin denizine bakmıyoruz onlarla, kahkahalarımızı da gözyaşlarımızı da aynı evin duvarları izlemiyor belki... Fakat balkona çıkıp başımı gökyüzüne kaldırdığımda biliyorum ki o an aynı yıldızı seyrediyoruz.

Dostlar dağılır dört bir yana, kendi yollarına...

Man-Crush on Jack Bauer

2010-11-01T19:40:00.000+02:00

Pazartesi Notları #116

2010-11-01T19:30:00.000+02:00

Çocukluğumda birden çok alternatifli kitaplarım vardı. Şimdi "Nasıl oluyor öyle?" diyenler için ayrıntıya gireyim. Bu öykü kitaplarının her sayfasının altında size iki seçenek sunuluyordu, "Şöyle olmasını istiyorsanız X sayfaya, böyle olmasını istiyorsanız Y sayfaya atlayınız" gibi... Haliyle bir öykü için, hem de aynı kitapta, en az 10 tane alternatife sahip oluyordunuz. Hatırladım da, çok güzeldi... Kaybetmeseydim keşke...
YouTube üzerindeki sansür kalktı, fakat ben yine de sahte DNS adresimi değiştirmedim. Bu ülkede sansüre uğrayan tek site YouTube değil!
Royal Halı'nın reklamı müthiş. Hani şu bakterinin "Jokunamaam, jokunamaaam" diyerek şarkı söylediği reklam. Beslenir ki o bakteri... Hazır YouTube açılmışken, izlememişler buradan izleyebilir.
Bizde de Cadılar Bayramı olsaydı, biz de "Trick or Treat" yapmaya kalksaydık...
İzledikten sonra rahatlıkla söyleyebilirim, şu ana dek yapılmış - açık ara - en iyi dizi Six Feet Under'dır. Dizi baştan sona mükemmel, finali dillere destan... Yıllardır Lost ile harcanan ömrüme yazık.
Öte yandan 24 de bitmese iyiydi aslında. Jack Bauer'dan başka kim karşılayacak benim adrenalin ihtiyacımı? Damn It!
Kanımca şu an devam eden diziler arasında en izlenmeye değer olanı Dexter'dir. Michael C. Hall'un olduğu tüm işlerin altına imzamı atarım ben.
Meşhur bisküvilerin mini boyunu çıkarmak hazır moda olmuşken, Probis'e de el atsın birileri...
FIFA 11'in oyun müzikleri arasında yer alan "Ace of Hz" müthiş.
Bundan böyle en yakın arkadaşıma bile ödünç kitap vermeyeceğim. Ortadan ikiye katlanmış, sayfaları yırtılmış kitaplarımı bir de utanmadan teslim etmeye kalkmıyorlar mı...
Apaçi müziği ne kadar sinir bozucu değil mi?

Dinlenmesi Gerekenler (56) - Breathe Me

2010-10-31T16:30:00.001+02:00

Sia - Breathe Me by s0ph0

Help, I have done it again
I have been here many times before
Hurt myself again today
And, the worst part is there's no-one else to blame

Be my friend
Hold me, wrap me up
Unfold me
I am small
I'm needy
Warm me up
And breathe me

Ouch I have lost myself again
Lost myself and I am nowhere to be found,
Yeah I think that I might break
I've lost myself again and I feel unsafe

Be my friend
Hold me, wrap me up
Unfold me
I am small
I'm needy
Warm me up
And breathe me

SIA

(Nathaniel Samuel Fisher Jr.'nin anısına...)

Dennis Hopper: Son Viraj Dönüldü

2010-10-10T23:15:00.001+03:00

Oyuncu, yönetmen, fotoğrafçı, ressam… Dennis Hopper denince akla ilk gelen özellikler bunlar olsa da gözün göremeyip kulağın duyamadığı yerde fazlası var aslında. Büyük paraların döndüğü, yıldız oyuncuların ekranları süslediği ve dev reklam kampanyalarının desteklediği anaakım Amerikan sinemasına karşı direnen birkaç genç isimden biriydi o. Bugün Amerikan bağımsız sineması var olabilmişse hiç şüphe yok ki şükredilecekler arasında başı çekiyor Hopper. İmkânsızlıklar çöplüğünde hayatta kalabilmenin yolunu Hollywood’a kanıtlayabilmiş bu sıra dışı adam artık yok. “Ustalara Saygı Kuşağı”nın bir meleği olarak niteleyebileceğimiz üstada karşı bir saygı duruşunda bulunacağız.
Çok güzel bir diyar var. Nerede olduğunu tam olarak idrak edemiyoruz. Şarkıda söyler ya hani “Orada bir köy var uzakta, gitmesek de o bizim köyümüzdür” diye… Bir bakıma aynı kapıya çıkıyoruz. Şu anda gidebilmemiz imkânsız görünüyor o diyara. Yine de biliyoruz ki gün gelecek adres defterimizin açık olan sayfası o diyarı işaret edecek. Hem neden mi çok güzel bir yer bu diyar? Sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim o vakit. Güzel insanlar var orada ve daha da önemlisi güzel atlarla gidiliyor o diyara. Öyle olmasaydı büyük usta Yaşar Kemal, “O iyi insanlar, o güzel atlara binip gittiler” diye not düşer miydi İnce Memet’in finaline? Yıllar önce en yakın arkadaşı James Dean atını mahmuzlayarak giderken o diyara, Hopper ne düşünüyordu bilemeyiz, fakat tek bir şeyden emin olabiliyoruz; Dennis Hopper artık James Dean’in yanı başında.
17 Mayıs 1936’da Kansas’da Dennis Lee Hopper’i karşılayan hayat, onu kısa süre içerisinde oyunculuğa ve yönetmenliğe sürükleyecek, tüm zamanların en iyi “kötü adam”larından biri haline getirecekti. Yaşama gözlerini açtığı çiftlik evinde serpildikten sonra annesinin ve babasının iş yaşantıları yüzünden San Diego’ya sürüklendi. Liseyi okuduğu Helix High School’da sinemaya merak duymaya başladı ve bu ilgisi sayesinde kendisini Old Globe Theatre’de buldu. Burada kısa sürede fark edilmeyi başaran Hopper bu yola baş koymuştu ve gözünü daha büyük sofraya dikmişti. Oyunculuk ve yönetmenlik hevesinden aldığı ilham ile sinema tekniklerini öğrenebilmek adına soluğu New York’un ünlü stüdyolarından birinde, Actors Studio’da, aldı.
1947 yılında Anna Sokolow, Cheryl Crawford, Robert Lewis ve Elia Kazan’ın önderliğinde kuruldu. Kurulduğu günden bu yana kendisini oyuncu yetiştirmeye adayan bu popüler kurum zamanla Marlon Brando, James Dean, Robert de Niro, Jane Fonda, Jack Nicholson, Al Pacino, Anthony Quinn ve Jon Voight gibi isimleri dünya sinemasına birer armağan olarak sunacaktır. Actors Studio yöntem oyunculuğunu esas almış bir kurumdu. Buna göre aktör adayları ortak bir sahnede topluca rol alıyordu ve bu durum onların doğaçlama yeteneklerini geliştirirken, onları başlı başına bir beyazperde ikonu olmaktan kurtarıyordu. Dennis Hopper’a Actors Studio günlerinden kalan en büyük nitelik hiç şüphe yok ki eşi benzeri olmayan doğaçlama becerisidir. Yine de ister her iyi özelliğin insana cenneti bahşetmeyeceğine yorun, ister meyve veren ağacın taşlanacağı gerçeğiyle yüzleşin… Hollywood gibi kendi kurallarını kendisi koyan kapitalist bir sistemin karşısında, kendi iplerini kendi tutmak isteyenlerin pek şansı yoktu. Doğaçlamadaki ısrarı yüzünden Hopper’in kariyerinin bir bölümü günü geldiğinde sekteye uğrayacaktı.

İLK ADIMLAR VE JAMES DEAN

Onca yılın yorucu eğitiminde sonra sıra adını duyurmaya gelmişti. Dennis Lee Hopper profesyonel anlamdaki ilk oyunculuk deneyimini diziler sayesinde elde etti. Televizyonun popülerliğinin bir getirisi olarak o dönem bir hayli izleyici kitlesine sahip olan Medic (1954), Cheyenne (1955) ve Sugarfoot (1957) gibi dizilerde yan rollerde görev aldı. Kamera önündeki rahatlığı ile dikkatleri çektikten sonra ilk sinema filmi denemesinde Joan Crawford ve Ernest Borgnine gibi iki isimle birlikte Johnny Guitar’da rol aldı. Bu filmin hemen ardından Rebel Without a Cause’de daha sonra çok yakın arkadaş olacağı James Dean ile birlikte oynama fırsatı buldu. İkilinin mevzubahis film sayesinde başlayan dostlukları 1955 senesinde Dean’in elim bir trafik kazasına kurban gitmesi üzerine yerini hatıralara bırakır. James Dean aynı zamanda Hopper’in fotoğrafçılık tutkusunu da keşfeden isimdir. Hopper’deki bu yeteneği gören Dean, arkadaşını fotoğrafçılığı sinemanın yanında bir alternatif olarak tutması gerektiği konusunda teşvik eder. Oyuncu 1980’li yılların sonunda çıkardığı ve çektiği fotoğraflardan derlediği kitabında da arkadaşına bunun için teşekkür etmeyi ihmal etmemiştir.
Dennis Hopper yaşantısı boyunca James Dean’in birlikte çalıştığı en iyi oyuncu olduğunu dile getirmekte tereddüt etmeyecektir. Bir söyleşisi sırasında Dean hakkında dile getirdiği sözler kariyeri boyunca örnek aldığı kişiyi en güzel haliyle ifade etmiştir: “Jimmy gözlerimin gördüğü en iyi aktördür, bu kesin. O aynı zamanda kendi yeteneklerine sınırlama getirmeye çalışanlara karşı bir gerilla rolü de üstleniyordu. Bir keresinde sırf bu yüzden, gözlerimin önünde, cebinden çıkardığı bir bıçakla yönetmenin üzerine yürümüş ve onu öldürmekle tehdit etmişti. O gün bugündür sanatımda ve hayatımda onu örnek alıyorum. Hoş, bu başıma çok iş açtı.” Gerçekten de öyledir…
Dennis Hopper’in kariyerinin ilk yılları dışarıdan göründüğü gibi tozpembe değildi aslında. Başarı merdivenlerini birer birer tırmanmak elbette amacıydı fakat hesapta olmayan bir durum vardı ki bu da aşırı derecede agresif bir tutum sergiliyor oluşuydu. Kariyerinin ilk yapımlarında ortaya koyduğu yeteneklere karşın uzunca bir süre kalburüstü eserlerde boy göstermek zorunda kalışı da hiç kuşkusuz bu yüzdendir. 1958 senesinde gösterime giren From Hell to Texas (Cehennemden Teksas’a) isimli filmde o güne kadarki en iyi çıkışını yakalayacağını düşünmektedir. Bu düşüncesinde haksız da değildir işin doğrusu. Müthiş bir performansa imza attığı film ile tüm takdirleri toplasa da kazın bir de öteki ayağı vardır tabii. Filmin çekimleri esnasında, yönetmen koltuğunda oturan Henry Hathaway ile birçok kez ipleri koparma noktasına gelmişlerdir. Bunun sebebi de, Hathaway’in bakış açısını göz önünde bulundurursak, Hopper’in sette doğaçlamaya fazlasıyla yer ayırıyor olmasıydı. Filmin çekimleri tamamlandıktan sonra Hopper, kamuoyundan olumlu tepkiler almış olsa da filmin yönetmeni Hathaway aktörün Hollywood’daki işini bitirmekte kararlıdır. Bu amaçla bacasız endüstrinin en koyu buharlarını tüttüren film stüdyoları ile bağlantılar kurup, Hopper’in büyük yapımlarda rol almamasını ister.
Kariyer yapma fırsatını elinde bulunduran bireyler üzerinde seyrettikleri basamakları emin adımlarla çıkarlar. Hopper’in yapmak istediği de bundan başka bir şey değildi şüphesiz. Farklılığı ve sıra dışılığı onu bu yola sürükleyen en önemli etkendi. “Farklılıklar ne zamandır insanların yolunu tıkıyor?” diye sorulabilir. Ancak unutulmamalıdır ki Hollywood gibi bir kurtlar sofrasında başına buyruk hareketlerin ne yazık ki bir diyeti vardır. Hülasa, Hopper başladığı yere geri dönmüştür. Tüm büyük kapılar kapalıdır artık. Birileri sinema mı demişti? Orta karar TV dizileri onun yolunu gözlemekteydi.

HERKES GİDER MERSİN’E, BEN GİDERİM TERSİNE

Cehennemden Teksas’a adlı yapımın akabinde filmin yönetmeni Henry Hathaway’den büyük darbe yiyen Dennis Hopper için bant hızla geri sarılmaya başlanmıştı. 1950’li yıllar son demlerini yaşıyordu. Bütün Amerika her gün, saatler boyu, aptal kutusuna kilitleniyordu. Talebe arz ile karşılık vermek zorundaydı televizyon stüdyoları. Deyim yerindeyse beyaz cam dizilerden geçilmiyordu. Anlaşılan oydu ki Hopper’in uluslar arası planları uzunca bir süre daha askıda kalacaktı. 1960’lı yılların başından itibaren sürekli olarak dizilerden boy göstermeye başladı Hopper. Küçük film stüdyolarından ender gelen sinema projelerini de değerlendirmekten geri kalmıyordu bu dönemde. Ancak söz konusu filmlerin kendisinin hayalleri ile uyuştuğunu söylemek pek de doğru olmaz. İçinde bulunduğu durumun çok daha vahim olan yanı ise rol aldığı sayısız televizyon dizisinin hemen hemen tamamında konuk oyuncu olarak yer alıyor oluşuydu. Yani hikâyeyi özetlersek, kariyerinin henüz başındayken Hathaway ile uğraşmak ona pahalıya mal olmuştu.
Dennis Hopper’in içinde bulunduğu bu “ikinci başlangıç” durumu adımların daha sağlam basılmasına ön ayak olmuştu. Bundan çok daha önemlisi yakın bir gelecekte Hopper, içinde bulunacağı bir grup genç isimle birlikte Amerikan insanına sinemanın sadece Hollywood’dan ibaret olmadığını kanıtlayacak ve Amerikan bağımsız sinemasının oluşumunda büyük rol oynayacaktı.
1960’lı yılların sonuna doğru gelindiğinde vahşi batı temalı birkaç filmde kötü ve acımasız karakterlere bürünerek televizyon ekranlarından yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı. Bu filmlerden ikisi olan Hang ‘Em High ve True Gift’de John Wayne ve Clint Eastwood gibi türün isim yapmış oyuncuları ile çalışma fırsatı yakaladı. Kapıyı yeniden aralamıştı. Bir yerden öyle bir yumruk çıkarmalıydı ki temellerini kalıcı olarak atabilsin sinemaya… Çok beklemek zorunda kalmadı ama günü geldiğinde hiç beklenmedik yerden vurmasını da bildi. 1969 yılında Hollywood, Hopper’in sinemaya yapacağı büyük vurguna tanıklık edecekti.

HIZLA ÇIKILAN BASAMAKLAR

Her şey gün gibi aşikârdı. Hopper yeniden adından söz ettirmeye başlamıştı. İşlere tam da rayına oturmuş gözüyle bakılabilecek bir ortamda Hopper aslında tam da kendinden bekleneni verdi ve büyük bir risk alarak kendi kafasındaki bir projeyi hayata geçirmeye karar verdi. Kendi yazdığı bir senaryo metni vardı elinde. Üstelik bu projeye güveni de tamdı. Hemen çalışmalara başladı. Projeye ünlü oyuncular Peter Fonda, Jack Nicholson ve senaryo yazarı Terry Southern’i de dâhil ettikten sonra iş hızlı bir şekilde ilerleme kaydetti. Dennis Hopper bu ilk büyük projesinde kameranın hem arkasında hem de önünde görev alıp, yönetmenlik ve oyunculuğu aynı anda deneyecekti. 1969’un ilkbaharında vizyona giren Easy Rider düşük bütçesine ve neredeyse hiç reklamının yapılmamasına karşın kısa sürede gişede büyük bir başarı elde ederek, maliyet/hasılat oranı ele alınınca tüm zamanların en başarılı işlerinden birine imza atmış oldu. Hopper, kendisine Oscar adaylığı da getiren Easy Rider ile Amerikan ana-akım sinema kültürüne, işin dev bütçelerde ya da devasa reklam kampanyalarında bitmediğini, yıldız oyuncuların izleyiciyi sinema salonlarına çekmeye yetmeyeceğini apaçık bir şekilde kanıtlamıştı.
Easy Rider dönemin Amerikan gençlerine ışık tutan bir yapımdı. Motosiklet çılgınlığını alabildiğine yaşayana Amerikan gençleri üzerinden o neslin iç dünyasına doğru bir çıkarım yapan film, bir baltaya sap olamamış fakat bunun farkında dahi olmayan şahısları ustalıkla irdeler. Yine de dönemin motosiklet çılgınlığı içinde kavrulan genç kesimi konu alan salt bir film görüntüsünden dakikalar geçtikçe uzaklaşan Easy Rider’da, izleyenler bir anda kendilerini Amerikan toplumunun baskıcı düzeni arasında buluverirler. Amerikan Rüyası olarak adlandırılan olgunun aslında şişirilmiş bir balondan öte olmadığı, izleyicinin yüzüne tutulan bir ayna misali yansıtılır.
Easy Rider’in gerek toplumsal mesaj verme yolunda kat ettiği yol, gerekse imkânsızlıklar altında dahi yapılabileceklerin aslında kısıtlı olmamasını gözler önüne sermesi Hollywood yapımcılarını dümen kırmaya teşvik etti. Artık ünlü film stüdyoları yapımcılara ve yönetmenlere dev bütçeler sunmuyor, onlardan para yerine yaratıcılıklarını konuşturmalarını istiyordu. Böylece Hollywood bir anda düşük bütçelerle çekilen ve Amerikan gençliğinin sorunlarıyla ilgilenen mütevazı yapımlarla dolmaya başlamıştı. Taklitler aslını yaşatmaya devam ediyordu. Hopper’in ise artık geleceği konusunda bir kaygısı kalmamıştı.

BAĞIMSIZ YAPIMLAR VE AVRUPA

Kariyerinin sürekli dizi setleri arasında mekik dokuyarak geçeceği endişesinden kurtulmuştu Dennis Hopper. Üstelik Easy Rider ile gelen başarı biraz da kendine güven aşılamıştı onun sinemacı ruhuna. Daha fazla dizi yoktu artık, belki hobi için yine yapardı ileride, ama artık önceliği sinemaydı kuşkusuz. 1970’li yılların başından itibaren bu alanda gerek oyuncu gerekse yönetmen olarak hızla faaliyet vermeye başladı. Sinema projeleri birbirini takip ederken, Hopper zaman zaman setten sete koşturmak zorunda kalıyordu. Özellikle True Gift ve The American Friend ile başarısını taçlandırsa, oyunculuk kariyerinin nirvanasını 1979 yapımı Apocalypse Now (Kıyamet) ile yaşadı.
Efsanevi üçleme The Godfather ile akıllara kazınan yönetmen Francis Ford Coppola’nın “en iyi işim” dediği Apocalypse Now’da Martin Sheen, Marlon Brando, Robert Duvall ve Harrison Ford gibi büyük oyuncularla aynı kameranın önüne geçti. Vietnam Savaşı’nın bambaşka bir boyutta ele alındığı yapımda bir savaş foto-muhabirini canlandıran Hopper, artık daha fazla bağımsız filmde yer almayı kafasına koymuştu.
Bir zamanlar kendisini hor görüp, merdivenden aşağı itenler ısrarla yerlerinde saymaya devam ederken, Hopper sınırlarını Amerika’nın da ötesine genişletmişti. Özellikle Avrupa’da birçok başarılı projede yer alarak yeteneklerinin sadece Hollywood ile sınırlı olmadığını cüretkârca ortaya koymuştu. İngiliz, İspanyol ve Fransız yapımlarında hatırı sayılır ölçüde rol almış, Avrupa’daki en başarılı işine ise bir Alman filmi altında imzasını atmıştır. İlk büyük başarısını Paris, Texas (1984) ile yakalamış, daha sonra çektiği Wings of Desire ve Buena Vista Social Club eserleri ile sinema dünyasındaki yerini sağlama almış olan Alman yönetmen Wim Wenders’in The American Friend adlı filminde yönetmenin başarısına ortak olmuştur. Dennis Lee Hopper artık uluslararası bir üne sahiptir.

OLGUNLUK DÖNEMİ

1980’li yıllarında ortasına kadar yaptıkları bunlardı Dennis Hopper’in. Yer aldığı yapımlar özgeçmişinin Hollywood’a dönüş için yeteri kadar parlamasına elverişliydi. Zira bir anda kimsenin beklemediği bir başarı elde eden Hopper, kelimenin tam anlamıyla değere binmişti ve Amerikan sineması onu bir kez daha kaybetmeye niyetli değildi. Aynı yıllarda Hollywood’a dönüş yaparken yurt dışı çalışmalarından da geri kalmaya razı değildi. Aslına bakılırsa bu imzasız akit her iki tarafı da memnun edebilirdi. Neticede Hopper kariyer bakımından hayal ettiğinin ötesinde bir yere konuşlansa da özel hayatı için aynı şeyleri söylemek mümkün değildi. Pek çok kötü alışkanlığı vardı ve Hollywood’un ona bunlardan arınma hususunda oldukça katkısı olduğu söylenebilir.
1983 yılında çekilen ve yine bir Coppola filmi olan The Rumble Fish’de müthiş oynayan Hopper, geçmişine dair kötü anıların izlerini sildiğini gösteriyordu adeta. Bunun diğer yapımcı ve yönetmenler için bir teminat olmadığını kim söyleyebilirdi ki? Öyle ya tüm bu gelişmelerin akabinde dönemin kült filmlerinden Blue Vevlet’de, bilinçdışı filmlerin yönetmeni David Lynch’in tam da kafasındaki adamdır.
1980’li yıllar Dennis Hopper’in sinemaya olan hizmetinin sadece oyunculuk ve yönetmenlik üzerine kısıtlı olmadığını göstermesi bakımından da kayda değerdir. Yayınlandığı dönemde büyük ilgi uyandıran Rabbit Ears animasyon serisinde hikâye anlatıcısı olarak seslendirme sanatçılığı görevi yine Hopper’e bahşedilmişti. Bu alandaki başarısı oyunculuk kariyeri açısından da bir referans oluşturmuş olacak ki, 1993 yılında popüler bir video oyunundan beyazperdeye aktarılan Süper Mario Kardeşler adlı yapımda kötü karakterlerden King Koopa’ya can verir. 1990’lı yıllar sadece Türkiye’de bir geçiş dönemi değildi. 1994 senesinde, ülkemizde de büyük ses getiren, Speed (Hız Tuzağı) adlı filmde Keanu Reeves ve Sandra Bullock’u taşıyan bir otobüsü havaya uçarmaya çalışacak; Waterworld’de Kevin Costner’a, bir türk havayolu firmasının reklamında yer almadan evvel, eşlik edecekti. Tüm bunların yanında, 1997’de dünyanın en çok satan sinema dergisi Empire tarafından Tüm Zamanların En İyi 100 Sinema Yıldızı listesine 87’nci sıradan giriş yapıp, artık “Ben oldum” diyecekti.

BİR ZAMAN HATASI

“Aklım başıma geleli tam 18 yıl oluyor. Bir zamanlar haplara, uyuşturucuya ve alkole bağımlıydım. Dürüst olmam gerekirse, kokaini ayılmak ve yeniden içebilmek için kullanıyordum. Hayatımın o döneminin son beş senesi tam bir kâbustu. Günde bir buçuk litreye yakın rom, neredeyse 30 şişe bira ve 3 gram kokain kullanıyordum. Tüm bunlara karşın yine de iyi sayılırdım, en azından etrafta sürünerek dolaşmıyordum.”
Dennis Hopper’in hayatının oldukça kara bir dönemi de vardı. Her şey tozpembe değildi. Bu noktada bandın başına gönderme yapmamız gerekiyor, Henry Hathaway ile sorun yaşadığı yıllara…
1958’de From Hell To Texas görücüye çıktığında tepkiler olumlu olsa da kamuoyundan uzun süre gizlenen bir gerçek vardı ki bu da yönetmen Hathaway ile filmin oyuncularından Dennis Hopper’in arasının açık olduğuydu. Nedeni ise - yönetmene göre - Hopper’in doğaçlama adı altında başına buyruk hareketleriydi. Film gündemdeki etkisini kaybettikten sonra Hathaway pek çok film stüdyosu ve yapımcı ile bağlantıya geçmiş, Hopper’in kariyerinin önüne adeta bir duvar örmelerini istemişti. O vakitler istediğini de elde etmişti.
Yaşananlar olumsuz etkilenen isim elbette ki genç oyuncu Hopper’di. Rasyonel bir düşünceyle yaklaşınca yeteneklerini sergilemek isteyen hevesli bir gençti. Eğitim aldığı kurumda oyunculuk ve başarı adına öğretilen ilk ders buydu. Bir şeyleri yanlış yaptığına ısrarla inanmasa da ortada bir gerçek vardı: Tüm kapılar suratına çarpılmıştı!
Umutsuzluk Hopper’in yeni adıydı adeta. Bir geçiş döneminde olduğunu varsayıyor fakat bu dönem bir türlü geçmek bilmiyordu. En yakın dostlarıysa bir anda alkol ve uyuşturucu olmuştu. Yakasına yapışan bu kötü kadere öylesine aşina duruma gelmişti ki bir süre sonra yaşamı bir halüsinasyondan ibaret sanmaya başlamıştı. Tüm set ekibinin sarhoş bir kafayla dolaştığı Apocalypse Now, tam da bu döneme denk gelip, Hopper için, işleri içinden çıkılmaz bir boyuta taşır. İmdadına ise Wim Wenders yetişecektir. The American Friend’de rol verdiği oyuncusunun durumundan korkan Alman yönetmen Hopper’i hastaneye yatırır. İş biraz da psikolojik bir savaşa dönmüştür. Bu hâliyle oyunculuğa devam edemeyeceğinden korkan Hopper adeta kendi kendinin doktoru olup, müthiş bir irade örneği gösterir.
Hülasa, sinemaya hayatından katmaya çalışırken, hayatı sinema olmuş bir aktördü Dennis Hopper. Zorluklara karşı azmin en iyi hikâyesiydi onun yaşam öyküsü. Öyle ya, başka kim gülücüklerle karşılayabilirdi ki ölümü, yaşarken sayısız kez yeniden dirilmiş olan Hollywood’un Erol Taş’ından başka…

Pazartesi Notları #115

2010-10-04T22:40:00.002+03:00

Nestle'nin yeni bir ürünü var: Baklava Tadında. Evet, adı bu! Adamlar yapmış, bir şey diyemezsin...
Gerçekten de Şafak Sezer'e katıla katıla gülenler varmış. Ben bugün bunu öğrendim. Recep İvedik'i izlerken gülmekten bayılanlara da tanıklık ettiğimizi düşünürsek, pek de abartmamak gerek belki.
Mesela bazen "Lan bu maddeyi kesin Pazartesi Notları'na eklemeliyim" diye düşünüyorum. Pazartesi olunca unutuyorum o maddeyi.
Erzurum'da, 12 Eylül'de sandık görevlisi olan bir imam, görevli olduğu okula zamanında ulaşabilmek için evinden erken çıkmış, ormandan geçerken bir ayının saldırması sonucu hayatını kaybetmişti. Bugün, Dünya Hayvanları Koruma günü ve bu ülkenin bakanı çıkıp o ayıya "Vur Emri" verebiliyor. Bu bakan L'ours'u izlemiş midir acaba? Bir hayvanı doğasına uygun hareket ettiği için yargılayabiliyoruz. Pardon, yargılamadan vuruyoruz. Bakanların hepsi mi boşbakan olur?
The Tourist'in yayınlanan fragmanında gördüğümüz üzere, evet, Johnny Depp artık yaşlanmış. Vay arkadaş, Johnny Depp'ler yaşlanmamalı. Devlet buna bir şey yapması lazım
Dizilerin yeni sezonları başladı. How I Met Your Mother bildiğiniz gibi, Dexter yarattığı harikaların da üzerine çıkmış durumda, Supernatural ise geri vitese takmış otomobil gibi.
Atatürk'ün değerlerine de ne kadar güzel sahip çıkıyoruz ama, değil mi? Cumhuriyeti oligarşiye devretmenin eşiğine getirdik, okumayan nesiller yetiştirdik... Son olarak da Savarona'yı kerhane yaptık. Ziyaretine gelmeye yüzüm yok.
Facebook kullananlar farkına varıyor mu? Can Yücel'i iyice Facebook şairi yaptık. Bu günleri görseydi "Face sensin, Book da sana girsin" derdi. Eminim!
"Televizyonlarda bir ilk: Gay sahnesi" manşetini atan zihniyetin Six Feet Under'dan haberi var mı? Hem orada sadece yatağa girmekle de kalmıyorlar!
Kılıç Günü adlı dizide yer alan bu "cüretkâr" sahneler hakkında, yapımcı Osman Sınav "İyiliği, tüm güzelliğiyle anlatabilmek için kötülüğü de tüm karanlığıyla gösterebilmeliyiz" açıklamasını yapmış. Kötü olarak tabir edilen eşcinsellik oluyor burada. Böyle adamlar yüzünden homofobi korkusu var bu toplumun.
Çocuklar Duymasın'ın yeni bölümlerinde kadınlara üstü kapalı olarak "Oturun evinizde. Kadının yeri evidir" mesajı veriliyor.
Aynı dizide erkeklerin küpe takması da "çok ayıp bir şey" olarak tanımlanıyor. Yıllardır ayıp işliyormuşum da haberim yok.
Böyle bir memlekette tabii ki fellik fellik Fatmagül'ün suçu aranır. Ya ne olacağıdı ya?
Yiğit Bulut'un başbakana olan yalakalığına ne demeli! En son yaptığı "Basını denetleyecek bir kurum açılmalı" önerisiyle ne kadar alnından öpülesi bir adam olduğunu da kanıtladı! Bu adam "Evrim diye bir şey varsa, o halde neden tahtadan kedi evrilmiyor?" gibi cümle kurmuş bir adam. Şaşırmamalı, kendi haline bırakılmalı.
Luke Skywalker da çıkıp şimdi "Benim babam Toyota gibi adam" dese, olur mu?

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 77

2010-09-28T22:15:00.000+03:00

- Ne yaptın oğlum? (Münir Özkul)
+ Sevdim hocam! (Tarık Akan)

(Hababam Sınıfı)

Powder

2010-09-17T20:15:00.000+03:00

Evrendeki her kavramın, duygunun çıkış noktası sevgi olmalı... Aksi takdirde savaşları, her gün patlayan bombaları, dargınlıkları, kırgınlıkları kimseye anlatamayız. Özellikle de kendimize... İnsanoğlu değil midir bir sevgi timsali olarak yükselen bebeklerden katil yaratan? Maalesef okuduklarıyla değil de gördükleriyle rotasını çizen bir varlığız. İşin sürekli kolay kısmına tutunuyoruz. "Silah çıktı mertlik bozuldu" nidalarıyla suçu objelere atmak da bu yola çıkarıyor bizi. Öfkeyi, nefreti, hor görmeyi beynimizde filizlendirdikten sonra kime ne anlatabiliriz ki? Bir insanın faşist addedilmesi için diğerlerini ötekileştiriyor olması yeterlidir. Sırf kafamızdaki insan profiline uymadığı için kaç kişi küçük görmüşüzdür bugüne kadar? Küresel dünyanın küresel sorunudur bu...
Sevginin başladığı yer doğumdur. İnsanın kaderi o an tayin edilir. Bir çocuğun sevgisiz büyüyebilmesi mümkün müdür? Hissedemez mi sanıyorsunuz? Büyük bir yanılgı! Çocukların hissiyatının ne denli geniş olduğunu basit bir incelemeyle bir ortaya çıkarabilir insan. Kuzenimin 3 yaşında dünyalar güzeli bir kızı var. Kalabalık ortamlarda benden daha fazla gördüğü şahıslar yerine beni tercih etmesini tek bir şeye yorabiliyorum ben. Çünkü ona bu sevgiyi hissettiriyorum ben. Çünkü kendi kızım olsaydı bu kadar sevebilirdim herhalde. Bir insanın çocukluk süreci yetişkinliğini büyük ölçüde etkilecektir. Çünkü söz konusu evrede tüm duygular aşırı hızlı yaşanacaktır. Bilinçaltı kanserli düşünceleri zihinden atacaktır...
Jeremy "Powder" Reed... Doğumu sırasında annesinin ölümüne neden olmuş, farklılığı nedeniyle henüz kundaktayken babası tarafından terk edilmiş albino bir genç... Onu diğerlerinden ayıran tek şey dış görünüşü değil aslında. Sahip olduğu telepatik ve paranormal yetileri sayesinde bir anda yabancı bir portre çizer dış dünyaya. Bir evin bodrum katında yıllarca büyükannesi ve büyükbabası tarafından büyütülen Powder'a onların vefatıyla birlikte dış dünyanın kapıları açılır. Bilimadamlarının önünde dünyanın gelmiş geçmiş en zeki adamıdır, halkın gözünde ise uzak durulması gereken bir yabancı... Tüm bu kargaşının arasında Powder, evi olarak nitelediği gerçeği arayış içerisindedir.
1995 yılında beyazperdede yer alan ve bugüne kadar sinemanın satır aralarına hapsolmak zorunda kalmış bir film Powder. Bunda yönetmen Victor Salva'nın 12 yaşındaki bir oyuncuya sarkıntılıktan suçlanmış olmasının payı büyük. Disney'in büyük umut beslediği proje, Salva'nın yönetmenlik koltuğuna oturmasıyla eleştirilere maruz kalınca, Disney beklediğini bulamadı. Bu da filmin hak ettiği değerden uzak kalmasına yol açtı.
Benzer hikâyelerin sıklıkla yer aldığı bir sanat dalında anlatım tarzıyla farklılığını hissettiren, IMDb'de aldığı puanın rahatlıkla üzerinde puanlanabilecek bir yapım Powder. Bu filmin bünyede bıraktığı etkiyi bir de Tim Burton'un Edward Scissorhands'inde bulabilirsiniz. Ötekileştirmenin dibine kadar yaşandığı bir coğrafyada belki de tekrar izlenmesi gereken bir film.

Bir Bilmecem Var Çocuklar #1

2010-09-09T22:15:00.001+03:00

Donnie Darko ödülü yalan oldu, hatırlarsınız sanırım. Bir Bilmecem Var Çocuklar'da birkaç hafta önce sorulan soru David Lynch'in The Straight Story'sine aitti. Tahmin eden kimse olmadığı için Donnie Darko DVD'sinin akıbeti farklı oldu. Neyse...
Bayram dedim, seyran dedim, konsepte yeniden hayat verdim. Yapacağınız şey çok basit. Yukarıda bulunan fotoğrafın hangi filme ait olduğunu söyleyen ilk kişi DVD ödülünün de sahibi olacak. Önceki fotoğrafa nazaran kolay olduğunu düşünüyorum.
Ödül mü ne? Jim Jarmusch imzalı Stranger Than Paradise.

NOT: "Adsız" kimliğiyle verilen yanıtlar doğru bile olsa kabul görmeyecektir.

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 76

2010-09-06T22:00:00.002+03:00

"No matter where he is, I thought you should know what kind of man your father really was."

(Million Dollar Baby - Morgan Freeman)

Pazartesi Notları #114

2010-09-06T17:45:00.000+03:00

Dinlenmesi Gerekenler'i görüntülemekte sorun yaşıyor musunuz?
Grooveshark'ın da cenaze namazını kıldığımıza göre başka yollar bulmak gerekiyor. Belki de sisteme sövmek gerekiyor, bilemedim şimdi.
Geçen gün Facebook'da vakit öldürürken gördüm de, hâlâ Farmville oynayan varmış. Kaçıııın, canınızı kurtarın...
Pringles'i kutusundan alıp alıp yemeyi sevmiyorum ben. Tabağa doldurunca daha bir hoş oluyor. Zaten o kutunun içine elim sığmıyor artık.
Dün gece Kadir Gecesi'ydi ya hani, millet Facebook'u bile dua etmek için kullanıyordu. Ben buna çok güldüm... Adam bayağı sureleri kopyalayıp yapıştırmış. Altına yazılan yorumlar da hep aynı: Amin!
Televizyon açmıyorum. Gelecek pazartesi son veririm herhalde. Liderlerin sesini duymaktan gına geldi artık. Ne bağırıp duruyorsunuz lan?
Dr.Oetker'in reklamında okuldan gelen çocuklar supangleleri görünce "Yaşasın, babaannem mi geldi?" diye bağırıyorlar ya hani. Benim hiç supangle yapan babaannem olmadı. Duymadım da yani... Babaanneler genelde aşure yapar...
Diyarbakır Cezaevi'ni yıkmak isteyen adam neden referandumu bekler? 8 senedir başımızdasın... Ha, unuttum, bir çıkarın olması gerekiyordu değil mi?
O değil de, dağıttığı iftariyelerle bile referandum propagandası yapan 'hayırseverleri' ne yapacağız?
Kılıçdaroğlu'nun genel af önerisini 'seçim rüşveti' olarak niteleyen Recep Tayyip Erdoğan'ın geçen seçimden önce Tunceli'de dağıttığı beyaz eşyalar neydi acaba?
"Ölmek madencilerin kaderinde var" açıklamasını yapan başbakanın Şili'de göçük altında 25 gün geçiren madencilerden haberi var mı? İşine gelmez bence...
TRT, 7 yaşındaki bir kız çocuğuna "Oruç tutmuyor musun?" diye soran bir kurum olmuş.

Sinemanın Merkezi: Animasyon

2010-09-06T00:45:00.001+03:00

Türler arasında boğulan sinemanın en temel tekniği olan animasyon, geniş kitlelere hitap edebilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Animasyon filmler tek başına bu yönüyle bile büyük film şirketlerinin en bunalımlı zamanlarında tutunacakları bir dal olmayı başardı. Hedef kitle ayrımı yapmadan, yediden yetmişe tüm bünyelere hitap eden sinemanın bu en eğlenceli türünün geçmişine ve bugününe doğru nitelikli ve eğlenceli bir yolculuğa çıkacağız.
2001 yılında görücüye çıkan Dreamworks imzalı Shrek’in animasyon dünyasında farklı bir yer edinmesine sebebiyet veren olay, hiç kuşkusuz “en iyi animasyon” kategorisinde verilen ilk Oscar’ın sahibi olmasıydı. Kendisinden önce çekilen ve sinema eleştirmenlerine göre çok daha başarılı olan Aslan Kral (1994), Oyuncak Hikâyesi (1995) ve Noel Gecesi Kâbusu (1993) Akademi’nin mantık dışı kararlarının kurbanı oladursun, Shrek’in akabinde kısa bir duraklama dönemi geçiren animasyon dünyasında son zamanlardaki şahlanış işlerin rayına oturduğunun da habercisi bir bakıma. Her ne kadar 2000 yılı sonrası dönemde üretilen animasyonlar gelişmiş teknolojinin de getirisiyle salonların dolmasına katkıda bulunmuş olsa da perdede karşılaşılan sanattaki yarım kalmışlık gözlerden kaçmıyordu. Animasyon söz konusu olunca üretkenliğin, gelişmiş teknolojinin de yardımıyla, geçmiş yıllara oranla daha kolay olduğu bir gerçek. Fakat tüm bunların yanında sunulan yapım sayısındaki kalitenin 2000’li yılların başında düşmüş olması olayın vahametini endişe verici bir noktaya çekiyor. 1940’lı yıllardan 1990’lı yılların başına kadar olan başarısız sürecin bir yenisinin gelmesinden korkulurken, başını Pixar ve Walt Disney’in çektiği markalar sayesinde son birkaç yıldır animasyon dünyası üzerindeki ölü toprağını atmış görünüyor.
Animasyon mu Sinemadan, Sinema mı Animasyondan…

Her kırtasiyede ulaşılabilecek bir üründü kibrit kutusu büyüklüğündeki, her sayfasında bir öncekini takip eden resimlerin bulunduğu defterler. Bundan bir 10 sene evvel toplayıp evine stok yapmış olanlar için şu an çok büyük değeri olmalı bu küçük hayal dünyalarının. Zira bugünlerde bulmak zor ve pahalı… Yine de kimse okul yıllarında, bir ders sırasında, canı da sıkılmışken hani, defterinin alt köşesine takip eden yirmi sayfa boyunca birbirini tamamlayacak çizimler yapmadığını iddia edemez. Sonraki işlem malum… Hızla çevrilen sayfalar ve hareket eden resimler…
Bandı biraz geri sarmak gerek şu noktada. Sinemanın hayat bulduğu günlerin de ötesine geçmek konuyu çok daha iyi kavramayı sağlayacaktır. Fotoğraf makinesiyle tanışıldığı yıllardan itibaren animasyonun bilfiil aramızda olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Özellikle 19.Yüzyıl’ın ortalarında resimler yardımıyla hareketli illüzyonlara sahip olmak mümkündü. Bu noktadan yola çıkarak animasyonun sinemanın bir dalı olduğundan ziyade sinemanın animasyonun bir türü olduğunu söylemek de yanlış olmayacaktır.
1892’de Belçikalı Joseph Plateau bir diske yerleştirdiği seri çizimlerden hareketli görüntüler elde etmeyi başardı. Plateau’nun icat ettiği bu diskin üzerinde bulunan deliklerden bakan kişi adeta bir kaleydoskop etkisi yaşıyor ve devir halindeki çizimlerin oluşturduğu hareketli görüntüyü izleyebiliyordu. Plateau’nun çalışmalarını ondan 50 sene sonra Emile Reynaud geliştirdi. Reynaud hareketi parçalara ayırıp, bunların elle çizilmiş resimlerini yeniden harekete geçirecek olan Praksinoskop’u icat etti ve bu tekniği ilk kez tiyatro izleyicilerine tanıttı.
Praksinoskop’un icadını takip eden 15 sene boyunca animasyon alanında büyük bir yenilik görülmedi. Bunun en büyük sebebi tabii ki sinemanın icat edilmiş olmasıydı. Kanlı canlı gerçek insanların yer aldığı filmleri izlemek seyirciye çok daha cazip geliyordu. Animasyona olan ilgiyi yeniden yükseltme görevi ise Stuart Blackton’a düşecekti. Blackton 1908 yılında animasyon alanında o güne dek yapılmamış olanı yaparak stop-motion tekniğini hayata geçirir. Objelere farklı hareketler vererek tek tek fotoğraflama işlemine dayanan bu yeni teknik saniyede 25 kare yakalamayı gerektiriyordu. O dönemin şartlarını da göz önünde bulundurursak sadece bir dakika sürecek bir stop-motion için günlerin harcanması gerekiyordu. Öte yandan günümüzde bir hayli revaçta olan bu tekniğe artık uzun metraj yapımlarda da rastlamak mümkün. Blackton’un çalışmaları daha sonra Emile Cohl tarafından devam ettirildi. Cohl 1908-1918 yılları arasında stop-motion tekniğini kullanarak 100’den fazla kısa animasyon filmi yaptı ve animasyon türünün bilinen ilk çizgi film karakterlerinin ortaya çıkmasını sağladı.
1920’li yılların başına gelindiğinde animasyon film yapmak artık can sıkıcı ve uğraşlı bir iş olmaktan çıkmıştı. Bunu sağlayan en büyük etken hiç kuşkusuz “cel” adı verilen yeni animasyon tekniğiydi. Bu sayede film bantlarının üzerinde, karakterlerin hareket halindeki taraflarının üzerinden geçilebiliyor ve karakterin tamamı ile arka planı her karede sürekli çizmek zorunda kalınmıyordu. “Cel” tekniği film şirketlerine animasyon türünden kazanç sağlayabilecekleri fikrini verdi ve 1920’li yılların başında çizgi film yapım birimleri teker teker sahne almaya başladı. Bu dönemin en büyük çizgi film karakteri Pat Sullivan’ın ortaya çıkardığı günümüzde de tanınan Kedi Felix oldu. Konuşma balonları ile desteklenen Felix animasyonların ses ile bütünleşmesine ve Mickey Mouse’un yaratılışına değin popülaritesini yitirmedi.
Teknolojinin hızı bir bebeğin öğrenme hızına eşitti. Haliyle ilk sesli çizgi film için de pek fazla beklenmedi. 1928 yılında Walt Disney’in bir harikası olan Steamboat Willie’de müzik bir arka plan destekleyicisi olarak kullanıldığı kadar karakterlerin hareketleri ile oluşan ritmi bütünleyici bir özelliğe de sahipti. İstimbot Willie aynı zamanda efsanevi çizgi fare Mickey Mouse’nin ilk kez seyirci karşısına çıktığı yapım olarak da ayrı bir öneme sahiptir. Walt Disney’in 1920’li yılların sonlarına doğru yarattığı Mickey Mouse, Donald Duck ve Goofy gibi çizgi karakterler o denli tutmuştu ki dönemin pek çok film yıldızının pabucu dama atılmıştı. O yıllarda çizgi film yapımı konusunda adeta bayrak şirket olan Disney Stüdyosu 1930’lu yılların sonuna kadar ABD’nin bacasız endüstrisi Hollywood’a bu alanda hükmetti. Bu yıllarda üretilen Snow White and the Seven Dwarfs (1937), Pinocchio (1940), Fantasia (1940), Dumbo (1941) ve Bambi (1942) gibi uzun metraj yapımlar Disney’in piyasadaki konumunu ve ününü sağlamlaştırdı. Söz konusu eserler düşünüldüğünde Fantasia’yı ayrı bir yere konumlandırmak gerekiyor. Fantasia tüm kareleri elle çizilmiş ve çizgi film ile klasik müziği bir araya getirmiş bir eserdi. Dönemin şartlarını da düşünürsek, iki saat boyunca dans eden karakterlerin tümünün çalan klasik müzikler ile aynı ritmi yakalamış olması takdire şayandır.
(Eğer başbakanın yaptığı gibi YouTube'a ulaşmanın bir yolunu bulmuşsanız hemen aşağıda Fantasia'dan bir bölümü izleyebilirsiniz.)

Kısa Animasyonlar Kontrolü Ele Alıyor

Başlangıçta nesil ayrımı yapmaksızın sadece eğlendirme amacı güden animasyon sineması 1930’lu yılların ikinci yarısından itibaren sinemanın karmaşıklığı içinde boğulan çocuklara hitap eden kısa filmlerden oluşan demetler de üretti. Özellikle 1947 yılına kadar sürekli yayınlanan Dave Fleisher imzalı Temel Reis’in başarısı Disney’in bu alandaki hegemonyasını uzun süre sarsmaya yetti. Aynı dönemde yine benzer amaçlarla yola çıkan bir başka ekip daha vardı. Arkalarına MGM’in desteğini alan William Hanna ve Joe Barbera’nın üretkenliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkan Tom ve Jerry kuşaktan kuşağa yayılacak bir çizgi dizi halini alacaktı. Bugün dahi pek çok televizyon kanalında yayınlanmakta olan çizgi dizide öfkeli ve aç kedi Tom, zeki ve becerikli fare Jerry’i kovalarken ortaya çıkan aksiyon güldürü unsurlarını başarılı bir şekilde aktarır.
Sinemanın kükreyen aslanının kısa animasyon alanındaki başarısının yanında sönük bir dönem yaşamak istemeyen şirketlerin başında Warner Bros geliyordu. Warner Bros’un yardımına koşacak isim ise Chuck Jones’du. Jones’un sinema dünyasına kazandırdığı Porky Pig, Daffy Duck ve özellikle Bugs Bunny animasyon sinemasında devrim yarattı. Warner Bros ve Jones işbirliği üretmekten asla vazgeçmedi. 1950’li yıllarda ekibin ellerinden çıkan Road Runner ile Coyote, çölün tüm acımasızlığının sürate yenilmesini mükemmel bir uyumla yansıtıyordu. Yine de zamanın ilerleyişi ve haliyle televizyonun yavaş yavaş her eve girmeye başlamasıyla stüdyolarda üretim konusunda, özellikle ekonomik anlamda, türlü kısıtlamalara gitmek durumunda kaldılar. Kısa animasyonlar ve çizgi dizilerin hüküm sürdüğü yaklaşık 15 yıllık bu dönem, aynı zamanda animasyon sineması için bir hedef kitlenin belirlendiği tek dönem olma özelliğini de taşır.
Küresel Animasyon

Şu ana kadar anlatılanlara bakıp da Hollywood’un animasyon alanında dünyaya hükmettiğini düşünmek pek doğru olmayacaktır. Diğer ülkeler normal olarak bu tarzı deneme aşamasındaydılar ve ciddi anlamda üretmek konusunda biraz da geç kaldılar. Yine de Hollywood’dan geç kalmaları yaratıcılıklarının önünde bir engel değildi. Kanadalı Norman McLaren’in geliştirmiş olduğu teknik sayesinde filmin üzerine doğrudan çizim yapılabilmekteydi. McLaren ayrıca canlı hareket ve çizimi harmanlama konusunda da animasyon alanına yeni bir boyut kazandırır.
İngiliz sinemasında ilk uzun metraj animasyon ancak 1954 yılında üretilebildi. George Orwell’in ünlü eseri Hayvan Çiftliği’ni çizgiye uyarlayan isimler John Halas ve Joy Batchelor oldu. Yine de yüzyılın son dönemine kadar büyük bir patlama yapılamadı. 1990’lı yılların başında Aardman Animations’un bir ürünü olarak animasyon dünyasındaki yerlerini alan plastik çizgi karakterler Wallace ve Gromit’in ekmeği uzunca bir süre yenildi. Wallace ve Gromit, İngiliz animasyonları için büyük bir ilham kaynağıydı. 1993 yılında En İyi Kısa Animasyon Oscar’ını kazanan Wallace and Gromit in the Wrong Trousers’in ardından çekilen devam filmlerinin neredeyse tamamında Wallace ve Gromit’in izinden gidildiği görülmektedir.
Animasyon sinemasında Amerika’dan sonra en fazla başarı sağlayan ülke hiç kuşkusuz Japonya oldu. Anime olarak bilinen Japon animasyonları film yapımcılarının Amerika, Fransa, Almanya ve İngiltere’de bu alandaki gelişmeleri keşfetmesiyle başlar. Bunun yanı sıra Japon sineması dünyaya açılma konusunda sıkıntı yaşıyordu. Japonların biçim olarak Batı’ya benzemiyor oluşları ve filmlerinde genellikle göz yorucu bir sürate kaçmaları yapımların ülke dışında başarıya koşmasını engelliyordu. Animasyon sineması onlara bu duvarı yıkma şansını sundu. Artık karakterleri istedikleri şekle bürüyebileceklerdi. “Anime”nin tohumlarını atan isim ise Osamu Tezuka’ydı. Genç yaşında 8mm’lik kamerası yardımıyla kısa animasyonlar çekmeye başlayan Tezuka’nın en büyük ilham kaynağının Walt Disney olduğu bilinmektedir. 1970’li yıllarda Japon çizgi romanı olan Mangalar büyük bir ilgi görmekteydi. 1980’li yılların başından itibaren mangaların seri bir şekilde animeye dönüşmesi ise adeta moda oldu. 1990’dan itibaren animeler yavaş yavaş dünya çapında bir fenomen halini almaya başladı. Bu dönem içerisinde üretilen Bleach, Captain Tsubasa, Cowboy Bebop, Dragonball, Naruto, Pokemon ve Transformers gibi pek çok çizgi dizi dünya genelinde ve tabii ki Türkiye’de büyük ilgi gördü. Ayrıca duygusallığın ve fantezinin bolca dışa vurulduğu Ruhların Kaçışı (2001), Prenses Mononoke (1997) ve Ateşböceklerinin Mezarı (1988) Japonya’nın animasyon konusunda başı çeken ülkelerden biri olduğunun resmiyetiydi.
Kıssadan Hisse…

Animasyon dünyası sinemanın içinde bulunduğu keşmekeşten başarıyla sıyrılabilmesi bakımından önemlidir. Animasyon istediğinizi yapabilme imkânı sunuyor size. Gerektiğinde çocukların ihtiyacı olanı verip onlar için bir elma şekerinin görevini yerine getirebilirken yetişkinler de yüreklerinden yakalanıyor aynı zamanda. Üstelik ne yapılırsa yapılsın izleyici tarafından yadırganmak gibi bir durum söz konusu değildir. Pastel renklerin büyüsü bunu emreder çünkü.

(Bu yazı RoadLife dergisinin Ocak 2010 sayısında yayınlanmıştır)

The Expendables

2010-08-25T20:15:00.000+03:00

"Slyvester Stallone geri döndü" desek sıradan ve bir o kadar garip bir giriş mi yapmış oluruz? Kariyeri kendini tekrar etmekten başka hiçbir şey vaat etmeyen ailemizin gerilla boksörü vizyona giren son filmi ile "Daha ölmedim" mesajı vermeyi ihmal etmiyor. Rocky ve Rambo serilerini sonsuzluğa ulaştırma fikrinden henüz vazgeçmemiş olsa da, farklı işlere imza atabileceği gerçeğini geç de olsa idrak edebilmesi hoş bir ayrıntı tabii.

Slyvester Stallone ve Türk insanının çelişkilerle dolu bir öyküsü var aslında. Pek çokları bilmez bunu. En yakın arkadaşımın Rocky filmlerini her izleyişinde duvarları yumruklamaya başlaması bu fikrin gelişmesinde önemli rol oynar. Türk insanının mazlumu sahiplenmesinin bir nedeni varsa bu Stallone'nin ta kendisidir. Zira Rocky Balboa'nın yediği her yumruğu kendisine edilmiş bir hakaret olarak gören insanların açıklamasını başka bir şeye yoramıyorum.

Her ne kadar Stallone'nin Türkiye'de hatırı sayılır miktarda hayranı olsa da aktörün kendi ülkesinde Cüneyt Arkın muamalesi gördüğünü kaç kişi biliyor ki? Çelişki de burada zaten. Cüneyt Arkın'ın kahkaha unsuru yapıldığı bir ülkede Stallone'nin omuzlara alınacağını garanti görmek yanlış değil. Bu ülkedeki bir nesilin halk kahramanıdır Stallone. Fahrettin Cüreklibatır ise olsa olsa üvey evlat... Baksanıza adı bir sahte adamın!

Rocky ve Rambo'nun son birkaç yıl içindeki yeniden çevrimleri ile birlikte Stallone'ye Türkiye'deki hayranları bile burun kıvırır hale geldi. Rambo'nun kaslı vücudu ve Rocky'nin Ajda Pekkan'ı aratan estetiği bile durumu kurtaramadı. Bu noktada bir NBA All-Star maçını anımsatan The Expendables'in Stallone için bir son şans olduğunu söyleyebilir miyiz? Aktörün kendisi söylüyor bunu, biz neden söyleyemeyelim ki?
Stallone'nin söylemenin yanında çalmayı da tercih ettiği film sinema salonlarına yine, yeni ve yeninden ortalama izleyiciyi çekmeyi amaçlıyor. Eh, herkesin kendi hedef kitlesi var. En büyük sürpriz ise Stallone'nin salt kendisini önplana çıkarmak gibi bir çabasının olmayışı. Bu yüzdendir filme All-Star maçı benzetmesi yapmış olmam... Son yılların aksiyon alanında en çok tüketilen ismi Jason Statham, çekik gözleriyle Jackie Chan efsanesine son veren Jet Li, başarılı olduğu kadar yakışıklı da olan Mickey Rourke, Dexter'in Ajan Batista'sı David Zayas, Eric Roberts, Bruce Willis, Arnold Schwarzenegger, "Sarı Dev" Dolph Lundgren... Ne yani, şoför koltuğunda Stallone var diye izlemese miydik?

İzledik!
Farklı uzmanlık alanlarına sahip bir grup paralı asker Güney Amerika'da, ABD desteğiyle kurulan bir diktatörlüğün kökünü kazımak için yola koyulur. Sonrası bilindik hikâye... Kanın gövdeyi götürmesi (ki bu çok fena oluyor), kaçırılan hatun kişiyi kurtarma çalışmaları, dikta yönetimine karşı geri dönüşü olmayan bir mücadele... Yine de iyi bir film The Expendables...

Aksiyon filmlerindeki alışılmış klişenin aksine iyi adamlara hiçbir şey olmuyor burada. Hani, işin içinde Slyvester Stallone olunca insan önce biraz pataklanan sonra şaha kalkan bir senaryo bekliyor. Anlaşılan o ki Stallone daha fazla estetik yaptırmaya razı değil. Yakaladığının kolunu bacağını koparmak daha makul gelmiş olmalı... İlk sahnesinde pompalanmaya başlayan adrenalin son sahneye kadar artarak devam ediyor bu filmde. Öyle ki Stallone'nin Türk hayranlarının sinema salonundaki "Yürü beee" nidaları bile film hakkında olumlu yorum yapmamı engelleyemiyor.

Yine de... Sinema salonlarından men edilmeli böyle insanlar. Evet!

Pazartesi Notları #113

2010-08-23T15:15:00.000+03:00

Bir Bilmecem Var Çocuklar konsepti yalan oldu... Soruya 1 hafta boyunca kimse cevap yazmadı yahu. Bu da bana ders olsun! Donnie Darko DVD'si boş boş bekliyor artık. Bir arkadaşa hediye ederim şimdi ben onu. Halbuki ne ümitliydim be! İkinci bir emre kadar - ki bu emir olayı hep askerden sonra başladı - yasaklıyorum Bir Bilmecem Var Çocuklar'ı... Bilmecem var ama cevabım yok.
Çok duygusala bağladım... Toz moz kaçtığı yok gözüme, basbayağı ağlıyorum şu an.
1 seneyi aşkın süredir iki tane kırmızı yanaklı Singapur kaplumbağasına sahibim... İkisinin de ismi yok ve ben bunun farkına şu an varıyorum.
Galatasaray taraftarı istifa etse ne güzel olur ama değil mi?
"İstanbul Kokoreci" diye bir şey var ya hani, OLMASIN! Domatesli kokoreç mi olur yahu? Nerede görülmüş?
Başbakan "Hukuk kimsenin arka bahçesi olamaz" buyurmuş. Sandıktan "evet" çıkması halinde kimin oyun parkı olacağı belli ama...
Ekşi Sözlük'de yazar olmak önceleri bir övünç kaynağıydı. Muhabbetlerde "Ben Ekşi Sözlük yazarıyım" denildiğinde Falım reklamındaki amcaların yaptığı gibi bir "Vuuuuuuv" sesi yükselirdi. Basbayağı kimlikti işte yahu! Kafasına esen yazar olamıyordu mesela. Ben 2005 yılının başında kayıtlı okur oldum sözlüğe. Yanılmıyorsam 2003 yılında da başka bir kullanıcı adıyla kayıt olmuşluğum vardı. Sonra unuttuk tabii kullanıcı adını da şifreyi de... Neyse efendim... Sosyal sorumluluk kampanyalarına imza atanın yazar olma hakkı kazandığı bir siteyken, kahvehane muhabbeti yapan, ona buna küfretmeyi eğlence sayan zihniyete "Buyur abi, sen de gel" deniyor. "Ben Ekşi Sözlük yazarıyım" dediğiniz adam, "Ne var yani, ben de öyleyim" diyebiliyor. Yazar olmak bir ayrıcalık değiş artık. Öyle yani... İçime dert olmuştu, söyleyeyim dedim.
Sunar Mısır Yağı reklamı kadar itici reklam var mı?
118 80 var bir de...
Arasam çok bulurum aslında...
Televizyon kanalları UFO'nun ekmeğini yediği kadar başka hiçbir şeyinkini yememiştir.
Diğer blogumda Sabri Sarıoğlu ile ilgili bir fotoğraf yayınladım. Anında internete yayılmış. Yayınlayanlar kaynak belirtse mutlu olabilirdim.
Geçtiğimiz hafta bir gencin Taraf Gazetesi satın aldığını, gazetenin yanında ayrıca Penguen ve Uykusuz'a para harcadığına tanıklık ettim. Bu ne yaman çelişkidir!

Dinlenmesi Gerekenler (55) - Ninni

2010-08-21T23:00:00.000+03:00

Uyusun da büyüsün ninni
Tıpış tıpış yürüsün ninni
Dertlerini sürsün ninni
Oğlum kızım uyusun ninni

Evvel zaman içinde kalbur saman içinde
çok da uzun olmayan belli bir zaman önce
çok da uzak olmayan çok güzel diyarın birinde
bereketli dillerden düşünmeyen bir köy varmış

Denizi de bilirmiş dağı da bilirmiş bu güzel köyün insanı
Yağmurda yürür karda kayar ama güneşli günleri severmiş
Meze yaparmış bu köylüler iki kadehe tüm acılarını
Böylece birden unutuvermiş geçmiş dargınlıklarını

Aslına bakacak olursan çok zenginmiş tarlaları
ama nedeni bilinmez bu köylüler her daim fakir
Yokmuş galiba köydeki kargaların bunda bir etkisi
Böyle gelmiş böyle gidermiş ne de olsa alın yazısı

Dayanamamış biri sonunda kargalara baş kaldırmış
"Hakkımızı yiyorlar" deyip bütün köyü ayaklandırmış
Sonunda başa çıkmış köyü istila eden kargalarla
ama kendisi de göçüp gitmiş tabii eninde sonunda

Ardından ağlamış köydeki herkes çok uzun yıllarca
Ağlarken ağlarken köy unutmuş kargaları tamamıyla
Üzülüp dövünüp dururken birden övünmeye başlamış
Ancak övünüp durduğu sadece hatıraymış

Günün birinde köyün üstüne kapkara bulutlar yerleşmiş
Kimse bu bulutları kargaların getirdiğini fark etmemiş
Köydekiler yaz yağmurudur gelir geçer zannetmişler
ama bu kara bulutlar kopacak fırtınanın habercisiymiş

Kargaların çalacağı emekten medet uman bazı kurnazlar
köylüye ninniler söyleyip apaçık hedef şaşırtmışlar
Soytarısıyla yalancısı bu köyün bir gün gelmiş el ele vermiş
o bildik beyaz camın içine girip siyah yalanlar söylemiş

Onların baktığı yerden bütün köy çok aptalmış
Çünkü aptal olmasalar böyle aldanmazlarmış
Değil mi ki bütün köy olana bitene ses çıkarmadan bakmış
o zaman başlarına gelenlere müstahaklarmış

Ah ne güzel ninniymiş bu cehalet
Herkes dalıp uyumuş nihayet
Top atsan uyanmazmış ne rehavet
E benim köyüme e e

Aslında köyün akıllısı çokmuş; alimi, dedesi, filozofu çokmuş
"Var" diye bas bas bağırıyorlar ama hiçbirinin söz hakkı yokmuş
Çünkü bilene, düşünene, yazana kargaların itirazı çokmuş
ve onlardan öğrendikleriyle kurnazlar herkesi uyutmuş

Güzel köyüm ne zaman uyanırsın
Bu duruma ne kadar dayanırsın
Sanma ki uyurken kazanırsın
Haydi köyüm ne zaman uyanırsın

Candan ERÇETİN

Pazartesi Notları #112

2010-08-16T00:15:00.000+03:00

Geçen haftayı boş geçmişiz. Bunun farkına hafta ortasında vardım. Hayret bir şey.
Blog ilk DVD'sinin sorusu gün içinde (16 Ağustos 2010) yayınlanacak. Elini çabuk tutan kazanacak. Gün içinde tetikte olun. İlk film de belli oldu: DONNIE DARKO.
Yeni bir blogum var. Galatasaray ağırlıklı bir futbol blogu. Davetlimsiniz. Kapıda adınızı belirtmeniz yeterli: Sevdan Olmasa.
Çocukluğumda yanan mumun eriyen kısmına parmağımı batırır, durumun verdiği acı hissinden garip bir haz alırdım. Olur muydu sizde de? Yoksa tek manyak ben miyim?
Deniz suyu sıcaklığı hava sıcaklığına eşit bizim memlekette. Serinlemenin yollarından biri değil artık denize girmek.
Arı Maya resimli silgiler vardı zamanında. Var mı hâlâ onlardan? Mis gibi de kokardı. "Koklama, kanser yapıyormuş" derdi çok bilmiş sıra arkadaşınız.
The Expendables harika bir aksiyon olmuş. Yıldızlar topluluğu olunca beklenen de buydu zaten. Ayrıntılı bir incelemesini yazmak lazım. Dergiye Christopher Nolan dosyası yetiştirmem gerek. O bitsin hele bi'.
Tayyip Erdoğan "Hani egemenlik kayıtsız şartsız milletin ya" derken ne demek istedi acaba?
Mehter Marşı ile gelen, İzmir Marşı'yla gider... Yakındır yakın.
Geçtiğimiz hafta koyamet kopmuş bir ara. Ne yani, şu an Araf'ta mıyız?
Facebook arkadaş listesi de borsa gibi ama değil mi? Bir iniyor, bir çıkıyor falan...
Çokokrem reklamındaki çocuk çok güzel "Çokokrem" diyor. Nutella'yı unutturur. O derece...
AKP verdiği iftar yemeğinde referandum propagandası yapacak kadar içten pazarlıklıdır. Yesinler sizin dininizi...
Ezginin Günlüğü'nün Kadıköy şarkısı müthiş. Anılarım depreşti. Dönmem lazım acilen İstanbul'a ve Kadıköy'e... Sonbahar da yaklaştı.
Eğer Facebook'da bir daha "Bilmem nereye tatile gidiyorum" diyeni görürsem, üşenmeden gidip kazma kürek girişeceğim. Lan bana mı gidiyorsunuz? Sessiz gidilmiyor mu şu tatile?
Donnie Darko diyorum!

Kahraman Kıral

2010-08-13T17:30:00.000+03:00

Var mı "Canım Kardeşim"in finaline bir defa bile ağlamadığını iddia edebilecek biri?
Varsa o hangi duygunun insanı?

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 75

2010-08-07T18:30:00.000+03:00

Now it's no longer the presence of God, but the absence of God, that reassures man. It's very strange, but true.

(Contempt - Fritz Lang)

Dinlenmesi Gerekenler (54) - Mazi Kalbimde Bir Yaradır

2010-08-06T22:15:00.001+03:00

Ben de gönül çektim eskiden
yandı hayatım bu sevgiden.
Anladım ki bir aşka bedel,
gençliğimmiş elimden giden.

Önünde ben geldim de dize,
yâr olmadı bu kimse bize.
En nihayet düşüp can verdim,
gözündeki yeşil denize.

Sarmadımsa da belden,
geçmedim bu emelden.
Bir hazin maceradır,
onu aldılar elden.

Başkasına yâr oldu,
eller bahtiyar oldu.
Gönlüm hep baştan başa,
viran bir diyar oldu.

Mazi kalbimde bir yaradır,
bahtım saçlarımdan karadır.
Beni zaman zaman ağlatan,
işte bu hazin hatıradır.

Ne göğsünde uyuttu beni,
ne buseyle avuttu beni.
Geçti ardından uzun yıllar,
o kadın da unuttu beni.

İNCESAZ

Pazartesi Notları #111

2010-08-02T13:15:00.000+03:00

Az önce Galatasaray SK'nin resmi Twitter hesabında yayınladığı Tweet aynen şöyle: "SON GÜN: Motorlu Taşıtlar Vergisi'ni GSBONUS Card ile www.gib.gov.tr den 5 TAKSIT ödeyebilirsiniz."
Afedersiniz ama endüstriyelleşen futbola kafam girsin!
Bazen böyle edepsizleşebiliyorum. Nadiren oluyor ama bu bana. "Bana olmuyor, çok ayıp" diyen varsa, buyurun, bir yerlerde oturup bir çay içelim.
O değil de bu ülkede demokrasinin teminatı olduğunu iddia eden bir iktidar vardı, değil mi? Şu olaydan sonra başbakan meydanlara bir süre ara verip, açıklama yapsın: Haber Burada!
Karikatüristlere dava açan bir başbakandan başka da bir şey beklenemezdi herhalde.
Referandum mitinglerinde demokrasi masalı anlatan adamın samimiyeti bu kadar!
Referandum demişken... 12 Eylül'de canı en fazla yananlar CHP ve MHP iken, ve bu partiler ısrarla referanduma "HAYIR" diyorken, iktidar başka bir yolunu bulsun 'evet' dedirtmenin.
Inception'u ilk gün izledim. Film getirdiği yankının boşuna olmadığını gösteriyor. Uzun uzadıya hakkında konuşmak isterim ama zaten şu günlerde herkes hakkında bir şeyler söylüyor. Üzerinden bir süre geçsin bence...
"Bir Bilmecem Var Çocuklar" konseptinin karar aşaması sona erdi. Katılım azdı, fakat mühim değil. Armağan olarak vereceğim DVD'lerin türü hakkında yapmış olduğum anket sonunda beklediğim üzere "klasik filmler" en fazla oyu aldı. Bu demek oluyor ki klasik filmlere daha fazla ağırlık vereceğim. Belgesel filmlere tek bir oy çıkmaması da ilginç :) Çok ender olarak yer vereceğim, bunu da bilin :) Artık yarışma soruları için tetikte olun. Her an bir soru gelebilir.
Küçük bir not daha... Yarışmalara "Adsız" kimliğiyle katılanlar, en hızlı cevabı verseler dahi dikkate alınmayacaklar.

Kitaplar Hakkında

2010-07-30T22:15:00.000+03:00

"Kitapçıların ve çiçekçilerin bazı özellikleri olmalıdır Olric. Gelişigüzel insanlar bu mesleklerin içine girmemeli. Kitaplar ve çiçekler özel bir itina isteyen varlıklardır. Ne yazık, bu meslekler de artık olur olmaz kimselerin elinde, sattıklarıyla ilgileri olmayan kişilerin. Durmadan kitaplara ve çiçeklere eziyet ederler, onlara nasıl davranılacağını bilmezler. Bana kalırsa, bir 'kitapları koruma derneği' kurmalı ve kitaplara kötü muamele edilmesini önlemeli. Herkes bu işi yapamaz. Bazı zalim insanlar, binbir itinayla hazırlanan o çiçek gibi kitapları alırlar, hiçbir koruyucu tabakaya sarmadan, evet olduğu gibi, üst üste koyarlar; sonra kalın ve çirkin bir iple bağlarlar. Zavallı kitapların, özellikle en üstte ve en altta kalanları, bu işlem sırasında kurban edilirler: kapaklarının üstünde haç biçimi yaralar meydana gelir. Kaba taşıyıcılar da onları oradan oraya fırlatırlar. Lekeler ve buruşukluklar kitapları incitir. Kapaklar, dizgiler, baskılar için gösterilen bunca itinaya yazık olmaz mı? Satıcılar da gelişigüzel dizerler onları: isimlerini bile öğrenmeden. Onlar için en iyi kitap, en çok satılan kitaptır. Müşterinin ne biçim bir insan olduğuna bakmadan, yalnız en çok satılan kitapları överler onlara. Bu adamları bir imtihandan geçirerek yeterlik belgesi verilmeli Olric. Herkes kitap satamamalı. Cahil kitapçıların, iyi okuyucuları rahatsız etmelerine izin verilmemeli artık. İyi okuyucuyu az bulunan, ürkek bir kuş gibidir. Kapıdan girer girmez kaçırmamalı onları."

(Tutunamayanlar - S.576)

"Bir kitap çekti sayfalarını karıştırdı: iri harflerle basılmış bir kitap. Bizdeki kitapların çoğu iri harflerle basılıyor Olric. Kültür seviyemizi gösteriyor bu iri harfler. Okumayı yeni öğrenen bir millet olduğumuz için iri harfleri tercih ediyoruz. Daha harfleri yeni söktüğümüz için, onları satırlar arasında kaybetmekten korkuyoruz. Az gelişmiş harfleri seviyoruz. Geniş aralıklı satırlar, sayfanın kenarlarında büyük boşluklar, içimizi serinletiyor. Bütün babalar, oğullarına: 'Oku da adam ol!' diyorlar. Gene de kimse okumuyor. Biz adam olmayız Olric."

(Tutunamayanlar - S.577)

Pazartesi Notları #110

2010-07-26T00:00:00.003+03:00

Geçtiğimiz günlerde basında sansürün kaldırılışının 102'nci yılını kutladı Türkiye. Ancak onun da yolunu buldu ülkemiz. Sansürü düşündüğünü yazanları kovarak ve hatta katlederek uyguluyor Türkiye. Masal anlatmayalım kimseye, olur mu?
Gün geçmiyor ki başbakan bir talihsiz açıklama daha yapmasın. Bu haftanın açıklaması iş hayatına yönelikti. "İş yok diye bir şey yok, kimse iş beğenmiyor" buyurdular kendileri. Şimdi okumuş etmişsiniz, görev alacağınız mevkiide de yeteri kadar donanımlı olduğunuza olan inancınız tam; şayet şöyle bir şey de var: Bu ülkede asgari ücret açlık sınırının altında seyrediyor, insanlar günün yarısından fazlasını çalışarak ve dahi hafta sonları fazla mesai yaparak geçiriyor... En ucuz ev kirasının 600 liradan başladığını, buna ek yük olarak elektrik, su, ısınma yakıtı, bilmemnesi olduğunu da unutmamak gerek. İnsanlar yarı zamanlı olarak birden fazla işte çalışıyorlar... Bir köle gibi... Yukarıdaki masrafları karşılayabilmek için hem de... Sonra bir de çıkıp "3-4 çocuk yapın" diyorsun. Ucuz işgügücü lazım sana...
Bu arada, duymuşsunuzdur, AKP geçtiğimiz hafta internet sitesinde bir referandum anketi yayınladı. Anket sonuçları açık ara "HAYIR" cevabını işaret ediyordu ki, söz konusu anket aniden yayından kaldırıldı. Sonradan yapılan açıklamada anketin korsan saldırısına uğradığı ve bu yüzden yayından kaldırıldığı gibi bir gerekçe sunuldu. Varsayalım ki doğru, cevaplar diğer seçeneği işaret etseydi, yine aynı özveriyi gösterirler miydi?
Angelina Jolie'nin her gün hamamböceği yediğini biliyor muydunuz? Ve Brad Pitt her gün o dudakları öpebiliyor. Dişlerini fırçalıyordur herhalde, değil mi? Basbayağı hayallerim yıkıldı yahu...
Suretim dalga sesleri olmalı benim... Her gün dünyanın en eski şarkısını söyleyebiliyorum bu sayede...
Bunu yazdım ayın 22'sinde...
Başbakanın yolundan gitmeye karar verdim. Tavsiyesini dinlemeye başladım anlayacağınız. "Rakı içeceğinize üzüm yiyin" dedi ya hani Marie Antoinette hesabı, eve bir adet kaktüs aldım, her gün tekila niyetine yalayacağım.
"Çocuklar inanın, inanın çocuklar
Güzel günler göreceğiz, güneşli günler
Motorları maviliklere süreceğiz
Güzel günler göreceğiz, güneşli günler"
Ah be, Edip abim, inanabilsem keşke...
Bir zamanlar uğruna gözlerimizi kaybettiğimiz Cine 5, şimdi bedava izleyici bulsa öpüp başına koyacak. Küfür gibi şerefsizim.
Fazıl Say'a değinmeyeceğim de, Orhan baba bi' karar verse artık... "Batsın Bu Dünya" mı, "Yaşamak Ne Güzel" mi? Ağlayacağım ama bak...
12 Eylül'de, 12 Eylül 1980'in acılarından ekmek çıkarmaya çalışanlara gereken cevabı verebilecek miyiz?
Artık siz soruyorsunuz, ben cevaplıyorum: http://www.formspring.me/ultranil07
O değil de, dünya gözüyle göremeyeceğiz herhalde Fenerbahçe'yi yendiğimizi...
Olsun! 2-2 mi olmuş sanki!

Creativity (32)

2010-07-25T01:15:00.000+03:00

Dexter - 5.Sezon

2010-07-24T22:15:00.002+03:00

Dexter Season 5 Trailer (Comic Con)
Yükleyen HatakTRAILERS. - Filmler ve diziler Dailymotion'da

Dexter'in 5.sezonuna ait ilk trailer bugün yayınlandı. 26 Eylül'de başlayacak yeni sezon için 13 Temmuzda Ekşi Sözlük'de şöyle bir teoride bulunmuştum:

--- spoiler ---

Rita'nın ölmesi ile Dexter'in omzundaki yük - üç çocuğu da buna dahil edersek - hiç olmadığı kadar ağır olacak. Tabii bu diğer hususların yanında devede kulak... Sondan bir önceki bölümü hatırlarsak, Dexter ile Arthur Mitchell polis merkezinde karşı karşıya gelmişti ve bu ana Batista şahit olmuştu. Son bölümde ise Arthur Mitchell'in kim olduğu artık tüm departman tarafından bilinen bir gerçekti. 5.sezonda Batista sağlı sollu ataklarla Dexter'in üzerine yüklenmek isteyecektir.

Yine ve belki de daha önemlisi, Rita'nın komşusuyla öpüşmesi ve masuka'nın buna şahit olması olayı var. 5.sezonda Rita'nın öldürülmüş olması Masuka'nın kafasında bir soru işareti yanmasına vesile olabilir.

Bununla birlikte Debra Morgan'ın sinir bozucu merakı ve peşine düştüğü işi yarım bırakmama saplantısı da Dexter'in geçmişine giden yolu aydınlatabilir ve tüm bunlar dizinin büyük finaline giden yolu oluşturabilir.

--- spoiler ---

Fragmana bakınca sanırım bu öngörümde yanılmayacağım. Dexter 4.sezonun da üstüne koyacak gibi görünüyor.

Yâr Bana Bir Sağanak...

2010-07-22T17:30:00.001+03:00

En Başarılı 20 Son

2010-07-20T23:15:00.002+03:00

Söz konusu sinema ya da edebiyat olunca hiyerarşik düzen sürekli işgal eder hayatımızı. Biz değil miyiz açılan her sinema muhabbetinde dostlarımızın favori filmlerini öğrenmek için can atan? İş herhangi bir konuda liste yapmaya geldiğinde kişi kendisinden sorumludur pek tabii. Şu meşhur zevkler ve renkler hususu hani… Yine de buluşulan ortak bir payda daima bulunur. Dergimizin bu sayısında sizler için sinema tarihine damgasını vurmuş en iyi 20 film sonunu inceledik. Beğenerek okuyacağınızı düşündüğümüz bu dosya üzerinde son derece seçici davrandığımızı ve mümkün mertebe klişelerden uzak kalmış yapımlarda karar kıldığımızı da ek not olarak belirtelim.
20) Forrest Gump (1994): Dünyaya insana özgü yeteneklerden yoksun gelmek yaşam kavgasına bir adım geride başlamak için bir sebep midir? Her fırsatta bahsi geçen inanç belki de en çok böyle anlarda işe yarar. 1994 yılında Robert Zemeckis’in yönetmenliğinde çekilen ve aynı yıl 6 dalda Oscar kazanan Forrest Gump, uzun olmasına karşın izleyiciyi baştan sona içine çekmeyi başaran bir yapım. Noksanlıkların başarıdan başarıya koşmak için bir engel teşkil etmediğini izleyicinin gözüne yansıtan filmin finalinde, ana karakter Forrest’in aşık olduğu kadının mezarı başında okuduğu mektubun izleyici üzerinde yarattığı etkiyi anlayabilmek için filmi izlemiş olmak gerekiyor.
19) The Shawshank Redemption (1994): IMDb’yi bir kıstas olarak ele alan bünyeler için şimdiye dek yapılan en iyi film olan Esaretin Bedeli, sinema tarihinin en soluk kesici finallerinden birine sahiptir. Tim Robbins ve Morgan Freeman gibi iki üstadı bir araya getiren filmde, işlemediği bir suçtan ötürü ömür boyu hapse mahkûm edilen Andy Dufrense’nin sabreden derviş misali firar etmesinin akabinde Pasifik sahillerinde dostuyla kucaklaşması gerçekten unutulmazdır.
18) Tabutta Rövaşata (1996): Böyle bir listeye bir Türk filmi ekleyecek olursak eğer şüphesiz bu Derviş Zaim imzalı Tabutta Rövaşata olur. Tüketim toplumunun baş döndürdüğü günümüzde köşe başındaki çöp konteynerinin içinde hayatı arayan adamı gözümüze sokabildiği için önemlidir bu film. Yatağı sokaklar, aşı çıkma ekmekler olan bir adamdır Mahsun Süpertitiz ve adım bile atamayacağı tabutun içinde rövaşataya kalkar en nihayetinde.
17) The Straight Story (1999): Bazı anlar vardır, halinize bakmaksızın atarsınız kendinizi yollara. Geride bırakılmış ayrılıklara, küskünlüklere ve hatta yok oluşlara isyanınızdır bu sizin. Velhasıl zaman alabildiğine akar ve on sene on dakikaya eşittir çoğu zaman. Siz ise vaktiyle eksik bıraktığınıza inandığınız şeyleri geç de olsa rayına oturtabilmek için yollardasınızdır. Şarkıda geçtiği gibi, yollar sizin memleketinizdir belki de. 73 yaşındaki Alvin Straight’in öyküsü de budur aslında. Hastadır, yaşlıdır ama 10 senedir haberini alamadığı kardeşini ölmeden görebilmek için yollara atar kendini. İnsanın sıdkını sıyıran bu yapımın altında imzası olan isim ise David Lynch. Usta yönetmenin kariyerinin tersine akan bir film bu…
16) Paris, Texas (1984): Karısı tarafından terk edildikten sonra kendisini yollara vuran, geçmişini ardında bırakan, deyim yerindeyse kendisine bile yabancılaşan bir karakter Travis Henderson ve öyküsünü Wim Wenders anlatıyor. Daha ne olsun ki! Bir dönem erkek hayranlarının duvarlarını posterleri ile süsleyen Nastassja Kinski ile Harry Dean Stanton’un 9 dakikayı bulan ve kesintisiz çekilen finaldeki geçmişleri ile olan hesaplaşmaları izleyenin nutkunu tutturacak cinstendir.
15) The Lady Vanishes (1938): Gerilim filmlerinin usta yönetmeni Alfred Hitchcock’un bu türe getirdiği yeni bir soluktu Kaybolan Kadın. Öyle ki yıllar sonra bile birçok filmde farklı senaryolar üzerinde aynı konseptin izlenmiş olduğunu görmek mümkün. Kaybolan Kadın’da bir tren yolculuğu sırasında aniden kaybolan ihtiyar bir kadının öyküsünü izleriz. Bu öykünün daha garip tarafı kaybolan bayanın farkına koskoca trende sadece tek bir kişinin varıyor olmasıdır. Belki de geriye kalanların işine aksinin geliyor oluşudur garip olan. Hitchcock’un kendisi olmasında büyük paya sahip filmlerin başında gelir The Lady Vanishes. Final boyunca köpürtülen kurgu filmin finalinde patlama yapar adeta.
14) The Great Dictator (1940): Hiç şüphe yok ki sinemanın görüp görebileceği en zeki ve en komik adamdır Charles Chaplin. Yarattığı pek çok eserinde zamanın şartlarını ve olaylarını o müthiş zekâsını kullanarak hicvetmiş ve sinemaya farklı bir boyut kazandırmıştır. Ünlü bir sinema teorisyeni “Onun bıyığını çalarak Hitler ister istemez Şarlo’nun eline düşmüştü” der. Büyük Diktatör’de Chaplin’in dokundurduğu ise Hitler ve onun faşist politikasından başkası değildir. Filmin finalindeki miting sahnesinde Chaplin’in yaklaşık 5 dakika süren monologu alkıştan avuç patlatacak cinstendir.
13) La Vita é Bella (1997): Bir dönem TRT ile bütünleşmiş bir filmdir Hayat Güzeldir. İtalyan sinemasının en büyük isimlerinden Roberto Benigni’nin gerek kamera arkasında gerekse kamera önünde döktürdüğü filmde, ailesiyle birlikte Toplama Kampına gönderilen Guido’nun oğlunu savaşın acımasızlığından uzak tutmak için oynadığı oyun trajikomik bir tutumu yansıtır. Finalde Guido’nun ölüme giderken bile oğlunu mutlu etme çabası burun direklerini sızlatır.
12) The Truman Show (1998): Hayatın monotonluğuna karşı sıra dışı bir başkaldırıydı belki de Truman’ınki. Jim Carrey’in en başarılı performanslarından birini sergilediği yapım ayrıntılarında çok şey barındıran bir “Biri Bizi Gözetliyor” taşlaması. Sürpriz finali ile geride bırakılan on yılın hâlâ en çok konuşulan filmlerinden biri olma özelliğini taşıyor.
11) The Others (2001): Diğerleri, bu listede göreceğimiz iki Alejandro Amenabar filminden ilki. Gün ışığına çıkamayan iki çocuğu ile birlikte yeni bir eve taşınan Grace’nin tuttuğu hizmetçiler ile yaşadığı garip olayların konu edildiği filmin finalinde, yönetmen izleyiciyi ters köşeye yatırır ve herkes evdeki esrarengiz olayların kaynağına düz bir bakış açısı ile yaklaşırken, asıl olanın başından beri gözümüzün önünde olduğunu gösterir.
10) The Sixth Sense (1999): Artık neredeyse M. Night Shyamalan’ın seyirciyi ters köşeye yatırma konusunda doktora yaptığına inanacağım. Dürüst olmak gerekirse bu işi yapabilmek için önünüzde yığınla zorluk varsa ve siz hepsinin de üstesinden gelebiliyorsanız takdir edilmeyi de hak ediyorsunuz demektir. Ölü olduklarından bihaber ruhlarla iletişim kurabilen bir çocuğun, psikolojik yardım aldığı kişinin de aslında ölü olduğunu düşünsenize. Artı, bunu bir de filmin finalinde öğreniyorsunuz. Derin bir nefes almanın tam sırasıdır bence.
9) Mar Adentro (2004): Boyundan aşağısını kullanamamanın, başı çevirip sadece iki metre ötedeki pencereden denizi seyredememenin ruhta yarattığı tahribatı en iyi yaşayan bilir. Yaşarken ölmek deyimi bu gibi durumlar için dile getirilmiştir sanki. İçimdeki Deniz’de izleyeni yüreğinden yakalayıp yerlere vuran, usta oyuncu Javier Bardem’in insanüstü performansıydı. Yine bir Amenabar filmindeyiz üstelik. Talihsiz bir kaza sonucu yatağa bağımlı yaşamak zorunda kalan bir adamın ötenazi hakkını elde edebilmek için verdiği savaşı konu alıyor Mar Adentro. Finalde amcasını nihai sonuna götüren kamyonetin ardından dakikalarca koşan yeğen için mendiller hazır bulundurulmalıdır.
8) Das Leben der Anderen (2006): Bayrağı Orwell’in 1984’ünün bittiği yerden devralan bir yapım Başkalarının Hayatı. Fakat bu kez İkinci Dünya Savaşı sonrası Sovyet kontrolü altında kurulan ve sosyalist bir rejimle yönetilen Doğu Almanya’dayız. Stasi özel yaşam olgusunu yerle bir etmiş, Batı Almanya yanlılarını yaftalamayı görev edinmiştir. Hâl böyleyken bir tiyatro yazarının şüpheli hareketlerini takip etmekle görevli bir Stasi ajanının içine düştüğü çelişkiler havuzunda sağ kalma mücadelesi filmin temasıdır. Mutluluğu para ve erke atfeden Hollywoodvari bir sonu reddediyor bu film. En nihayetinde vicdana buram buram sızan huzur gibisi yoktur.
7) Vozvrashcheniye (2003): Hiç şüphesiz Babam ve Oğlum’u bir başyapıt olarak niteleyenleri can evlerinden yakalayacak bir film değil Dönüş. İki çocuğun babaları ile ilk kez karşılaşmalarının ardından geçmişlerine doğru yaptıkları bir yolculuğa atıf da değil bu film. Söz konusu çocukların kendi içlerindeki dönüşüm ile ilgili biraz da. Baba ve oğul kavramını çok farklı bir boyutta ele alan bu Zvyagintsev filminin başarısının yerel kalmaması biraz da bizim duygusal sinema kültürümüzü farkında olmadan taşlar nitelikte. Bu muhteşem sinema şöleninin finalinde çocukların babalarını ebediyen kaybetmeleri onlara ve izleyenlere farklı şeyler düşündürür.
6) The Usual Suspects (1995): 27 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan bir patlamadan dolayı beş kişiyle birlikte gözaltına alındığınızı bir düşünsenize. Üstelik olayla uzaktan yakından alakanız yoktur. Olağan Şüpheliler’in içinde bulundukları durum da işte bundan ibaret. Ardınızdan uzanan bir elin saatlerdir uğraştığınız yap-bozu 10 dakika içinde çözdüğünü farz edin. Olağan Şüpheliler’in finalinde maruz kalacağınız duygunun sözlük karşılığı bu olsa gerek.
5) Schindler’s List (1993): İkinci Dünya Savaşı’nı konu alan pek çok film yapıldı, fakat hiçbiri Schindler’in Listesi’nin yaptığı etkiyi yapmadı kuşkusuz. Gerçek bir olaydan yola çıkan filmde, zengin bir fabrikatör olan Oskar Schindler’in daha fazla Yahudi’nin hayatını kurtarabilecekken kurtarabildikleriyle yetinmesine ettiği isyan görülmeye değerdir. Schindler’in Listesi bir insanın değerinin ne kadar olduğunu öğretir, aynı zamanda altın bir iğnenin de…
4) 12 Angry Men: Önyargıların vuku bulduğu noktada adalet kavramından söz etmek ne derece doğru? Köşe başında dilenen bir kadını sırf önyargılarımız öyle emrediyor diye yargılayabilir miyiz gerçekten? Aynaya baktığımızda kendimizi önyargı süzgecinden büsbütün halde geçirebiliyor muyuz ki? Suçundan emin olmadığınız bir zanlının idam kararı sizin avuçlarınıza bırakıldı. Böyle bir durumda izleyeceğiniz çizgi çok önemlidir, zira elinizde tuttuğunuz şey bir hayattır. Adil yargılama üzerine bir başyapıt bu film. Suçlu kim mi? Belki önyargılarımızdır…
3) Oldboy (2003): Uzak Doğu’dan bir Tarantino esintisi çalınıyor yüzünüze bu filmi izlerken. Sinemanın görüp görebileceği en şok edici intikamı barındıran İhtiyar Delikanlı’da Güney Koreli yönetmen Chan-wook Park, şimdiye kadar denenmemiş olanı son derece cesur bir biçimde ele alıp izleyiciye sunuyor. Kaçırılıp, 15 yıl boyunca nerede olduğunu bile bilmediği bir yerde esir tutulan bir adamın intikam arayışını sunan filmin finali bumerang etkisi yapar.
2) Se7en (1995): Se7en’i en çok takdir edecek kişi şayet yaşasaydı Jorge Luis Borges olurdu. Ünlü yazarın öykülerinden çıkmış bir havası var bu filmin ve bunda David Fincher’in kendine has tarzının büyük payı var. Oburluk, açgözlülük, miskinlik, kıskançlık, öfke, kibir ve şehvet… Kurbanlarını bu yedi ölümcül günahın içini dolduracak şekilde seçen bir katil… Biri emekliliğin kıyısında, diğeri kariyerinin başında iki dedektif… Baştan sona sepya bir tonda ilerleyen film, finalindeki zeki ve şaşırtıcı kurgusuyla bir modern zamanlar klasiği.
1) The Godfather: Part III (1990): Eğer ki Coppola’nın Baba’sını tek başına bir mafya filmi olarak nitelendiriyorsanız, muhtemelen yanılıyorsunuz. The Godfather gelişmiş suç örgütlerinin yapısını irdelediği kadar ataerkil bir düzenin aile olgusu içindeki yerini de ütopik bir şekilde ele alması bakımından önemlidir. Serinin son filmini diğer ikisinin önüne çıkaran şey hiç kuşkusuz unutulmaz finalidir. Kaydı başa sardığımızda Michael Corleone’nin tahsilli bir birey olduğunu, geleceğini ailesinin çizgisine tamamen zıt bir şekilde çizmek istediğini görüyoruz. Bu noktada kaderciliğin izlerini de görmek mümkün. Michael Corleone kendini aniden başlangıçta hayalini bile kurmadığı bir yapının içinde buluyor. Babasının ölümünü takiben ailenin yarım kalmış işlerini sahiplenmek ona kalıyor. Corleone ailesinin yükselişi artık onun ellerindedir. Aile ilişkileri ve kapalı grupların değişmezlerini en iyi şekilde anlatan serinin finali de adına yakışır biçimde olur. “Birlikte yaşa, yalnız öl” kuralı belki de hiçbir zaman bu denli anlam yüklü olmamıştır.

(Bu yazı RoadLife dergisinin Kasım 2009 sayısında yayınlanmıştır)

Bir Bilmecem Var Çocuklar - 2.Aşama

2010-07-19T21:00:00.000+03:00

Yeniden merhaba!

Nasılsınız? İyisiniz bence. DVD veriyorum, iyi olun bi' zahmet. Now playing: Tanju Okan -Çal Çingene.

Şimdi... Geldik ikinci aşamaya. Adım adım yaklaşıyoruz güzide eğlencemize. Yarışma demekten kaçınıyorum bundan gayrı. Bloomberg'deki Kelime Oyunu'nun yolunu izliyorum. Ödül çam sakızı çoban armağanı olacağı için, maksat yarışmak değil eğlenmek olsun. Evet!

İlk aşamada birbirinden güzel öneriler geldi. Sayı olarak da yeterliydi bana kalırsa. Neticede blogun potansiyeli belli. Araya giren 5 aylık askerlik dönemi ve bu süre içerisinde Kültür Sepeti'nden bu bloga atlayan takipçi sayısının düşüşü...

Önerilerin ardından karar vermek pek güç olmadı. Başlangıçta kafamda yanan ampul tanınmış sinema emekçilerinin küçüklük resimlerine dayalı bir tahmin sistemine işaret ediyordu. Kendi fikrimden çok daha iyisi geldi. Biraz Şöyle Biraz Böyle'nin ilk önerisini takip etmeye karar verdim. Yani... Bir filmden kırpacağım sahneyi Bir Bilmecem Var Çocuklar köşesine aktaracağım ve sizden filmi tahmin etmenizi isteyeceğim. Hepsi bu... değil aslında! Ara ara - bakın, her zaman demiyorum - ek bir soru sorabilirim, tamamen işinizi zorlaştırmak amacıyla. Benim fikrim ek soruya konu olacak. Kesin olan şey ise filmler ve sahnelerin yerinin garanti olması...

İlk aşamada karar verilmesi gereken bir başka husus da kazananın belirlenmesi yöntemiydi. Evet, çekiliş fikri saçmaydı, hem de çok! Ancak sormak zorundaydım, bana saçma gelen size mantıklı gelebilirdi. Yani sizin anlayacağınız, parayı veren değil hızlı olan düdüğü çalacak. İkinci sırada yanıtladıktan sonra doğru cevabı vermiş olmanız benim için pek bir anlam ifade etmeyecek.

İlk sorudan önce karar vermemiz gereken son bir husus var: Film türleri. Hollywood, bağımsızlar, klasikler gibi... Sağ sütunda göreceğiniz ankete oy kullanarak seçiminizi yapabilirsiniz. Her seçeneğe ait filmleri armağan olarak vereceğim. En yüksek oyu alan seçenek ise o seçeneğe ait filmlerin daha fazla dağıtılacağı anlamına gelecek. Bu noktada not düşmem gerek ki "bağımsız sinema" seçeneğine dünya sineması dahildir.

Haydi şimdi karar verin, sonra bir daha görüşelim.

Öptüm bay!

Pazartesi Notları #109

2010-07-19T12:45:00.000+03:00

Dünün en güzel haberiydi bu. Harry Kewell, "Oz Büyücüsü", 'Kewell from Galatasaray', sarı kırmızı forma altında devam ediyor. Aylardır beklediğimiz haberdi bu ve kanser olduk neredeyse beklemekten. Sözleşmenin 1 senelik olmasını da dert etmiyorum. Ne de olsa Kewell göstereceği performans ile sezon sonunda yine ödüllendirilecek. Daha iyi şartlar altında hem de...
Ligin bitimiyle sessiz sedasız ayrıldı İstanbul'dan... Yöneticilerin duyarsızlıklarına ve yaşadığı onca sıkıntıya karşın tek kelime etmedi. Aksine ısrarla Galatasaray'ı ve taraftarını ne denli sevdiğini dile getirdi. "Adam gibi adam" tanımlamasından nefret ediyorum ama, biri için kullansam Kewell olur.
Hagi'den sonra hiçbir yabancı bu denli 'bizden' olmadı. Sıcacık gülüşüyle, yüzü paraya bakan diğer yıldızlara inat profesyonelliğiyle ve Metin Oktayvari "bizi sevenleri üzmeyelim" amatör ruhuyla bizden biri Kewell.
Tekrar hoşgeldin Daddy Cool...
Beni ısıran sivrisinekleri öldüremiyorum. Bir şekilde kanımı taşıyor nihayetinde. Kan kardeşiyiz bir yerde...
Kahvehaneler var ya, hani abiler, amcalar ve dahi dedeler oturur içerisinde... Hah işte, içinde bulunan kimse kahve içmiyorken neden adı kahvehane oranın. Çayhane olsa ya...
Kibrit kutularının neredeyse tamamının altında Taiwan'da üretildiği belirtiliyor. Kibritini bile ithal eden bir ülkeyiz...
Geçtiğimiz cumartesi Aqualand'a gittim. Şöyle eğlenceliydi, böyle şahaneydi demeyeceğim. Adefersiniz ama pisuvarın içine büyük tuvaletini yapan biriyle karşılaştım. Hayır, Türk değildi!
Avatar: The Last Airbender bu cuma ülkemizde vizyona giriyor. 3 hafta gecikmeli olarak... Çizgi dizinin içine edilmiş, ilk duyumlar bu yönde...
ABD ile eşzamanlı vizyona girmiyor artık bu ülkede filmler. Muhtemelen bir sansür süzgecinden geçiriliyor. Nolan'ın son bombası Inception yeri yerinden oynatırken, biz izleyebilmek için 30 Temmuzu beklemek zorundayız.
Türk dizilerine dikkat edin. Karakterlerin hepsinin elindeki telefon I-Phone. Pazarda dağıtıyorlar sanırım.
Danette reklamı dönüyor televizyonda. Özkan Uğur açtığı restoranda Danetteleri tabağa boşaltıp boşaltıp müşteriye satıyor. Üstelik bunu tatlının adını saklayarak yapıyor. Danone müşterisine yol gösteriyor ama biz kalkıp da aynısını yapsak nasıl bir yaptırımı olur acaba?
Facebook'da gördüm... "Galatasaray sayfasını beğenen pek çok kişi bunu da beğendi" yazıyordu. "Bu" diye nitelenen ise Beşiktaş! Birden fazla takım tutan ne çok insan varmış memlekette.
Diyanet de artık internet sitesi kapatabilecek. İlk hedef ateizm ve cinsellik temalı siteler olur herhalde.

Dinlenmesi Gerekenler (53) - Boşa Noga

2010-07-18T17:00:00.000+03:00

Yollarda aç, ayakaltı düztaban
Açmışlar birer birer, bana gülümsediler
Kokulu dar sokaklar, fıkırdar durur tenim
İnanıyor her yerim
Du day du da du day du da

Yeter - mi yetmez
Canlandım şanlandım
Üşümüştüm - ısındım
Solmuştum - doğruldum

Güneşi yola yola, yaz başı yakınlarda
Bahar geldi kapımıza, hey merhaba
İçime doğa doğa, duydu beni bir anda
Bahar geldi kapımıza, hey merhaba

Coşkun pınarlar akar, şeffaf, gümüş, sisli sular
Fikirler filizlenir, hadi umut yuvarlan
Ekşimiş eskileri; hücreler yeniledi
Tüyden hafif ben oldum
Tırtıldım kelebek oldum
Du day du da du day du da

Yeni midir bilmek
Canlandım - şanlandım
Darılmıştım - solmuştum
Dilsizdim - açıldım

Güneşi yola yola, yaz başı yakınlarda
Bahar geldi kapımıza, hey merhaba
İçime doğa doğa, duydu beni bir anda
Bahar geldi kapımıza, hey merhaba.

Fatima Spar und die Freedom Fries

Ömer Hayyam'dan (10)

2010-07-17T21:00:00.000+03:00

Ben hangi şarapla sarhoş olursam olurum,
Ateşe, puta, neye taparsam taparım;
Herkes bir türlü görmek istiyor beni
Ben kendimi ne türlü yaparsam yaparım.
Şarap küpü önüne serdik seccademizi;
Şarap yakutuyla adam ettik kendimizi;
Umudumuz, meyhanede yeniden bulmak
Camide, medresede yiten günlerimizi.
Rintlerin yolunda kendini unut;
Namazın, orucun kökünü kurut;
Öğütlerin iyisini Hayyam'dan işit:
Şarap iç, yol kesme, yoksulları tut.
Hayyam, şarap iç, sarhoş olmak ne hoş,
Sevgilin de varsa, sarılmak ne hoş;
Er geç sonu yokluk madem bu dünyanın,
Yok say kendini, bak, var olmak ne hoş!
Bu dünya kimseye kalmaz, bilesin;
Er geç kuyusunu kazar herkesin.
Tut ki Nuh kadar yaşadın zor belâ
Sonunda yok olacak değil misin?
Gören göze güzel, çirkin hepsi bir;
Aşıklara cennet, cehennem, hepsi bir;
Ermiş ha çul giymiş, ha atlas;
Yün yastık, taş yastık, seven başa hepsi bir.
Kaderin elinde boynum koldan ince;
Tüysüz kuşa dönerim ecel gelince.
Yine de toprağımdan desti yapın siz:
Dirilirim içine şarap dökülünce.
Ey canlar, şarapla buldurun bana beni;
Yakutlara çevirin kehruba çehremi;
Şarapla yıkayın beni öldüğüm zaman
Asmadan bir tabut içinde gömün beni.
Feleğin çarkı dönmeyecek madem muradımca,
Gökler ha yedi kat olmuş, ha sekiz, bana ne?
Ölüm bütün isteklerimi yok ettikten sonra
Ha dağda kurt yemiş beni, ha mezarda karınca.
Hayyam, olsa olsa bir çadır senin bedenin,
Can sultanımızın bir süre oturması için;
Ecel hancısı bir başka konak döşeyince
Sultan göçer gider, viran olur çadırın senin.
Şarap içti mi, dilenci sultanlaşır;
Tilki çıkar deliğinden aslanlaşır;
Yaşlı başlı adam delikanlılaşır;
Delikanlı yaşca başca olgunlaşır.
Günahlarım çok olmasına çoktur benim,
Ama dinsizler gibi umutsuz değilim:
Cennet cehennem umrumda değilse de
Ötede hem şarap olacak, hem de sevgilim.

---------------------------------------------------

Eskidendi, çok eskiden...

Toy Story 3

2010-07-16T20:45:00.000+03:00

Oyuncak Hikâyesi 3...

Geldi...

Sonunda!

Animasyon film denince Oyuncak Hikâyesi'nin nazarımdaki yeri ayrıdır. Bir kere bir ruhu var bu filmin. Diğer animasyonlarda bulmak çok zor. Sadece çocukları güldürmek, eğlendirmek gayesi taşımıyor Oyuncak Hikâyesi... Bir çocuk nasıl hissederse onu görüyoruz oyuncaklarda ve oyuncaklar da birer ayna aslında kendimizi gördüğümüz. Bir Barbie'nin giyim tarzı sahibinin iç dünyası hakkında fikir vermez mi? Eli kanlı askerleri bir oyuncak arabaya tercih eden çocuğun da elbette diğerinden farkı var. Seçmeye çocukluktan başlıyoruz biz... İlk tercihlerimiz oyuncaklardı işte. Hayatımızın limitsiz anlamını yüklediğimiz oyuncaklarımız...

Bir Barbie bebeğim olmadı benim. "Olmaması normal zaten" diye kestirip atmayın. Gayet de Barbie bebeklerle oynayıp, "Büyüyünce ne olacaksın?" sorusunu, "Gelin olacağım" diye yanıtlayan hemcinsim bir arkadaşım vardı benim. Bana kalırsa Barbie bebekler sadece Action Man ile öpüştürülmek için vardı.

Bir erkek çocuğun oynayabileceği oyuncaklar bellidir az çok. Minik yeşil askerler, Batman, Spider-Man, mıknatıslı futbolcular, arabalar, dinozorlar... Hepsine de sahiptim. Çok mutluydum onlarla, okul yolunun dönüş kısmını sevme sebebimdiler onlar benim.
İlk filmden tam 14 sene sonra Oyuncak Hikâyesi üçüncü film ile sinema salonlarında. Teknolojinin de yardımıyla 3 boyutlu olarak... Hikâye yine muazzam. Özellikle müthiş finaliyle ilk iki film arasından sıyrılmayı başarıyor. Andy büyümüş, üniversite çağına girmiş bile. Odasını topluyor...

- Hey, bu benim! Beni anlatıyor.

Eşyaların bir kısmı tavan arasını boylarken kalanların adresi çöp kutusu oluyor. Bir anlık karışıklık sonrası oyuncaklar kendilerini bir kreşte buluyorlar. Andy'e dönme çabaları da bundan sonra başlıyor. Olaylar gelişiyor, gülüyorsunuz... Sonuç bölümü geliyor ve bir animasyonun finaline ağlamıyorsunuz, çünkü gözünüze toz kaçıyor.
9 yaşındaymışım... İlk filmi sinema salonunda yaşıtlarımla birlikte ağzımın suları aka aka izlediğim sırada sadece 9 yaşındaymışım. Çocukluğum boyunca bir Woody'im ya da bir Buzz Lightyear'ım olmadı belki ama bu sürece benimle eşlik eden sayısız oyuncağım oldu. Oyuncak Hikâyesi 3'ün finalinde gözleri dolduran, çoluğa çocuğa rezil olmamak uğruna o aptal gözlüğü çıkartmama engel olan duygu da tam olarak burada barınıyor aslında. Çocukluğuma herkesten çok şahit olan kolu bacağı kopuk oyuncaklarımdan hiçbiri yok artık. Kim bilir nerelerde heba olup gittiler?

Geçtiğimiz hafta yığınla çocuğun arasında izledim Oyuncak Hikâyesi 3'ü. Hepsi de 9, bilemediniz 10 yaşındaydı. Film bittiğinde sadece aptal bir gülümseme vardı hepsinin de yüzünde. Muhtemelen televizyonda gördükleri renk cümbüşünden bir farkı yoktu onlar için. İşte sırf bu yüzden onların filmi değildir Oyuncak Hikâyesi 3. Evet, çocuk filmidir belki, ama dedim ya, onların değil, 90'lı yılların çocuklarının filmidir. Benim filmimdir.

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 74

2010-07-13T15:45:00.001+03:00

"Bak beyim, sana iki çift lafım var. Koskoca adamsın. Paran var, pulun var, her şeyin var. Binlerce kişi çalışıyor emrinde. Yakışır mı sana ekmekle oynamak? Yakışır mı bunca günahsızı, çoluğu çocuğu karda kışta sokağa atmak, aç bırakmak? Ama nasıl yakışmaz, sen değil misin öz kızına bile acımayan, bir damlacık saaddeti çok gören? Anlamıyor musun beyim, bu çocuklar birbirini seviyor. Ama ben boşuna konuşuyorum. Sevgiyi tanımayan adama sevgiyi anlatmaya çalışıyorum. Hıh! Sen büyük patron, milyarder, para babası, fabrikalar sahibi Saim Bey. Sen mi büyüksün? Hayır, ben büyüğüm, ben, Yaşar Usta. Sen benim yanımda bir hiçsin, anlıyor musun, bir hiç! Gözümde pul kadar bile değerin yok. Ama şunu iyi bil, ne oğluma ne de gelinime hiç bir şey yapamayacaksın, yıkamayacaksın, dağıtamayacaksın, mağlup edemeyeceksin bizi. Çünkü biz birbirimize parayla pulla değil, sevgiyle bağlıyız. Bizler birbirimizi seviyoruz. Biz bir aileyiz. Biz güzel bir aileyiz. Bunu yıkmaya senin gücün yeter mi sanıyorsun? Dokunma artık aileme. Dokunma çocuklarıma. Dokunma oğluma. Dokunma gelinime. Eğer onların kılına zarar gelirse ben, ömründe bir karıncayı bile incitmemiş olan ben, Yaşar Usta, hiç düşünmeden çeker vururum seni. Anlıyor musun? Vururum ve dönüp arkama bakmam bile."

(Bizim Aile - Münir ÖZKUL)

Final Dediğin...

2010-07-12T23:15:00.000+03:00

...Lost'un yaptığı gibi olmaz tabii ki. Dexter'in 4.sezonundaki gibiyse yıllar boyunca akıldan çıkmaz ama...
Dexter'in bölümlerini biriktirerek izlemeyi seviyorum ben. Geçtiğimiz eylül ayında, askere gitmeden evvel, başlamıştı 4.sezon... Sezonun son bölümü yayınlandığı gün ben asker ocağına teslim olunca, haliyle izleme faslı askerlik dönüşüne ertelenmişti.
Dexter'i sevmek için kuşkusuz çok sebebiniz var. Bunların başını karakterlerin derinliği çekiyor. Onları - özellikle Dexter Morgan'ı - izlerken empati yeteneğiniz tavan yapıyor ve bir anda kendinizi dizinin kahramanlarından biri gibi görebiliyorsunuz. Hepsinden öte o kadar gerçeğe yakınlar ki kaptırıveriyorsunuz işte kendinizi. Bir seri katile bile sevgi besleyebiliyorsunuz, daha ne olsun?
Dexter son yıllarda takip edilebilecek diziler listesinin en tepesinde bir yer edindi kendine, buna şüphe yok. Ancak konu bu değil... Bu dizi yakında düzenlenecek olan Emmy ödüllerinde "en iyi drama" dalında ödülü kapacak. Öyle bir 4.sezon koydular ki ortaya, bu başarı ile taçlanmayı fazlasıyla hak ediyorlar.
Dizi alemine fırtına gibi girip her geçen sezon temposunu kaybeden sayısız yapım var. Geride bırakılan her sezonu bir öncekinden iyi olanların sayısı ise bir elin parmaklarını geçmiyor. Supernatural bunlardan biri mesela... Bir diğeri de Dexter işte. Yayınlanan son bölümün final dakikalarında yaşananlardı beni bu satırları yazmaya iten. Şaşkınlıktan farkında bile olmadan parmaklarımı ısırtan, ilk defa bir dizi uğruna göz pınarlarımı dolduran final... 5.sezon bitimindeki muhtemel kaçınılmaz sona zemin hazırlayan final...
Önümüzdeki eylül ayında Dexter son sezonuyla ekranlara dönecek. O daha da muhteşem olacak ve Dexter kendine dizi tarihinde sağlam bir yer edinecek. Hâlâ izlememiş olanlar varsa, eylüle kadar arayı kapatma fırsatı ellerinde...
Büyüksün Michael C. Hall...

Pazartesi Notları #108

2010-07-12T22:00:00.000+03:00

108 olmuşuz. "Lost'a yorabilirsiniz" diyeceğim ama Lost yeterince yordu değil mi? Şöyle yapsak nasıl olur? (108/2) - 14 = 40! Milliyetçi Hareket Partisi'nin 40'ncı yılı! Ha ha, nasıl ama...
Dünya Kupası bitti. Şampiyon olduk. Rüya gibi... Ne de olsa aynı gezegenin insanıyız, değil mi?
Kupada Ahtapot Paul ne olacak dediyse o oldu. İşte o Paul mesleği bıraktı, hem de zirvedeyken...
Geçtiğimiz sene olduğu gibi bu sene de orta kulak iltihabı çekiyorum. Köprücük kemiğim kırıldığında bile bu denli kıvranmamıştım sanırım. Ve evet, hastane kuyruklarından nefret ediyorum.
"Ömer Üründül'ü Afrika dönüşü havaalanında karşılayalım, havaya atıp tutmayalım." İyi fikir, kesinlikle katılıyorum.
Şokella reklamına rastlamışsınızdır. Çocuklardan biri arkadaşına "Senin annen de çok Şokella" diyor. Kavgada söylenmez.
Berece Berece Berece Berece Berece Berece Berece...
Hayır, bu reklam değildi!
Kinder Surprise'yi oyuncağı için değil, o leziz çikolatası için tüketirdim ben. Neslim tükeniyor sanırım.
"Ofsayt kadınların anlayamadığı değil, erkeklerin bir türlü anlatabilemediği, aslen gayet basit bir olay." demiş Aylin Aslım. Haksız değil aslında ama ben üzerime alınmayacağım.
İleride bir film çekersem filmin sonunda ana karakterlere mutluluk bahşetmeyeceğim. Bir şeylerden kaçarken aniden o şeylere yem edeceğim.
"Türk kahvesi diye yabancılar desin, biz demeyelim" der Mario Levi.
Devlet pornoyla mücadele etmeye başlamış, mücadele edilecek onca şey varken... İşsizlikle etse mesela, terörle ya da... İnternet üzerinden porno film indirenler IP numaralarından bir bir tespit ediliyormuş. Beni yakaladılar, siz kendinizi kurtarın...

Bir Bilmecem Var Çocuklar - 1.Aşama

2010-07-10T12:00:00.001+03:00

Efendim selamlar olsun.

Yepyeni bir konsept kazandırıyorum bloga. Sadece blog mu kazanacak? Tabii ki değil. Artık siz sevgili ve sadık okuyucularını da düşünüp, onlara da kazandıracak.

Son Pazartesi Notları'nda değinmiştim aslında. Uzun süredir vardı aklımda ve artık harekete geçmenin vakti geldi. Konuyu açmak gerekirse... Bu blog artık takipçilerine - ki aslına bakarsanız geçerken uğramış olmanız bile yetebilir - DVD kazandırıyor. Her ayın tarafımdan belirlenecek bir günü blogda yöneltilen soruya cevap verenler arasından en şanslı olanı DVD arşivini genişletme fırsatı bulacak. Peki bu nasıl olacak?

İşte onu ben de bilmiyorum :) Bu yazının amacı da sizin yardımlarınızla konsepti zenginleştirmek. Bir Bilmecem Var Çocuklar konsepti başlamadan önce iki aşamadan geçmek zorunda. Şu an ilk aşamadan bahsedeceğiz. Sizlerden ricam yarışma sorularının nasıl olacağı konusunda önerilerde bulunmanız... Benim aklımda bir tane var mesela: Ünlü yabancı isimlerin çok eski fotoğraflarını tahmin ettirebilirim. Daha yaratıcı, daha çözümcü bir fikir çıkarsa kendi fikrimden DeLorean hızında cayabilirim.

Soru tarzına karar verdik mi? O halde karar vermemiz gereken bir konu daha var. Verilecek olan ödül soruya doğru cevabı veren ilk kişiye mi gitmeli, yoksa bu duruma çekiliş mi karar vermeli? Şayet ikinci seçenekte karar kılınırsa noterle uğraşamayacağım için benim parmaklarıma güvenmekten başka çareniz kalmayacak. Parmaklarımı o kader anında videoya çekebilirim tabii. Evet, yapabilirim bunu :)

İlk aşama böyle sevgili canlar. Bu konu üzerinde mutabakata varıldıktan sonra sıra ikinci aşamaya gelecek - ki ikinci aşamada alınacak karar çok daha zevkli olacak. Onu sonra açıklarım.

- ARMAĞAN EDİLECEK FİLM TÜRÜNE KARAR VERİLECEK!

NOT: Dayanamadım, ne yapayım!

90'lı Yıllar #15

2010-07-09T22:15:00.000+03:00

Sıklıkla kurulan "Boyu kadar oğlu var" cümlesinin çok sayıdaki gizli öznelerinden biridir Hakan Peker. Hakkında yapılan "Hakan Peker mi, pekmez mi?" gibi çok sayıda eprisdlfalsfklv...
Kabul ediyorum, kötü bir girişti. Hakan Peker söz konusu olunca ciddi olamıyorum, ne yapabilirim? Yine de az sonra dinleyeceğiniz şarkının hatrına kendimi biraz daha zorlamam gerekiyor. Bu güzide, yılların eskitemediği sanatçımızın üç tane adamakıllı şarkısını seçmeye kalksam ancak üç tane bulurum zaten. Diğer şarkıları kötü demiyorum, sadece adamakıllı üç şarkısı var diyorum. Bunlardan birine "90'lı yıllar"ın eski bölümlerinde yer vermiştim. Bu bölümdeki ile birlikte iki ediyor. Üçüncüsü için söz hakkını Hayrettin Demirbaş'a verelim:

-Kısfmet!

Uzatmayalım... "Günahlar" Hakan Peker'in en başarılı işlerinden biridir. Öyle ya o her ne kadar "Günahlar" diye inlese de sevap gibi şarkıdır. Yaradana yaklaştırır, sevdiceğe sitem ettirir. İki tek attırmışlığı da vardır. To make the long story short... Hakan abi diyor ki: Masum değiliz hiçbirimiz. Sezen Aksu bile...

Öeh!

Keyfini sürün efendim...

Paranormal Activity

2010-07-09T16:00:00.000+03:00

Askerde belli bir saat gelince koğuşun ışıkları söndürülür. Kelamsız edilen bir "Uyuyun" komutudur bu aslında. Bünyede küçüklükten kalan bir sorun benimkisi... Erken uyumak da neymiş, tavuk gibi... Neyse ki o mavi küçük fenerin bana faydası çok oldu. Kantinden satın aldığım Sinema dergisinin sayfalarını karıştırırken rast gelmiştim Paranormal Activity'e. Bir korku filmiydi. Türünün üzerine ne koyabilirdi ki? Hangi gerilim veya korku filmi bunu yapabilmiş, bayrağı bir uç noktaya taşıyabilmişti? Bu da yapamayacaktı şüphesiz... Gözüm kelimeleri sırasıyla takip etmeye başlayınca karşımdakinin bir pazarlama mucizesi olduğunu anladım.
Eğer "Korku filmleri arasından öyle bir tane seç ki diğerlerinin yapamadığını yapmış olsun" gibi bir soru getirseler, cevabım düşünme payı dahi bırakmadan The Blair Witch Project olurdu. Nedeni de basit... O güne kadar - ki buna rahatlıkla günümüzü de dahil edebilirim - irkilmeme sebebiyet veren tek filmdi. Bu etkiyi yaratmada filmin kullandığı teknik kadar pazarlama stratejisinin de payı büyüktü. İşin teknik boyutuna bakarsak, bütün film basit bir el kamerası ile çekilmişti ve bunu o güne kadar kullanan yoktu. Dolayısıyla verilmek istenen duygu ve unsurlar izleyiciye tamamen gerçekçi olarak aktarılabiliyordu. Filmin pazarlanış öyküsü ise neredeyse başlı başına bir tez konusu... Filmi anımsayanlar bilir... Bir grup genç Blair Cadısı üzerine çekecekleri belgesel için ormanın yolunu tutarlar. Sonrasında bütün olayı onların gözünden görürüz. İşte tam da bu nokta üzerinde durmak gerek. Film vizyona girdiğinde söylenenler olayın tamamen gerçek olduğu yönündeydi. Yani... Film boyunca gördüğünüz şahıslar gerçekten ormana gittiler, çekimlerini yaptılar ve onlardan geriye sadece bu görüntüler kaldı. Yapımcıların iddiası buydu ve bunu görüntülere en ufak bir müdahalede dahi bulunmadıklarını ifade ettiler. Evet, tamamen saçmalık! Her ne kadar bir süre sonra tüm bu yalan kurgu su yüzüne çıksa da film başarıyı yakalamıştı bir kere. Gişede elde ettiği rakamı boşverelim de, filmin finali korku türünde görülebilecekler arasında en iyi olarak kalmaya devam ediyor.
Geride bırakılan seneler içerisinde Blair Cadısı'nı taklit eden yığınla yapım oldu. Bunlardan biri de Paranormal Activity... Üstelik söz konusu film işin pazarlama kısmında da Blair Cadısı'nı örnek almış olmalı. Paranormal Aktivite 2007 yılında toplam 15000$'lık bir bütçe ile çekildi. Kimse sinema dünyası için son derece komik olan bu rakamla dünyayı yerinden oynatacağına inanmıyordu herhalde. Büyük konuşmayalım... Tanıtım için en büyük şansları Steven Spielberg'dü. Öyküyü bir destana çevirmeden toparlayayım... Günün birinde Spielberg yapımcılardan filmi istiyor, evinde odasına kapanıyor ve başlıyor seyretmeye. Filme adını veren olaylar vuku bulmaya başlıyor. Filmin yarısında ev karanlığa boğuluyor ve ünlü yönetmenin içinde bulunduğu odanın kapısı kendiliğinden kilitleniyor. Ertesi gün Spielberg'ün ilk işi filmi yapımcılara geri iade etmek oluyor. Sonunu dahi getirmeden hem de... İnanırsınız ya da inanmazsınız ama hikâye böyle. Bu mit ile dünya çapında yaratılan merak dalgası sayesinde film gişede yapımcılarının yüzünü güldürmeyi başardı. Öyle ya filmin DVD'sini almaya gittiğinde kasiyer size "Yine mi bu film?" diyebiliyor.

İki sevgilinin geceleri evin içinden gelen sesleri duyması sonucu bir kamera satın almasıyla başlıyor her şey. Bu sayede onlar uykudayken kamera evin içinde olup biten her şeyi kayda alabilecektir. 83 dakika boyunca izleyicinin karşı karşıya olduğu konu bu. Evet, bir korku filminden beklenebilecek kadar basit. Benim fikrim mi? Türün diğer filmlerinden alışık olduğunuz gibi "Aha, burada şu olacak" diyemiyorsunuz. Beklemediğiniz yerlere sıkıştırılmış ayrıntılar mevcut. Fakat piyasadaki abartıların koluna giremeyeceğim. Gerim gerim geren pek bir şey yok. Film bittikten sonra bilinçaltınız sizi daha çok gerecek, bunu garanti edebilirim.

Pazartesi Notları #107

2010-07-05T19:45:00.000+03:00

Almanların her gün en az bir televizyon kanalında İkinci Dünya Savaşı'yla ilgili programlar yayınladıklarını biliyor muydunuz? Bunu orada yaptıklarını, işledikleri suçları sürekli hafızalarında tutmak için, geçmişleriyle yüzleşmek için yapıyorlar. Bir 2 Temmuz daha geçirdi Türkiye. Kaç televizyon kanalında yalnızca 5 dakika ayrıldığını gördünüz, hangi "devlet büyüğü" çıkıp da Sivas Katliamı hakkında iki çift laf etti. Cumhurbaşkanı Twitter hesabında "Çevre düzenlemeleri önemli. Ciddiye alınması gerek" yazarken cevapladım kendisini "Günün anlam ve önemi hakkında görüşlerinizi bekliyorum" diye, ben kimim ki beni kaale alacak ama, değil mi?
"Gelmiş geçmiş en iyi dizi karakteri hangisi" gibi bir anket iyi gider kanımca. Yakında diyelim... Benim oyum belli: Barney Stinson!
Olur da bu blogun takipçileri artarsa bir yarışma başlatacağım. Belirli aralıklarla blogda karşınıza çıkacak. Daha fazla ayrıntıyı söz konusu durum mümkün olursa veririm. Sizin bilmeniz gereken şu: Alabildiğine DVD dağıtacağım.
Pazartesi sabahlarının en güzel eğlencesi... Hayır, bu notları okumak değil elbette. Ekşi Sözlük'de haftanın en beğenilen girdilerini okumak...
Kemal Sunal gideli 10 sene olmuş. Annemin babamın ölümünü düşünmezken onun ölümünü düşünürdüm çocuk aklımla. Ortaokul sıralarını karalayan, arkadaşlarına onun esprilerinden demetler sunan, her yerde bir benzerine rastlayabileceğiniz bir çocuk... "Gün gelip de Kemal Sunal'ın öldüğünü görür müyüm? O vakit ne yaparım?"
O vakitler klima biraz da lükstü. Antalya sıcağında televizyon balkonlara taşınırdı. Bir sabah kahvaltısı sırasında ekranın altından hızla akmakta olan bir yazı ile korkulanın başa gelmesi. Bir insan hayatında elini sıkmadığı, kendi varoluşundan dahi habersiz olan biri için ne kadar gözyaşı dökebilirdi ki?

Çok! Epey çok!
Barış Akarsu'nun vedasının ardından da 3 yıl geçmiş Hâlâ aramızda sanki...

Öyle...
Yaz aylarının gelmesini istemememin en büyük sebeplerinden biri de hamamböcekleri. Evde görsem kıyameti koparırım. Fare görmüş bayanlar gibi atlarım tezgahın üstüne. Evde o böceği imha edebilecek bir Allah'ın kulu yoksa, afedersiniz ama, sıçtığımın resmidir. Geçtiğimiz gün akşam balkondan bir çığlık yükseldi. Sesin sahibi kardeşimdi - ki kendisi 21 yaşındadır. Aslında o an anlamıştım neyle yüz yüze olduğumuzu ama bir umut direniyordum işte... Balkondan salona süratle daldıktan sonra üstündekileri çıkarmaya başladı. "Ne oldu" dememe kalmadı... Uçarak gelen bir tanesi havada parendeler atarak omzuna konmuş. Benim başıma gelse çığlık atmazdım. Bayılmış olurdum çünkü...
Sıcak havalarda hayattan soğumak... Evet, var böyle bir şey.
Sinema yazılarımın yayınlandığı RoadLife dergisine artık D&R ve Megavizyon gibi müzikmarketlerden ulaşabilirsiniz.
Beni özleyin anacıııım. Baaaay!

Time Changes Everyone of Us

2010-07-04T23:00:00.001+03:00

"Hayat çok garip gerçekten. Cuma günü Yol Üstü Lezzet Durakları'nın o günkü durağı Erzurum'du. Meşhur Cağ Kebabı tanıtıldıktan sonra ilk defa rastgeldiğim bir tatlıyı öğrendim. Kadayıf Dolma dedikleri bu tatlı o gün ister istemez dilimin damağımın iki kat nemlenmesine sebebiyet vermişti. Yemek için de kalkıp Erzurum'a gidemezdim ya! Gariplik burada değil tabii, bundan sonrasında. Dün İstanbul'a geldim ve havaalanından taksiye bindim. Klasik taksi muhabbeti sonucu taksicinin Erzurumlu olduğunu öğrendim ve izlediğim programdan bahsettim. Adam adresimi isteyip, ardından da 'Sana memleketten kadayıf dolma getirteyim' diye tutturmasın mı! Düşüncelerim önce tatlının dayanılmaz görüntüsüne odaklansa da caydım o işten."

Hey gidi! Yukarıda okuduklarınız 24 Aralık 2007 tarihinde tarafımdan yazılmış. 7 numaralı Pazartesi Notları'nın bir ferdi olmakta... O vakitler nereden bilecektim iki sene sonra askerlik görevim için Erzurum'da olacağımı. Eh, ulaşılmaz gelmiş Erzurum lezzetleri. Sonra bir bakmışım Cağ Kebabının da Kadayıf Dolmasının da tam ortasında buluvermişim kendimi. Hayat işte... "Sürprizlerle dolu" diye boşuna dememiş diyen...

HP7

2010-07-03T23:15:00.000+03:00

Tamamen duygusal sebeplerden ötürü son kitabı ikiye böldü yapımcılar. Filmlerden pek bir beklentim yok ama poster şahane.

The Damned United

2010-06-30T12:45:00.005+03:00

"Well, I might as well tell you now. You lot may all be internationals and have won all the domestic honours, there are to win, under Don Revie. But as far as I'm concerned, the first thing you can do for me is to chuck all your medals and all your caps and all your pots and all your pans into the biggest fucking dustbin you can find, because you've never won any of them fairly. You've done it all by bloody cheating."

İnsan hayatının en büyük başarısını unutur mu? Ben de unutmam... Sene 2006. Erzurumspor'un başındayım. Daha sonra askerlik görevimi yerine getireceğim şehrin futbol takımını yönetiyorum. Mavi beyazlı ekibe imza attığım gün işlerin birkaç sene sonra geleceği noktayı tahmin dahi edemiyorum. Ancak alınması gereken çok fazla yol var, bunu biliyorum. Tesis ve stadyum bakımından yetersiz, neredeyse seyircisiz bir kulüp Erzurumspor. Öyle ki futbolcular antrenmanlarını dahi biçilmemiş çimlerde yapıyorlar. Şartlar zor, Anadolu'da her daim olduğu gibi... Eldeki kısıtlı bütçeyi transferlere zor yetiştiriyoruz. Alt liglerden oyuncu izliyor yardımcılarım. Ucuz ama yetenekli, lakin üst ligler için gelecek vaadetmeyen genç isimler bunlar. Aşı tutuyor... O vakitler 2.Lig B Kategorisi olarak adlandırılan ligden 2.Lig A Kategorisi'ne yükselmeyi başarıyoruz. İşler haliyle çok daha zor... 2 yıllık bir süre içerisinde kendimizi Süper lig'de buluyoruz. Asansör takım olmaya hiç mi hiç niyetimiz yok. Süper Lig'de heyecanın dolu dolu yaşandığı 4 müthiş sezona 2 şampiyonluk ve 1 UEFA Kupası sığdırıyoruz. Tüm zamanların en büyük başarı hikâyesi böyle yazılıyor işte.
Bir rüya değildi bu... Futbol ile az biraz ilgilenenler bilir... Championship Manager'den bahsediyorum pek tabii. Hayat hiç kolay değil. Futbol da öyle... "Aslında basit bir oyun" diyenlerin dahi paradoksudur aslında. Yukarıda okuduklarınız, bir oyun olmasaydı eğer, "gerçektir" diyebilir miydiniz - ki oyunda bile saygı uyandıracak denli zordur. Küçük bir kasabanın futbol takımına önce ulusal liglerde, akabinde Avrupa genelinde saygı uyandırmak kolay mıdır? Kolay olmadığı kesin, ancak imkansız değil. Brian Howard Clough ettiğimiz bu kadar kelamın öznesidir bir bakıma.
Futbolculuğunda 213 maça 197 gol sığdırmış, ancak tüm bilinirliğini teknik direktörlük günlerine borçlu olan bir adam Brian Clough. Yılların Nottingham Forest efsanesini yaratan, o takıma saygı duyulmasını sağlayan da ondan başkası değil. Hırsın ve tutkunun, düşmenin ve kalkmanın, aynı zamanda saplantıların hikâyesi onunki. Ve en nihayetinde başarının...
1967 yılında Derby County'den gelen teklifi kabul ettiğinde piyasadaki en genç teknik adamlardan biridir. Yardımcılığına seçtiği Peter Taylor'un kariyerinde büyük pay sahibi olacağını o vakitler bilmemektedir. Clough takımı devraldığında County 2.Lig'in dibine demir atmıştır. Basamaklar birer birer tırmanılır. 1968/69 sezonunda Derby en yakın rakibinin 7 puan önünde şampiyon olarak 1.Lig'e yükselir. Şimdiki adı Premier Lig olan ligi o yıllarda Don Revie yönetimindeki Leeds United kasırgası domine etmekteydi. Yine de Brian Clough'lu Derby ligdeki ilk sezonunu 4.sırada tamamlayıp Avrupa kupalarına katılma hakkı kazandı. Hoş, mali yetersizlikler yüzünden Avrupa'da mücadele edemeyeceklerdi. 1971/72 sezonuna gelindiğinde Derby kendini şampiyonluk yarışı içinde buldu ve lig sonunda Leeds United'i geride bırakıp tarihinin ilk şampiyonluğunu elde etti. Bu hikâyede yanlış bir şey yok ve Championship Manager'den alıntı değil. Üstelik dahası var.
Bir sonraki sezon Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yarı finale dek yükselir Derby. Ancak iki maçın sonunda İtalyan ekip Juventus'a elenirler. Kulüp başkanı ile olan anlaşmazlıkları üzerine sunduğu istifası yönetim kurulunca kabul görür ve Brian Clough artık işsizdir. Derby County'den sonra bir sezon boyunca Brighton'u yöneten genç teknik adam daha sonra soluğu Leeds United'de aldı. The Damned United da işte tam bu noktada başlıyor.
2009 yılında yönetmen Tom Hooper efsanevi teknik adamın Leeds United'da geçirdiği kabus gibi 44 günü beyazperdeye aktardığında bu denli başarılı bir işe imza atacağını tahmin ediyor muydu acaba? Dedik ya hikâye Clough'un Leeds United'e imzasından itibaren kulüpte geçirdiği 44 zor güne odaklanıyor ve "flashback"ler ile destekleniyor. Filmin öyküsüne fazla girip henüz izlememiş fakat izlemeyi planlayanların huzurunun içine etmek gibi bir niyetim yok. Yalnız söylemem gerekenler de var... Filmin henüz başında Leeds United'i şampiyonluklara taşıyan Don Revie ile Clough'un ilk karşılaşmalarının hiç de Derby'nin genç antrenörünün hayal ettiği gibi geçmediğini görüyoruz. Federasyon Kupası'ndaki o "olay" olmasa belki şimdi ortada ne Brian Clough efsanesi olacak ne de Derby ile Nottingham'ın methini duymuş olacaktık. Film bunu çok güzel işliyor. Brian Clough'un hırsını, tutkularını ve saplantılarını görüp, nefretine ve heyecanına tanık oluyoruz. Belki de Mourinho'nun atası ile tanışıyoruz. Brian Clough başarı için bir çıta koymayı ve onun için mücadele etmeyi gösteriyor
The Damned United futbolun amatör ruhunu, futbol endüstrisinin ve ekonomisinin 40 yıl önce hangi koşullar altında seyrettiğini başarıyla aktarıyor. Bugün hakkında okumaktan başka bir şey yapamadığımız bir dönemi olduğu gibi hissettirebiliyor. Sırf bu yüzden bile hiç şüphe duymadan "Bugüne kadar yapılmış futbolu konu alan en iyi film" yaftasını üzerine yapıştırabiliyoruz. Goal gibi futbolu ajite etmeden, Victory gibi ideoloji kokutmadan, Green Street Hooligans gibi nefreti eyleme dökmeden bunu yapabilen gerçek bir futbol filmi The Damned United. Güzel bir futbol filmi...
Sadece futbol meraklılarını değil, izleyen herkesi keyiften mest edecek bu filmdeki oyuncu seçimleri de bir hayli önemli. Sessiz sedasız patlama yapan filmde görece az tanınan isimlerin yer alması filmin izleyiciyi çekmesi bakımından önemli. Brian Clough rolünde Michael Sheen'i görüyoruz. İyi ki de görüyoruz. Fotoğrafları haricinde tanımadığımız bir adamı gülüşüyle, nefretiyle, bakışlarıyla ancak bu kadar hissetirebilirdi bir oyuncu. Bunu da Sheen çok iyi kotarıyor.
Pek değinmedik ama filmde en az Brian Clough kadar önemli bir başka karakter daha var. Hayır, Don Revie değil, Peter Taylor. Clough'un yardımcısı ve gözlemcisi olan Taylor'u çoğumuzun Harry Potter serisinden tanıdığı Timothy Spall oynuyor. İkilinin Derby County günlerinde başlayan dostlukları, birbirleri için önemleri ve başarı öyküleri...
Brian Clough, Leeds United'dan sonra tarih yazacağı kulüp Nottingham Forest'a gelir. Forest'i 1.Lig'e çıkardığı ilk sezon Liverpool'a 7 puan fark atarak şampiyon yapar ve "sezonun en iyi teknik direktörü" ödülüne layık görülür. Nottingham Forest ve Clough-Taylor ikilisi yerel başarılarla sınırlı kalmaz. 1978/79 ve 1979/80 sezonlarında üst üste iki kez Avrupa'nın en büyük kupasını kazanırlar. Bir başka deyişle futbol tarihinin en büyük başarı hikayesini oyunlarda değil, futbolun kendi içinde, gözler önündeyken yazarlar.
20 yıl sonra, bir üçüncü dünya ülkesinden, İngilizler'in "underdog" olarak nitelendirdiği bir takım, serin bir mayıs gecesi, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da Avrupa'nın 2 numaralı kupasını hem de bir İngiliz devini yenerek kazandığında o topraklarda yaşayan insanlar eşi benzeri görülmemiş bir gururla çıktılar sokaklara. Aynı takım sadece 3 ay sonra bu kez Avrupa'nın en büyüğü olmak için çıkacaktı sahaya. Ve olacaktı da... Yalnız ne o takımın teknik direktörü ne de futbolcuları imkansızı başardıkları için el üstünde tutulacaklardı. Hiçbirinin heykeli dikilmedi o topraklarda, eminim dikilmeyecektir de. Ancak 20 Eylül 2004 tarihinde mide kanseri yüzünden hayata veda eden Brian Clough'un heykeli İngiltere'nin pek çok yerinde bir başarı abidesi olarak yükselmeye devam edecek. Bundan eminim...

D&R'dayım

2010-06-29T11:13:00.003+03:00

Durun durun. İmza günü düzenlemiyorum. Belki o da olur yakında :) Takipçilerim biliyor, her ay düzenli olarak RoadLife adlı dergide sinema üzerine yazılar yazıyorum. Dergimiz artık yalnızca koltuk arkalarına bağımlı değil. Kültür-sanat ve aktüalite kokan bir dergiyiz biz. Ve layığımızı buluyoruz nihayetinde. RoadLife'ye ve tabii ki bana, temmuz ayından itibaren her ay D&R'lardan ulaşabilirsiniz. Çok net!

Pazartesi Notları #106

2010-06-28T13:15:00.000+03:00

Ülkemizde ne çok krallık varmış meğer. Gol kralı, kumarhaneciler kralı, çöpçüler kralı, bekçiler kralı, kraldan çok kralcılar kralı... Gider bu...
Ülkede yasaklananlar kervanına Pitbull cinsi köpekler de katıldı. Memleketin halini ailecek hayretler içerisinde takip ediyoruz.
Godoş çok güzel bir kelime bence. Küfür gibi ama değil, sevgi sözcüğü gibi ama o da değil...
İnsan güzel anılarını saklayabilse, kötü günlerinde bohçasından çıkarıp yeniden yaşayabilse ya...
"Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul" dizesi artık mazi. Tepe kalmadı İstanbul'da. Tepe olsa da bakacak bir İstanbul kalmadı.
Yarışma programlarında bile kötü durumlar için joker hakkı bulunurken, hayatın kendisi bu hakkı neden tanımıyor insana?
The Truman Show'un bir parçası olabilir miyim? Etrafımdaki herkes, bunu okuyan sen bile, bu şovda bana rol yapıyor olabilir misiniz? Bu durumda şovun adının da The Anıl Show olması gerekmez mi? Bilemedim.
Biri yer biri bakar
Kıyamet Behlül kaçar...
Siz siz olun kör bir arkadaşınıza "Bilmem kime çok benziyorsun" demeyin.
Müsait bir yerde inecek vaaaaaaaaaaar!
Unum da var, şekerim de var, yağım da var... Ancak taksici değilim. Olur mu?
Yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan çıkar? Demokrasilerde mi çare tükenmez, çarelerle mi demokrasi tükenir?
Ben eskiden, yani çok önceleri, küçükken hatta, Sıhhi Tesisat tabelası gördüğümde "Ulan neden bütün tesisatçıların adı Sıhhi?" derdim. Çocuktum ama ya...
İktidar partisi ses etmiyor ama takip etmiyoruz sanılmasın tabii. 12 Eylül için seçmen listeleri hazırlandı. Takipçisi olun efendim.
Bugün Allah bizim için ne yaptı? Savaş, terör, yoksulluk, haksız kazanç... Başka?
Mustafa Kemal'e de "Boşver birader ya, memleketi sen mi kurtaracaksın?" demişler midir? O'ndan sonra bizdeki zihniyet hep bu ya, ve böyle olduğumuz için bu durumdayız ya...
Buse'ye...

Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots

2010-06-27T20:30:00.002+03:00

Metal Gear Solid'i son bıraktığımda ekranda yazılar akıyordu. Bir de parça vardı fonda insanın boğazına bir şeyler düğümleyen (bkz. Way to Fall). Aradan kaç zaman geçmiş bilemiyorum. Herkes bir şeyler söylüyor ya bu Hideo Kojima mucizesi hakkında, "Bir oyundan fazlası" görüşünde hemfikirler ya hani, o gün gözlerimden birkaç damla yaş süzülürken nedenini anlamıştım bunun. Adı konulamaz bir duygu seli yaşatıyordu bu interaktif film. Snake Eater'in üstüne koyulamayacağını düşünüyordum o zamanlar. Şimdi, Guns of the Patriots'dan sonra bakıyorum da bu muhteşem seri PlayStation için değil, PlayStation Metal Gear Solid efsanesi için üretilmiş...
Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots hiç kuşku yok ki üçüncü oyunun boğazda bıraktığı yumruyu her açıdan daha da sağlamlaştırıp, ekran karşısındaki oyuncunun sıdkını sıyırıp, soluksuz bırakabiliyor. Oyunun henüz başındaki Orta Doğu bölümü ve Act 2'deki Güney Amerika macerası eski maceraların havasını yakalasa da nirvanaya Act 3 ile birlikte tırmanmaya başlıyorsunuz. Özellikle Avrupa'da geçen ve sizi Big Mama'ya ulaştıracak olan o takip sahnesini hangi filmde görseniz bu denli etkilenirsiniz ki? Sonrası malum, ışıltıların buram buram kasvet dağıttığı tipik Avrupa sokaklarındaki kovalamaca ve en nihayetinde müthiş bir ortamda Liquid'den yenilen yığınla şamar... Snake'nin "Ocelot" haykırışı...
Act 4 ile birlikte Hideo Kojima'nın benzersiz sürprizine maruz kalıyoruz. Hoş da oluyor... Her şeyin başladığı yerde, Shadow Moses adasındayız... Değişen hiçbir şey yok. Sadece geride bırakılan anılar Snake'yi eski gücünden mahrum bırakmış, biz yine de anılarımıza tutunuyoruz. Asansör olduğu yerde, helikopter pisti bıraktığımız gibi... Sigara dumanını tüttüren o kar maskeli asker yok belki ama ondan saklanırken el izlerimizi bıraktığımız duvar da orada işte. Nostalji dediğimiz şey hiç bu denli güzel olmamıştı o ana dek. Tam "Yeter artık Kojima" dediğimiz anda çalmaya başlayan "The Best Is Yet to Come" ile aptala dönüyoruz ekranın karşısında. O an hiç bitmese istiyoruz... Her şeyi başladığı yerde bitirmek için gelmiştik ne de olsa. Durmak yakışmazdı Snake'ye.
Shadow Moses'e bir kez daha veda edişimiz eskisinden de buruk oluyor. Liquid'i ve Guns of the Patriots'u durdurabilmek için Outer Haven'de buluyoruz kendimizi. Herkes birbirinin gözünün içine bakıyor, tutunulacak tek bir dal kalmış; umut. Snake oyun boyunca sürekli kötüyü giden sağlığına karşın son bir hamle yapıyor. Geldiğimiz nokta itibariyle biliyoruz ki acı çekerken yalnız kalmak zorundayız (bkz. I need to be alone while I suffer). Screaming Mantis ile yaşanan büyük kapışmanın ardından işte o uzun koridordayız. Snake ayakta zor duruyor, beli ve ciğerleri ona ihanet edecek neredeyse. Bu durumda yapılacak en doğru seçim i-pod'dan "The best is yet to come"yi o uzun koridor boyunca size eşlik etmesi için seçmek. Zihniyle bir kez daha hesaplaşıyor Snake yolun sonuna kadar. Koridorun sonuna yaklaştıkça artan gerilimi anlatabilmek mümkün değil. Kendinizi kaybedip "Dayan be aslanım, dayan be Snake!" diye haykırabilirsiniz farkında olmadan. Her şeyin sonunda, Liquid ile hesaplaşabilmek için müthiş bir yerdeyiz. Snake Eater'in sonunda The Boss'u ile çiçekler arasında yapılan büyük kapışmayı bile unutturabilecek cinsten. Bu sahne ile tartışmasız oyun tarihinin en muhteşem, en duygusal ve en unutulmaz finaline imza atıyor Guns of the Patriots.
En nihayetinde isimsiz bir kahramandır Snake. Oyunun bitimiyle birlikte izlemeye başladığımız videolarda da bunu rahatlıkla kavrayabiliriz. Herkes bir şekilde biraradayken, Snake uzaklardadır. Snake Eater'da da benzer bir tema çok güzel yansıtılmıştı. The Boss ile Snake'nin hikayesinden bahsediyorum. Birileri uğruna, savaştığı şeyler için bir şeylerden feragat etmek zorundadır ve bu çoğu zaman can olur. Siz kahraman olarak addedilirken, sizinle aynı doğrultuda ilerlerleyen dostlarınız durum gereği vatan haini ilan edilebilmektedir. Savaşta sonuç vardır, mantık yoktur.

"Son, you've got a way to fall
They'll tell you where to go
but, they won't know"

The Road

2010-06-27T13:45:00.000+03:00

Franz Kafka kıyamet üzerine şöyle diyor: "Kıyamet Günü'nü böyle adlandırmamızın nedeni ancak bizim zaman kavramımızdandır; aslında o bir tür sıkıyönetim mahkemesidir." Kıyametin kelime anlamına da bakmak gerek tabii. "Kıyam"ın ayağa kalkmak olduğunu, "et"in de bedeni temsil ettiğini söylersek bu iki kelimenin birleşimiyle ortaya çıkan "kıyamet" kelimesi aslında beynimizde ilk çakan anlamından çok çok öte bir yerde. Pek çoğumuzun aklına erdiği gibi felaketi değil, rasyonel bir yaklaşımla bedenin doğum anını da temsil edebilir bu kelime.
Gerçekten de kıyamet kitaplarda yazanın aksine daha derin bir noktada hapsolmuş olabilir mi? Zamanda mesela... İlgimizi çeken hikâyelerden biridir Atlantis. Zamanının ötesinde bir teknolojiye sahip olan, günü gelip sular altında kaldığına inanılan Ege'nin o meşhur kıtası... Ya da miladın çok öncelerinde astroloji ve mimari konusunda bugün bile zor erişilebilmiş bir noktaya bayrağı diken Maya uygarlığı... Peki ya binlerce yıl evvel üst üste konulan tonlarca ağırlıktaki kaya kütlelerinin oluşturduğu piramitler? "Bilmiyorum, ama bir güce inanıyorum" der bazıları. Sözü edilen güç bu mudur? "Her insanın ölümü kendi kıyametidir." Öyledir belki... Belki bildiğimiz her şey yanlıştır. Belki aslında bildiğimiz tek şey gerçekten de hiçbir şey bilmediğimizdir. Sonrasında sadece doğmamışlık hissi vardır, her şey karanlıktır...
Yazılan çizilen, kulaktan kulağa aktarılan o hikayelerde bir gerçeklik payı olabilir mi? Atlantis gerçekten batmış, yıllar sonrasının teknolojisini piramitlerin duvarlarına kazımış Mısır uygarlığı yok olmuş, dünya kendine "reset atmış" olabilir mi? Bir oyun gibi düşünelim. "Level" adı verilen aşamalar yok mudur bilgisayar oyunlarında. En level'a ulaştığınızda karakteriniz de mutasyonunu tamamlamıştır. Gidebileceği başka yer yoktur, daha fazla da koyamaz üzerine. Son görevini tamamlar ve gider. Oyunu tekrar açtığınızda her şeye baştan başlarsınız. Gibi... Ben açıklayamıyorum Piramitleri, Mayalar'ı ve fazlasını... Hollywood da çok kafa yoruyor bu konu üzerine ben gibi. Benden farklı olarak yaptıkları tek şey açıklayabilmek için çaba sarf etmeleri. Sinema yoluyla...
Kıyamet sonrası ile ilgili çok fazla kitap yazdı bilimkurgu edebiyatçıları. Farkında olmadan Hollywood'a senaryo hazırladılar aslında. Büyük film şirketleri ve yönetmenler kendi yaratıcılıkları ve hayalgüçlerinin de yardımıyla izleyiciye alternatif sonlar sundular ve buna devam da ediyorlar. Şöyle bir geçmişe dönmek gerekirse bu konu üzerinden başarıya ulaşan yapımlar arasında Terminator 2: The Judgment Day, 28 Days Later, I Am Legend ve The Book of Eli'ı sayabiliriz. Şimdi bunlara bir de The Road ekleniyor.
The Road kıyamet sonrası dönemi anlatan yapımlar arasında kullandığı yöntem ile çok farklı bir noktada yer ediyor. No Country For Old Men'in yazarı Cormac McCarthy'nin aynı adlı romanından uyarlanan filmde bir baba ile oğulun hayatta kalma mücadelesi sunuluyor. Neyin sebep olduğunu asla öğrenemediğimiz bir yıkım var yeryüzünde. Bunalım günleri gökyüzüne rengini veren gri tonlardan ciğerlere çekilebiliyor. İnsanlar gruplaşmış... İyi taraf ve kötü taraf olmak üzere... Yalnız diyalektiğin kökleri ile yine burada tanışıyoruz. "Kötü taraf" kendine göre iyiyken, "iyi taraf" yine kendine göre kötüdür. Her iki tarafın da hayatta kalma anlayışı zıttır. Bir nevi "Yin Yang" mevzusu... Her şeye sıfırdan başlayan insanlar da cabası.
Yönetmen John Hillcoat pek tanıdığımız bir isim değil. Ancak öyle görünüyor ki artık mütemadiyen işiteceğiz adını. Filmin görüntü yönetmeni ile çıkardıkları uyumlu iş atmosfere yansıyor ve bu film boyunca hissedebileceğiniz en yüksek duyguyu oluşturuyor. Hillcoat'un oyuncu seçimleri ise müthiş. The Lord of the Rings'in yıldızı Viggo Mortensen'e Charlize Theron, Robert Duvall, Guy Pearce ve çocuk oyuncu Kodi Smit-McPhee eşlik ediyor. Özellikle Mortensen'i Aragorn haline benzer bir kılıkta görmek hayranlarını mest edebilir.
The Road'un benzerlerinden farklı bir noktaya konuşlandığını belirtmiştim. Bir kere çok soğuk resmedilen bir kıyamet sonrası senaryo var. Soğuk dediysem, nasıl anlıyorsanız o. Etraf yanıp kül olmuyor. Aksine güneş bir gün olsun yüzünü göstermiyor. Bu soğukluk karakterlere ve filmin atmosferine de yansımış. 110 dakika boyunca bu tip filmlerden beklenen aksiyon dozu yüksek sahne neredeyse hiç yok. Durgun akan bir dereden farksız seyrediyor film, ama en sonunda her akarsu gibi yatağını buluyor. İzleyiciyi bir oyun tahtasının orta yerine atıyor. Geçmişte ne olduğu konusunda en ufak bir fikriniz yok. Tek yapmanız gereken yolu takip etmek. İki rehber var önünüzde... Güvenip güvenmemek elinizde.

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 73

2010-06-26T18:30:00.001+03:00

"No parent should have to bury their child."
(The Lord of the Rings: The Two Towers - Bernard Hill)

Dinlenmesi Gerekenler (52) - Sultaniyegâh Saz Eseri

2010-06-22T20:30:00.002+03:00

ya da

Göksel BAKTAGİR

Pazartesi Notları #105

2010-06-21T22:15:00.000+03:00

Hafta çabuk geçiyor artık. Askerde olsaydım pazartesi gelmemişti daha.
Güne üzücü bir haberle uyandık. Yaşayan birkaç aydınımızdan İlhan Selçuk'u kaybettik ve bir daha eksildik. Bundan çok daha üzücüsü internet ortamında gördüklerim oldu şüphesiz. Neler okumadım ki? "Hakkında verilen ölüm hükmüne iptal davası açamayacağı bir mahkemeye gidiyor." demiş birisi mesela. "Kosmos rahmet eylesin." diyordu başka biri. Hatta daha da ileri gideni, "Şimdi inanıp inanmadığı mahkemede hesap veriyordur." diyeni bile vardı aralarında. Papia'dan çok daha ince olan Vakit'in internet portalı da haberi "İ. Selçuk Öldü" manşetiyle duyurma yolunu seçmiş. Bunlar insan mı peki? İnandıkları şey bu mu peki? Bunu mu emrediyor? İnsanlar neden kendilerini başkalarının ahlak ve din bekçisi olarak görüyor?
Geçtiğimiz hafta tam 12 şehit verdi bu ülke. 5 saat boyunca kurşun yağdırılan karakola ordu tek bir helikopter dahi gönderemedi. Nedeni havanın sisli olmasıymış. "İçinde bulununca daha iyi anlıyor" insan diyorlardı. Gerçekten öyle. Görmem gerekenleri görmem için 5 ay gibi kısa bir süre yetti aslında. Türk ordusu o kadar gereksiz paralar harcıyor, satır aralarında o denli kıymetsiz iş yapıyor ki esas görevlerine odaklanmaya vakit bulamıyor. Kimse bana 15 günlük askerin hudutta ne iş yaptığını anlatamaz. Anlamayacağım.
Şehitlerden birinin babası "Vatan sağolsun demeyeceğim!" diye yakarıyordu. Hakkı değil mi sizce de? Vatan kendimi bildim bileli sağoluyor zaten. Bir defa olsun bu vatan evlatları için "Sağolsunlar" dedi mi ki?
Peki Filistin'deki din kardeşleri ölürken ortalığı yakıp yıkan başbakan şimdi nerede?
Ülkemizde süper bir habercilik anlayışı var. Bir şehit ailesinin evinden canlı yayın yapan Star Haber muhabiri şehit annesine; "Merak ediyoruz, oğlunuz en çok hangi yemeği severdi?" sorusunu yöneltti. Asar mısınız, keser misiniz?
Ömer Üründül faciası Burger King Türkiye'nin başındaki adammış. Adam çok zengin diyorlardı da inanmıyordum. Vay başımıza gelenler.
Adam futbol yorumculuğunu gayet hobi olarak yapıyormuş. Yapma arkadaş! Git, Hıncal Uluç gibi topla evinin salonuna arkadaşlarını keyif çat yahu. Bizim keyfimize ne karışıyorsun?
Galatasaraylı Elano'da iki maçta 2 gol ve 1 asist ile oynadı. Atabildiği kadar atsın artık, ne kadar yüksek fiyata giderse o kadar iyi.
Bir zamanlar Emre Altuğ'un seslendirdiği "Yani" Fırat Tanış'ınmış. Emre Altuğ'un öyle bir şarkı yapabileceğine inanmıyordum zaten de Fırat Tanış'ta da ne cevher varmış arkadaş!
Bugün Konyaaltı Plajı'nı ellerinde jumbo boy çöp poşetleriyle dolaşıp, halkın pisliğini toplayan turistler gördüm ve utandım. Kendi pisliğinden rahatsız olmayan bir milletiz işte.
Çıkıp da "İnternet sansürünü kaldıracağız" gibi bir vaatte bulunan siyasi partiye oy verecek yığınla adam tanıyorum.
D-Smart reklam jingle'ında Dünya Kupası'na gidemeyişimiz için "Ama olsun, olsun, olsun" deniliyor. Hep "olsun" dediğimiz için oluyor zaten.
Dünya Kupası maçlarına Coca-Cola'nın verdiği vuvuzela ile eşlik ediyorum. Çok zevkli oluyor :)
TRT kandil gecesi sürekli namaz kılmamızı tembihledi. TRT'ye de bakın siz! Gece boyunca bir camiide canlı yayındaydılar... Hiçbir Hristiyan bayramında kiliseye canlı bağlandıklarını görmedim, devletin kanalının...
Geç oldu, kepenkleri kapatalım artık.

Nazar

2010-06-19T21:15:00.000+03:00

Çok hevesliydik. Dünya Kupası dediğimiz heyecan 4 yılda bir yaşanıyordu sonuçta. Maçların beklenenden sönük geçmesi değil konum. Öyle olsaydı bugünü beklemezdim. Fotoğrafa bakıp yazımın özetini görebilirsiniz aslında.
Geçtiğimiz sezonun başından bu yana Galatasaraylılar olarak dokuz doğuruyoruz. Kewell'in sözleşmesi bitti ve takımda kalıp kalmayacağı - yönetime göre - Dünya Kupası'ndaki performansına göre netlik kazanacaktı. Taraftarın onu takımda görmek istiyor olması bile umrunda değildi birilerinin. Bir kulübün her şeyi olan taraftarın kulüpte neden söz hakkı olacaktı ki? Değil mi ama?
Kewell, Avustralya'nın Almanya ile yaptığı ilk maçı kaçırmıştı. Fakat bugün Gana karşısında maça ilk 11'de başladı. Aylardır süren Kewell özlemimiz giderilecekti bir nebze. Heyhat, ne biz görebildik onu ne de yönetim. Biz görmesek de olurdu gerçi, biz şart gözetmiyorduk en azından. Neyse... Karşılaşmanın 24'üncü dakikasında kırmızı kartla oyun dışında kaldı Kewell. Avustralya'nın kupada grupların ötesine geçmesi neredeyse imkansız olduğu için Kewell oynadığı 24 dakika ile kaldı. Bu saatten sonra Kewell'in takımdaki geleceği üzerine endişem söz konusu... Birilerinin ekmeğine yağ sürüldü ne yazık ki!
Aylardır Kewell'i ağzından düşürmeyen Galatasaray taraftarının nazarı olabilir mi bu? Üzgünüm be blog, çok üzgünüm!

Yeşilçam'ın Dönüşümü

2010-06-17T10:30:00.000+03:00

Yeni bir hüviyet arayışı içinde olan Türk sineması, geçmişin gölgesinden sıyrılarak yeni isimler, eserler ve mekânlar yaratma çabası içerisinde. Melodramın ağır bastığı Yeşilçam günlerinden koparak, politik kaygılar arasında boğulmadan yüzeye çıkmayı başaran ve farklı türlerin cesurca denendiği günümüz Türk sinemasına doğru değişimin izlerini takip edeceğiz.

Yeşilçam… Türkiye’nin dumanını kaybetmeye yüz tutmuş bacasız endüstrisi… Yine de bu toprakların görüp görebileceği en güzel düş… Türk sinema seyircisinin tüm sahiplenmelerine rağmen yapraklarının yavaş yavaş solmaya başlaması ile aynı zamanda dökülen bir ağaçtır Yeşilçam.
“Vizörden ilk kez baktığım zaman gördüğüm şey tam bir şenlikti ve o şenlik hiç bitmedi” diyor sinemamızın tohumlarını avuçlarında yeşerten, ustaların ustası Ömer Lütfi Akad. Yılların ardından dahi teknikleri denenmekten bıkılmayacak Kanun Namına, Vurun Kahpeye, Vesikalı Yârim gibi melodram kokan eserlerinin yanında, Görünmeyen Adam İstanbul’da filmiyle de sinemamızda fantastik edebiyatın duvarlarını yıkmıştır.
Ömer Lütfi Akad ile aynı dönemi paylaşan isimlerden biri de tabii ki Metin Erksan’dır. Susuz Yaz ile uluslar arası platformda bir yarışmada birincilik ödülü kazanan ilk Türk yönetmen olan Metin Erksan için sinema, geniş kitleleri eğlendirme amacı güden bir araç olmasından ziyade bir sanat koluydu. Erksan’ın tarzı sinemanın para karşılığı eğlence sunan bir araç olarak algılandığı yıllarda, ki bu kendi dönemine de tekabül eder, Türk izleyicisi için bir hayli garipsenecek türdendi. Sinema salonlarını dolduran kitlelerin sürrealizmden izler taşıyan sahneleri beğeni duyguları ile yorumlamaları dönem izleyicisinden beklenecek en son şeydi.
1970’li yıllar Türk sineması için bir patlama evresiydi. Yine de bunun niteliksel değil ama niceliksel olarak mümkün olduğunu söylemek gerek. Sadece 1975 senesinde çekilen toplam 226 adet film anlatmak istediğimizi fazla söze mahal bırakmadan açıklıyor. Bugün Yeşilçam adını verdiğimiz dönem kapsamında Yılmaz Güney’in adını çamın tepesine kondurmadan olmaz. Yılmaz Güney, Yol filmiyle elde ettiği Altın Palmiye sayesinde Türkiye’nin yetiştirdiği uluslar arası platformda kabul gören en önemli yönetmen olur. Gariptir ki yurtdışında saygı gören Güney, kendi ülkesinde yasaklıdır. Yılmaz Güney’in Atıf Yılmaz ile beraber sinemayı insanların sorunlarını yansıtan bir araç olarak kullanmaya başladıklarını biliyoruz. İki ustanın da bu topraklarda sinemanın bu yönünü kullanma cesareti gösteren ilk isimler olduğunu belirtelim. Ülkede o döneme değin melodramlar, komediler, bir hayli başarısız fantezi denemeleri ve tiyatro uyarlamaları beyaz perdeye aktarılırken; özellikle Yılmaz Güney ve Atıf Yılmaz’ın başını çektiği bir grup yönetmen ise eserlerinde memleket hikâyelerine yer vermeyi tercih ettiler. 1961 yılında komünist damgası yiyerek girdiği cezaevinde 18 aylık cezasını tamamladıktan sonra kendi film şirketini kuran Türk sinemasının Çirkin Kral’ı birkaç sene içinde çektiği Umut ve Ağıt filmleri ile Türk toplumunun sorunlarına ayna tutar. 1961 yılındaki mahkûmiyeti ilktir fakat son değildir. 70’li yılların ortalarında çektiği birçok filmi demir parmaklıklar ardında yönetmek durumunda kalan Güney’in eserlerini tamamlama görevi ise Şerif Gönen ve Zeki Ökten’e kalır. Mahkûmiyetine firar ederek son veren Çirkin Kral, sığındığı Fransa’da pek çok film çekti. 1983’de Fransa hükümetinin de yardımıyla son filmi Duvar’ı tamamladı. Bu sırada ülkesi Türkiye’de eserleri yasaklanmakla kalmadı, aynı zamanda yakıldı. Ölümünden sonra adeta Nazım Hikmet ile aynı kaderi yaşayarak Türkiye’de kahraman ilân edildi. Hiç kuşku yok ki bunda uluslar arası arenada kazanmış olduğu başarıların rolü büyüktür.
Yeşilçam’ın isim babasına selam ediyoruz şimdi. Sözünü ettiğimiz, sinemanın sansürden geçilmediği dönemde devletin kendisine armağan ettiği Devlet Sanatçısı ödülünü “Devlet ödül dağıtacağına önce sanatın önündeki engelleri kaldırsın” restiyle görmeyi reddeden Atıf Yılmaz’dan başkası değil. Sinema üzerine üretme çabasını 2006 yılındaki ölümüne dek sürdüren Atıf Yılmaz, sinemamızın demirbaş eserlerinin pek çoğunun altında imzası bulunan ismidir. En sevilen Yeşilçam klasikleri arasında mutlaka birçok filmi bulunur usta yönetmenin. Yaşamı boyunca Türk sinemasının her döneminde eser verdiği için belli bir türe yatkınlığı olduğunu da söyleyemeyiz. Fakat komedi, dram, fantezi ayrımı yapmadan çektiği pek çok filmi ile sinemamızın mihenk taşlarından birkaçını yaratmıştır. Bunların başında Keşanlı Ali Destanı (1964), Yarın Bizimdir (1964), Taçsız Kral (1965), Köroğlu (1968), Cemo (1972), Salako (1974), Hasip ile Nasip (1976), İbo ile Güllüşah (1977), Aaah Belinda (1986) gelmektedir. 1978 senesinde çektiği Selvi Boylum Al Yazmalım ise kuşkusuz yönetmenin zirve noktasıdır. Kadir İnanır ve Türkan Şoray’ın başrollerini paylaştığı film bugün bile ilk günkü etkisinden en ufak bir şey kaybetmemiştir.
Yeşilçam bir yandan kendi kimliğini arayış içerisindeyken diğer yandan çok daha iyi bildiği işi yapıyordu. Özellikle 70’li yılların ikinci yarısından itibaren karşı konulamaz bir hızla komedi ve avantür yönü ağır basan filmler çekilmeye başlandı. Bu türlerin en beğenilen eserleri Ertem Eğilmez, Kartal Tibet, Zeki Ökten, Yavuz Turgul, Yılmaz Atadeniz, Çetin İnanç ve Tunç Başaran’ın ellerinden çıkarken; sinemamızın içinde bulunduğu bu yeni dönemin yıldızlaşan oyuncuları arasında ise Şener Şen, Kemal Sunal, Tarık Akan, Münir Özkul, Adile Naşit, Gülşen Bubikoğlu, Halit Akçatepe, Cüneyt Arkın ve Ayşen Gruda gibi bugün dahi mumla aranan isimler yer alıyordu.
Türk sinemasında güldürü ve avantürün önemi bir hayli yüksekti. Özellikle komedi ağırlıklı eserlerde çizilen klasik Türk insanı portresinde izleyici kendinden bir şeyler yakalama hususunda herhangi bir sıkıntı çekmiyordu. Bunun en güzel örneklerini Atıf Yılmaz’ın parlattığı Kemal Sunal’ın filmlerinde görmek mümkündür. Sunal’ın pek çok filminde canlandırdığı Şaban tiplemesi her ne kadar Chaplin’in Şarlo’suna bir atıf da olsa dönemin tipik insanını olması gerektiği gibi, abartısız yansıtmıştır. Kemal Sunal’ın büründüğü roller ağırlıklı olarak saf, iyi niyetli, yoksul ve dürüst karakterlerdir. Fakat bu karakterler çekilen tüm zorluklara rağmen er ya da geç ödülünü alır. Günümüz Türk sinemasının birer ürünü olan komedi filmlerinin tek bir kez sinema salonlarında izlenip unutulmasının yanında Kemal Sunal filmlerinin nesilden nesle aktarılmasının altında yatan en büyük etken de budur.
Özellikle Ertem Eğilmez imzalı pek çok film bugün ilk günkü heyecan ile izlenebilmektedir. 1978 yapımı Neşeli Günler’de bir Türk ailesi portresi üzerinden genele ulaşır Eğilmez. Münir Özkul, Adile Naşit ve Şener Şen’in yıldızlaştığı film birbirlerinden kopuk aile bireylerinin tüm zorlukların üstesinden ancak bir aradayken gelebilecekleri üzerine bir melodramdır. Bu noktada Şener Şen’e de ayrı bir parantez açmak gerekiyor. En üretken zamanı 1970-1985 yılları arası olan aktörün her türlü role zorluk çekmeden bürünebilmesi tüm performanslarını unutulmaz kılıyor kuşkusuz. Türk güldürüsünün mihenk taşı Hababam Sınıfı’nda havalı beden eğitimi öğretmeni Badi Ekrem ile göz pınarlarını güldürmekten kurutabiliyorken, feodal düzeni hicveden Züğürt Ağa’da izleyenin yüzüne acı bir tebessüm kondurabiliyordu. Şener Şen’in unutulmaz performanslara imza atmasına yardımcı olan senarist ve yönetmen Yavuz Turgul’un hakkını da vermeden geçmek olmaz. Özellikle Şener Şen’in son dönem filmlerinin pek çoğunda Yavuz Turgul’un izlerini görmek mümkün. Züğürt Ağa, Gönül Yarası, Eşkıya, Muhsin Bey ve Çiçek Abbas’ın elde ettiği başarılar, Şen’in müthiş performansı kadar Yavuz Turgul’un senaryo yazma ve yönetme konusundaki yeteneğiyle de desteklidir. İkilinin beraber çalıştığı filmlerin tamamının başarıya ulaşması ise bu söylenenleri doğrular niteliktedir.
Yeşilçam’ın bir dönem gişeye ve gözlere hitap etmesinin en büyük sebeplerinden biri de avantürdür. Avantürü kelime anlamının dışında kısaca bugün dönüp baktığımızda bizi güldüren, bol bol hata aratan, halk kahramanlarıyla dolu fantastik macera filmleri olarak açıklayabiliriz. Özellikle 1960’lı yılların son dönemlerinden itibaren, ABD’de bir dönem fırtınalar yaratan çizgi romanların yerli uyarlamaları arka arkaya sinema salonlarını doldurmaya başlar. Yılmaz Atadeniz, Natuk Baytan, Çetin İnanç ve Tunç Başaran’ın öncülüğünü yaptığı bu türün ekmeği uzunca bir müddet yenilir. Siyah-beyaz aşk ve entrika rüzgârları arasında adeta başı dönen Türk sinema izleyicisi aksiyonun bol olduğu rengârenk ve fantastik bir dünyaya çekilmekten bir hayli hoşnuttu. Öyle ki dönemin aktör ve aktrisleri setten sete koşup bazen ayda üç-dört filmi tamamlama başarısı gösteriyorlardı. Günümüzde çekilen pek çok taşlama odaklı filme de konu olan Maskeli Beşler, Dünyayı Kurtaran Adam, Kara Murat ve Tarkan gibi yapımlar kendi dönemlerinde izleyicide derin izler bırakabiliyor, yeni doğan çocuklara bu fantastik kahramanların adları layık görülebiliyordu. Cüneyt Arkın, Kartal Tibet ve Yılmaz Köksal gibi ustaların bolca sahne aldığı avantürün sürekli “vurun abalıya” edebiyatına maruz kalması türün makus talihi midir, bilinmez, fakat kesin olan bir şey var ki o da yoksul bir ülkede kısıtlı imkânlarla başyapıtlar çıkarılamayacağı gerçeğidir. Dönemin sinema emektarlarının gecelerini gündüzlerine katarak ortaya çıkardıkları ve bugün dahi izlenebilirliklerinden pek bir şey kaybetmemiş eserler, 2000’li yıllarda gişe rekorları kıran, elde ki imkânlar ile verilebilecek pek çok şey varken hiçbir şey sunmayan eserlerin yanında taç ile onurlandırılmayı fazlasıyla hak ediyor aslında.
Biraz da aşkı anlatmanın sahilde sevgiliye doğru koşmak ya da ağaçlar arasında saklanmak, öpüşmelerin dudakları birbirine bastırırken başı da sağa sola oynatmak olduğu abartılı ve yapay oyunculukların sergilendiği Yeşilçam’ın bugün geldiği nokta üzerine konuşmak gerek. Yeşilçam bir geçiş dönemi miydi? Türk sinemasının bugünkü halini ele alarak Yeşilçam’ın hâlâ ayakta olduğunu söyleyebilir miyiz? Başta söylediğimizi yineleyelim; günümüz Türk sinemasını Yeşilçam olarak adlandırmak bir hayli yanlış. Bir şeyler kopuk sanki. Bir bütünlük görmek çok zor. Yeşilçam’ın en büyük özelliği ruhuydu. Tekdüzelikten sıyrılabilmek konusunda pek fazla çaba sarf etmiyordu belki ama böyle mutluydu aslında. Üreten de tüketen de bir paylaşım içindeydi. Çünkü Yeşilçam’da “sevgi emekti”.
Sonbahar sinema mevsimidir bu ülkede. Geride bıraktığımız ekim ayı içerisinde 46’ncı Antalya Altın Portakal Film Festivali ve yedincisi düzenlenen Filmekimi ile sinemaseverler kısıtlı bir süreç boyunca yedinci sanata doydular. Özellikle bu iki festivalden yola çıkarak Türkiye’deki sinema anlayışının hızla değiştiği sonucuna varmak mümkün. Bir kere eskiden olduğu gibi tek bir yol üzerinde hareket etmiyor sinemamız. Farklı yönetmenler farklı yollarda ilerliyorlar ve gişe kaygısı güdülmediği sürece rekabet farklı bir boyuta taşınınca ortaya da ciddi güzellikte seyirlikler çıkıyor. Semih Kaplanoğlu, Çağan Irmak ve Zeki Demirkubuz yeni dönem Türk sineması ele alındığında ön plana çıkan yönetmenlerden sadece üçü ve her birinin sinema yardımıyla aktarmak istediği şey farklı. Bir başka önemli isim ise Nuri Bilge Ceylan. 1997 yılında kayda aldığı ilk uzun metraj çalışması Kasaba’dan bu yana kaliteli işlere imza atan yönetmeni pek çoğumuz 2008 yılında en iyi yönetmen kategorisinde elde ettiği Altın Palmiye sayesinde tanıdık. Oysa Ceylan 2002 yılında çektiği Uzak ile de Cannes’dan ödülle dönmeyi başarmıştı. Türk sineması farklı bir boyuta doğru bir kimlik arayışı içerisine girerken başarı kıstasının da adı yeniden koyuluyor. Kimi geçmişten gelen alışkanlığın bir yansıması olarak yatırımını gişede elde edeceği miktara göre yaparken, kimi de sponsor yardımı olmadan ve düşük bütçeler ile sinemanın sanatsal yönüne hükmedecek eserler sunuyor. Başlangıçta hedeflenen kitleye ulaşıldığı takdirde de yapılan iş başarılı sayılabiliyor.
Türkiye değişiyor… Bunu artık dokunduğumuz suda dahi hissedebilecek durumdayız. Bir ülkenin içinde bulunduğu koşullara ülkenin sanatı da ayak uyduruyor şüphesiz. 1980 sonrası yapılan toplumsal mesaj kaygılı filmler emekçilerinin tutsak edilmesine yol açarken, 2009 Türkiye’sinde birileri çıkıp tek kelime Türkçenin bilinmediği bir Güneydoğu Anadolu köyüne Ege’den çıkıp giden bir öğretmenin yaşadığı zorluklar üzerine film yapabiliyor. Öyle ki, 1980’li yıllarda ayıplanan sinema emekçileri vatan haini ilân edilip sınır dışı edilirken, bugün aynı çizgide çalışan yönetmen ve senaristler el üstünde tutulup, ödüle boğulabiliyor. Üzerine giyecek doğru elbiseyi yıllardır bulamayan bir ülkenin sanatı kendi kimliğini bulamamış, dert mi yani!

(Bu yazı RoadLife dergisinin Aralık 2009 sayısında yayınlanmıştır.)

Pazartesi Notları #104

2010-06-14T00:30:00.000+03:00

Kültür Sepeti yenilendi! Aslına bakarsanız yenilenmek başka bir şey tabii. Adres değişti. Neredeyse 3 senelik ilk sayı görevi Kültür Sepeti 2'ye devretti. Benim içime sindi açıkçası ama yorumlar da önemli tabii. Tepede uzaklara dalmış bir Muzaffer Özdemir görmeyeceksiniz artık. Karakterlerimiz, sponsorlarımız bambaşka artık. Olumlu ya da olumsuz düşünce belirtenlerin kalbimde yeri ayrı olacak :)
Dünya Kupası da başladı tabii. Neticede 4 senede bir geliyor. Bir sonrakini görürüz ya da göremeyiz, belli değil. Biraları açmak, kajuları kıtırdatmak, keyfini çıkartmak lazım. Daha önce de belirtmiştim; Messi'den tarafım! Arjantin kazanırsa Maradona gibi Buenos Aires sokaklarında anadan üryan dolaşacağımı iddia etmiyorum ama bizim de kendimize göre planlarımız var tabii. Arjantin olmazsa da Avustralya kazansın, onlar da alamazsa Fildişi Sahilleri olsun, ne bileyim ben...
Devlet televizyonu TRT'nin HD yayın için dijital platform seçmesi de ayrı bir saçmalık tabii.
TRT demişken... Safını ve zihniyetini her geçen gün daha da açıkça ortaya koyuyor maalesef. Son imza attıkları durum işin vahametini kavramaya yeter. Tuğrul Tülek... TRT Çocuk'da program sunmaktaydı kendisi. Geçmiş zaman kullanmamızın sebebi aniden işine son verilmesi tabii ki. Tülek bir dizide canlandırdığı eşcinsel karakter yüzünden işine son verildiğini, üstelik bu durumun kendisine yayına çıkmasına bir saat kalmışken bildirildiğini belirtti. "Darwin'i Bitiren Balık"ı henüz unutamamıştık oysa ki!
Panini'nin Dünya Kupası çıkartma albümünü de itinayla tamamlamaya çalışıyorum. 96 İngiltere'den bu yana düzenli olarak yapıyorum bu işi. O vakitler çocuktuk ve Coca-Cola aldıkça bir çıkartma paketi veriyorlardı. Şimdi daha acımasızlar elbette. Bulunması gereken altı yüz küsur çıkartma var ve içinde sadece 5 adet çıkartma bulunan paketlerin fiyatı 1 TL. Tabii ki her paketten farklı bir çıkartma yakalama şansınız yok. Büyük ihtimalle yine yarım kalacak, ama yaşattığı haz baki olacak.
Recep Bey, Filistin'de yaşananlara sessiz kalmaları halinde Fatih Sultan Mehmet ve Yavuz Sultan Selim'in kemiklerinin sızlayacağını iddia etmiş. 2002'den bu yana Anıtkabir'de de kemikler sızlıyor ama duyan yok, ne haber!
Trier'in Antichrist'i - ki kendisi bu topraklarda Deccal olarak çağrılıyor - Türkiye'de tam bir sene geç vizyona girmesine karşın gidip görülmesi gerekenlerin başında geliyor. Şu mevsimde başka film bulmak da zor açıkçası.
Aslında sıkı durun, 2 Temmuzda Son Hava Bükücü geliyor.
Vuvuzelaya ne diyorsunuz? Bence vuvuzelayı her gün 32590 defa eleştirmezse rahat edemeyenlerin sesinden daha hoş geliyor kulağa. Yetti artık ama!
Twitter'da "Starbucks'da CaffeLatte sefası sürüyorum" tweet'i görürsem fena şeyler olacak sanki. Öyle hissediyorum.
Boğulun lan artık o Latte'nin içinde!
DNS ve Proxy ayarları bir mucize olsa da fayda etmese artık... Yoksa kimse şu sansür lanetine karşı başkaldırmayacak!
Karşında 1000ali olduktan sonra sesini de yırtsan boş aslında.
Zeus'u öldürmek çok zor zannederdin, kolaymış be Kratos.
Erzurum'da Maşallah isimli bir amca tanıdım ben.
Daha garipleri de vardı ama kendimi zorlayarak unuttum. Artık mesudum.
Şu evrende Kur'an-ı Kerim'in ekmeğini en çok yiyen adam Ömer Çelakıl'dır herhalde.
Si ya!

Büyük Filmlerden Büyük Replikler - Volume 72

2010-06-10T10:45:00.001+03:00

"Birini öldürmek çok zor zannederdim. Kolaymış be eşkiya!"
(Eşkiya - Uğur YÜCEL)

Neredeyse 50!

2010-06-09T22:45:00.000+03:00

47'yi doldurdu bugün. Yaşlanmasa şu adam...

Mae Govannen!

2010-06-09T11:15:00.002+03:00

22 Ağustos 2007'den bu yana yayında Kültür Sepeti. İnişleri ve çıkışları ile birlikte elbette. Kendim çalıp, kendim oynamaktan ötesini verdi bana. Bu anlamda önemini yadsıyamam. Ancak yeni bir soluk lazımdı sanki. Derin ve en ferahından bir tane... Neredeyse 3 senelik arşiv olduğu yerde nostalji yapmak isteyenleri misafir etmek için durmaya devam edecek. Fakat o kadar... Kültür Sepeti yeni girdi almayacak artık. Ancak burası onun için var. Burası neresi mi? Burası; Kültür Sepeti 2! İlk sayının yaprakları yıpranmıştı sanki, dağıtmaya gerek yok. Hepsi ve daha fazlası ile artık buradayım. Siz de olun! Tadı çıkmaz yoksa...